2942 sayılı kamulaştırma kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol terkin davasında, ilk derece mahkemesinin bozma sonrası usulden ret ve karar verilmesine yer olmadığına dair hükmünün davacı idarece temyizi üzerine yapılan inceleme.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol terkin davasında, ilk derece mahkemesinin bozma sonrası usulden ret ve karar verilmesine yer olmadığına dair hükmünün davacı idarece temyizi üzerine yapılan inceleme.

Özet: Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında, Yargıtayın önceki bozma kararına uyularak ilk derece mahkemesince bazı davalılar yönünden usulden ret, diğerleri için karar verilmesine yer olmadığına dair verilen hükmün, davacı idarece bedelin karardan sonra bloke edildiği gerekçesiyle temyiz edilmesi üzerine, dosyadaki belgeler incelenerek uyuşmazlık konusu kamulaştırma bedelinin tespiti istemi değerlendirilmektedir.

5. Hukuk Dairesi 2025/3090 E. , 2025/12781 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2024/177 Esas, 2024/319 Karar

KARAR: Ret

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın davalılar ... vd. yönünden usulden reddine, davalılar ... vd. yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ..., ... 9376 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunu ileri sürerek kamulaştırmadan arta kalan bölümün de kamulaştırılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.02.2022 tarihli ve 2021/114 Esas, 2022/74 Karar sayılı kararı ile davanın davalılar ... vd. yönünden kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazın davalılar adına olan payların tapusunun iptali ile tapudan yol olarak terkinine, davalılar ... ve ... yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 23.02.2022 tarihli ve 2021/114 Esas, 2022/74 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili, davalı ... ve davalılar ... vd. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.05.2023 tarihli ve 2022/1916 Esas, 2023/966 Karar kararı ile İlk Derece Mahkemesince kaldırma kararın öncesinde verilen 11.09.2020 tarihli karara karşı davacı idare ve davalılar ... ve ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda belirlenen 210,00 TL/m² birim fiyatı inandırıcı görülmediğinden kaldırma kararı verildiği, bu karara karşı ... ve ... dışındaki davalıların istinaf başvurusunda bulunmadığı gözetilerek davacı idare lehine oluşan usulü kazanılmış hak korunarak istinaf başvurusunda bulunmayan davalı ... ve ... ile davalı ... yönünden 11.09.2020 tarihli kararda hükme esas alınan bilirkişi heyet raporu kesinleştiğinden arsa niteliğindeki taşınmazın bedelinin emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle belirlenip ilk karara karşı istinaf yoluna başvurmayan davalılara ödenmesinde isabetsizlik görülmeyerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 25.05.2023 tarihli ve 2022/1916 Esas, 2023/966 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; davalılar ... ve ... yönünden Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararından sonra tespit edilen fark kamulaştırma bedelinin bloke edilmesi için davacı idare vekiline verilen süreler içerisinde fark kamulaştırma bedeli depo edilmemiş ise de sunulan banka dekontuna göre davacı idarenin Mahkemenin karar tarihinden sonra 11.03.2022 tarihinde depo kararını yerine getirdiği anlaşıldığından, usul ekonomisi gözetilerek adı geçen davalıların işin esasına girilerek karar verilmesini isteyip istemediği yönünde beyanları da alınmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden, kararın bu yönden bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalılar ... vd. yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalılar ... vd. yönünden usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; karardan sonra bedelin bloke edildiğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına usulî kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Buna karşın, Mahkemece verilen önceki kararın bozma ile ortadan kalktığı gözetilerek davalılar ... vd yönünden de yeniden hüküm kurulması gerekirken adı geçen davalılar hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzeni gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin hükümden çıkartılması, yerine ''1-Davacı tarafça; davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... yönünden açılan davanın KABULÜNE,

Kocaeli ili, ..., ... 9376 parsel sayılı taşınmazın davalılar ..., ..., ..., ... ... (...), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... (...), ... Hisselerine İsabet Eden kısmının kamulaştırma bedelinin 563.621,91TL olarak tespitine, bu taşınmazların davalılar ..., ..., ..., ... ... (...), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... (...), ... Adına Olan Tapu kayıtlarının ayrı ayrı iptali ile yol olarak tapudan terkinine,varsa bu davalılar yönünden tapu kayıtlarındaki takyidatlar bedele yansıtılmak kaydıyla, acele el koyma sırasında ödenen bedel haricinde kalan ve 3'er ay vadeli hesapta nemalandırılan iş bu davalılar olan ..., ..., ..., ... ... (...), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... (...), ... hisselerine isabet eden 187.873,97 TL'nin neması (vadeli hesapta işleyen faizi) ile birlikte; "kaldırma" kararı öncesi alınan 15.01.2020 Tarihli bilirkişi raporundaki dağılıma göre mahkememiz gerekçeli kararı ile birlikte davalılar ..., ..., ..., ... ... (...), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... (...), ...'e Derhal ve peşin olarak ödenmesine, bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, davalılar ..., ..., ..., ... ... (...), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... (...), ...'e derhal ve peşin olarak ödenmesine karar verilen 187.873,97TL'ye 20.10.2019 tarihinden 01.03.2022 tarihine kadar geçen süre için yasal faiz işletilmesine," cümlesinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.