Antalyada imar planında ilkokul ve trafo alanı olarak belirlenen taşınmaza kamulaştırmasız el atan idarelerden bedel tahsili davasının bölge adliye mahkemesi sonrası temyiz incelemesi.
Özet: Bu dava, imar planında ilkokul ve trafo alanı olarak ayrılan taşınmaza kamulaştırmasız fiilen el atılması nedeniyle davacıların taşınmaz bedelinin tahsilini talep etmesi üzerine açılmış olup, ilk derece mahkemesinin davalı Milli Eğitim Bakanlığı ve özelleştirilmiş elektrik dağıtım şirketi aleyhine verdiği kabul kararı, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurularının kısmen kabulü ile kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuş; bu hükümde de aynı davalılar aleyhine karar verilmesine rağmen, taşınmaz payının iptali ve idare adına tesciline ilişkin hükmün infazda tereddüt oluşturması nedeniyle davalı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından temyiz edilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/2405 E.  ,  2025/12776 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2023/2372 Esas, 2024/1954 Karar
KARAR: Yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ: Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2023/53 Esas, 2023/545 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalılar ... ve ... Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne, ... Genel Müdürlüğü yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Kararın davalılar ... ile ... Genel Müdürlüğü vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalılar Milli Eğitim Bakanlığı ve ... Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne, davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ..., ... Mahallesi 53 53... parsel sayılı taşınmazda davacıların kendi adına kayıtlı paylarının bulunduğunu, taşınmazın imar planında kısmen ilkokul alanı, kısmen trafo alanı olarak ayrıldığını, taşınmaza trafo yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını, kamulaştırma işlemi yapılmadığını ileri sürerek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazla ilgili uzlaşma başvurusunda bulunulmadığını, onaylı parselasyon planı olmayan yerlerde kalan eğitim alanlarının kamulaştırma işlemlerinden imar planı yapmaya ve uygulamaya yetkili olan Belediyeler ve Valiliklerin sorumlu olduğunu, davacı tarafın belirsiz olan tazminat ve faiz taleplerini kabul etmediklerini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinde elektrik dağıtım tesisi, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile ...Dağıtım ve Perakende ... Şirketi arasında imzalanan 28.05.2013 tarihli Hisse Satış Sözleşmesi gereği ... Şirketinin özelleştirildiği 28.05.2013 tarihinden önce yapılan elektrik dağıtım tesisi olması sebebiyle 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 19/2-c hükmü gereği sorumluluğun müvekkili idareye ait olduğunu, dava konusu taşınmaza ilişkin tapu kayıtları ve diğer resmi kurum kayıtları incelendiğinde, dava dilekçesinde belirtilen niteliklere sahip olmadığını, dava dilekçesinde talep edilen kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat miktarının yüksek olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
3. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerindeki trafo binasının 28.05.2013 tarihinden evvel müvekkili şirketin özelleştirmesinden önce tesis edildiğini, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalılar ... ve ... Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne, ... Genel Müdürlüğü yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ile ... Genel Müdürlüğü vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesince özetle; davanın imar planı yapan belediyeye yöneltilerek açılmadığı için davanın husumetten reddolunması gerektiğini; taşımazın bedelinin yüksek belirlendiğini, tüm bedele dava tarihinden faize hükmolunmasının yanlış olduğunu, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin yüksek belirlendiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesince özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, emsal taşınmazın emsal olma özelliğine sahip bulunmadığını, emsal taşınmaz ile dava konusu taşınmazın mukayesesinin doğru yapılmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın emsal kıyaslaması yapılarak bedelinin belirlenmesinin doğru olduğu; ancak dava konusu taşınmazda bulunan davacılar payının iptal ve davalı idare adına tesciline karar verilmesi gerekirken yazılı şeklinde infazda tereddüt oluşturacak şekilde tescil hükmü kurulması ve hukuken el atılan dava konusu taşınmazda davacı payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na (2942 sayılı Kanun) eklenen Ek Madde 4 ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamaları gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru görülmeyerek İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin belirlenmesine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve bedelinin sorumlu idarelerden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.