Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, imar planında okul alanı ayrılmasına rağmen kamulaştırılmayan taşınmazın değer tespiti ve vekalet ücreti uygulamasına ilişkin Yargıtay içtihadı.
Özet: Kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davasında, imar planında meslek lisesi alanı olarak ayrılmasına rağmen uzun süre kamulaştırılmayan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsili istenmiş; ilk derece ve istinaf mahkemeleri davayı kabul etmiş, ancak temyiz incelemesinde taşınmaz bedelinin emsal karşılaştırmasıyla belirlenmesi hukuka uygun bulunurken, nispi vekalet ücreti yerine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.
MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/2702 Esas, 2025/166 KararKARAR: Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 11. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2023/126 Esas, 2023/355 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, ..., ... Mahallesi 392 94... parsel sayılı 22.198,00 m² yüzölçümlü taşınmazın imar planında, meslek lisesi alanı olarak tescil edildiğini, planın tescil ve kesinleşme tarihinden itibaren 5 yıldan uzun bir süre geçmesine rağmen, davalı idare tarafından kamulaştırılması gerekirken kamulaştırma işlemi idarece yerine getirilmeyerek, kamu hizmetine tahsis edildiğini belirterek belirlenecek tazminatın işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın üzerinde herhangi bir yapı ve tesis bulunmadığını, herhangi bir okul yapılmadığını ve fiilen el atılmadığını, dava konusu taşınmazın imar planı ile ayrıldığını, taşınmazla ilgili husumetin Maliye Bakanlığına yöneltilmesi gerektiğini, imar planlarını yapanın belediye olduğu dikkate alındığında dava konusu taşınmazla ilgili husumetin Belediye Başkanlığına da yöneltilmesi gerektiğini belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacı tarafa verilmesine, bedeline hükmedilen davacılar payının tapusunun iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; fiilen el atmanın olmadığını ve idari yargının görevli olduğunu, imar planı yapılırken idarelerinin görüşünün alınmadığını, kendilerine husumet düşmediğini, raporun denetime elverişli olmadığını, bedelin yüksek belirlendiğini, uzlaşma gerektiğini, faizde ıslah tarihinin gözetilmesi ve maktu vekâlet ücreti takdiri gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu Ankara ili, ..., ... Mahallesi 392 94... parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılmak suretiyle belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline dair İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu belirterek davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ( 6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Dava konusu Ankara ili, ..., Mahallesi 392 94... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.3. Hukuken el atılan dava konusu taşınmazda davacı payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4 ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Dairemizin uygulaması gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirir. Ne var ki, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3.İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının, (7) numaralı bendinde yer alan ''416.667,78'' sayısının çıkarılması, yerine ''9.200,00'' sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.