izmir 6. asliye ticaret mahkemesinde görülen bu alacak davası, taşıt tanıma sistemi sözleşmesi kapsamında akaryakıt alım taahhüdü ihlali iddiasıyla uygulanan 593.330 tl cezai şartın iadesi talebini konu edinmektedir.

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen bu alacak davası, taşıt tanıma sistemi sözleşmesi kapsamında akaryakıt alım taahhüdü ihlali iddiasıyla uygulanan 593.330 TL cezai şartın iadesi talebini konu edinmektedir.

Özet: Bu davada, taraflar arasında akdedilen taşıt tanıma sistemi sözleşmesi kapsamında, davalı firma tarafından akaryakıt alım taahhüdüne uyulmadığı gerekçesiyle haksız fesih yapıldığı ve taşıt tanıma cihazları yasal sürede iade edilmesine rağmen sözleşmeye aykırı olarak 593.330,00 TL cezai şart faturası düzenlenerek davacının banka hesabından tahsil edildiği iddiasıyla, davacı taraf söz konusu bedelin iadesini talep ederken; davalı ise davacının yakıt alım taahhütlerini önemli ölçüde ihlal etmesi nedeniyle feshin haklı olduğunu ve cezai şartın tahsilinin yerinde olduğunu savunmuştur.

T.C.

İZMİR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/439 Esas

KARAR NO : 2025/714

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 20/05/2024

KARAR TARİHİ: 16/07/2025

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesiyle; taraflar arasında 25/11/2021 tarihli taşıt tanıma sistemi sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme gereği davacıya ait 178 adet araca davalı tarafından 175 adet halka şeklinde taşıt tanıma cihazı ile 3 araca akıllı anahtarlık cihazı takıldığını, davacının sözleşme süresince üzerine düşen sorumlulukları yerine getirdiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin ikinci maddesi gereğince süresi sona ermesine rağmen taraflarca sözleşme feshedilmediğinden sözleşmenin aynı şartlarla uzadığını, ancak davalının İzmir ... Noterliği'nin 16/01/2024 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, fesih gerekçesi olarak sözleşmenin 8. maddesine aykırı şekilde akaryakıt alımlarının düşmesinin gösterildiğini, ihtarnamenin 19/01/2024 tarihinde tebliği sonrası sözleşmenin 8. maddesi gereğince 10 günlük süre içerisinde 29/01/2024 tarihinde 178 adet taşıt tanıma cihazının davalı firma yetkililerine tutanakla teslim edildiğini, sözleşmenin haksız yere feshi, taşıt tanıma cihazlarının yasal süresinde davalı firmaya iade edilmesine rağmen davalı tarafından sözleşmeye aykırı ve haksız şekilde 24/01/2024 tarihli 593.330,00 TL cezai şart bedeline ilişkin fatura düzenlendiğini, aynı gün davacı şirket tarafından iade faturası düzenlendiğini, ancak tarafların banka üzerinden fatura ödeme sistemi DBS (doğrudan borçlandırma sistemi) üzerinde ödeme konusunda anlaşmaları nedeniyle 593.330,00 TL'nin davalının banka hesabına ödendiğini, tarafların dahil oldukları bu ödeme sistemi nedeniyle iade faturası kesilmesine ve bankaya ödeme yapılmamasına ilişkin talimat verilmesine rağmen fatura bedelinin ödenmesine engel olunamadığını, davacının cezai şart gerektirecek sözleşmeye aykırı eylemi olmadığını, akaryakıt alımının düşmesi gerekçesinin gerçeği yansıtmadığını, sözleşmenin fesih ve cezai şartı düzenleyen 8. maddesinde yalnızca taşıt tanıma cihazlarının iade edilmemesi durumunda cihaz başına 1000 TL +KDV şeklinde cezai şart ödeneceğinin düzenlendiğini, tahsil edilen cezai şart bedelinin davalı açısından haksız zenginleşmeye neden olduğunu, arabuluculuk müzakerelerinde anlaşma sağlanamadığını beyan ederek davanın kabulü ile 593.330,00 TL'nin ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle; davalının akaryakıt ve benzeri petrol türevlerinin satışı alanında faaliyet gösterdiğini, aynı zamanda ... firmasının distribütörü olduğunu, taşıt tanıma sistemi vasıtasıyla ... akaryakıt istasyonlarından anlaşma sağladığı firmalara akaryakıt satışında aracılık faaliyetinde bulunduğunu, taraflar arasında 25.11.2021 tarihinde taşıt tanıma sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme aynı şartlarla son olarak 25.05.2025 tarihine kadar uzadığını, sözleşme uyarınca müşterinin ilk 6 aylık yakıt alımlarını baz alarak hesaplanan aylık yakıt alımı ortalamasında %50 azalma olması durumunun sözleşmenin haklı nedenle fesih sebeplerinden olduğunu, davacının sözleşme süresi içinde 2023 yılı Kasım ayında ilk 6 aylık yakıt alımı ortalamasından %85 oranında düşük yakıt alımı yaptığını, 2023 yılı Aralık ayında ise yakıt alımının tamamen durdurduğunu, bu nedenle sözleşmenin 8. maddesi gereğince davalı tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, davacının feshe bağlı cezai şart bedeline katlanmakla yükümlü olduğunu, dava dilekçesinde ileri sürülen fahiş tutar ve sebepsiz zenginleşme iddialarının haksız olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşmede öngörülen alım taahhüdüne aykırı davranma nedeniyle cezai şarttan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 25.11.2021 tarihli "Taşıt tanıma sistemi" başlıklı sözleşmenin akdedildiği, davalı tarafından keşide edilen 16.01.2024 tarihli ihtarname ile sözleşmenin asgari alım taahhütlerine uyulmaması nedeniyle feshedildiği ve 24.01.2024 tarihli cezai şart bedeli açıklamalı 593.330,00 TL bedelli faturanın düzenlendiği, 29.01.2024 tarihinde davacı tarafından taşıt tanıma sistemi cihazlarının davalıya tutanak ile teslim edildiği, makine mühendisi ve mali müşavir bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden alınan raporda, davacının inceleme yapılan 2024 yılı hesap döneminde e-defter mükellefi olduğu, zorunlu defter berat bildiriminin süresinde yapıldığı, kayıtların VUK hükümlerine uygun şekilde tanzim edildiği, davalının inceleme yapılan 2023-2024 yılı hesap döneminde e-defter mükellefi olduğu, zorunlu defter berat bildiriminin süresinde yapıldığı, kayıtların VUK hükümlerine uygun şekilde tanzim edildiği, taraflar arasında ticari ilişkinin 25.11.2021 tarihli sözleşme ile başladığı, cezai şartın sözleşmenin 8. maddesinde "Müşterinin iş bu sözleme ile üstlendiği edimlere riayet etmemesi veya sözleşmenin süresinin bitiminden ince feshine sebebiyet vermesi, sözleşme imzalandıktan ve cihazlar müşteriye ulaştırıldıktan sonra 30 gün içinde müşterinin yakıt alımına başlamaması, bankada kredi açılmaması, açılan kredi limitin yetersiz olması veya kredinin banka tarafından herhangi banka tarafından bir sebeple iptal edilmesi dahil olmak üzere sistemde kayıtlı bulunan toplam araç sayısının %60 oranında kısmının 3 ay süresince yakıt almaması durumunda veya sözleme tarihi itibari ile ... sisteminde hali hazırda kayıtlı bulunan araçlarla birlikte yeni dahil olan araç sayısında %60 azalma olması veya sözleme tarihinden itibaren 6 aylık yakıt alımlarını baz alarak hesaplanan, aylık akıt alımı ortalamasında %60 azalma olması durumunda, ... , iş bu sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih edebilir. Yukarıda sayılan her bir fesih nedeninin gerçekleşmesi halinde veya satılan taşıtlar üzerinden TTS cihazlarının sökülmemesi veya söküldüğü halde ... ‘e teslim edilmemesi, ... tarafından iadesi istenildiği halde iade edilmemesi veya ... tarafından zayi olduğunun anlaşılması halinde cezai şart bedeli, taşıt tanıma veya her bir taşıt tanıma cihazı için Yİ ÜFE + TÜFE /2 olarak hesaplanacaktır. İş bu bedel takip edilen ayın 10’nda tahsil edilir. Müşteri bu hususu peşinen kabul eder." şeklinde düzenlendiği, bilirkişi raporunda 2023 yılı kasım ayında davacının yakıt alımın %87 azaldığı, aralık ayında ise hiç alım yapılmadığının tespit edildiği, ek bilirkişi raporunda seçenekli hesaplama yapılmış ise de feshin ileriye etkili fesih olduğu, sözleşmenin 8. maddesinde de cezai şartın hesaplanacağı döneme ilişkin bir düzenleme yapılmadığı anlaşılmakla alım taahhüdüne uyulmayan 2 aylık döneme ilişkin yapılan hesaplamaya göre 169.971,66 TL cezai şart bedeli hesaplandığı, davacı tarafından asgari alım taahhütlerine uyulmadığının sabit olması karşısında feshin haklı nedene dayandırılmış olduğu, asgari alım taahhüdünün yerine getirilmemesinden kaynaklı cezai şart talep edilebileceği anlaşılmakla davacı vekili tarafından yargılama aşamasında cezai şarttan hakkaniyet indirimi yapılmasının talep edilmekle şirketin ticaret sicil kayıtları ile sermayesi dikkate alınarak hakkaniyet indirimi yapılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 54.830,00 TL cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Alınması gereken 3.745,44 TL harcın 10.132,60 TL peşin harçtan mahsubu ile 6.387,16 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından davada sarf edilen 4.173,04 TL harç, 70,00 TL tebligat gideri ve 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.243,04 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 946,57 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Bakiye avans hakkında HMK'nın 333. maddesine göre işlem yapılmasına,

8-Zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/07/2025

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı