5. Hukuk Dairesi, NATO boru hattı nedeniyle kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında bölge adliye mahkemesinin düzeltme kararına yönelik temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, ilk derece mahkemesi 934 parsel yönünden davayı reddederken, 948 parsel yönünden davacı ...nin talebini kabul etmiş, diğer talepleri reddetmiş; davalı idarenin istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesi, kamu düzeni gereğince resen yaptığı değerlendirme sonucunda ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurmuş ve özellikle 948 parseldeki tapu iptali, tescil ve harç muafiyeti gibi noktalarda düzeltmeler yaparak genel esası benzer şekilde karara bağlamış, bu karar davalı idarece temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/1295 Esas, 2024/2215 KararKARAR: Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 25. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2017/38 Esas, 2021/320 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın 934 parsel sayılı taşınmaz yönünden reddine, 948 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise davacı ...'nin talebinin kabulüne, diğer davacıların taleplerinin reddine karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince resen yapılan değerlendirme sonucunda İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın 934 parsel sayılı taşınmaz yönünden reddine, 948 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise davacı ...'nin talebinin kabulüne, diğer davacıların taleplerinin reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ..., ... 9 34... parsel sayılı taşınmazlara fiilen el atıldığından kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın 934 parsel sayılı taşınmaz yönünden reddine, 948 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise davacı ...'nin talebinin kabulüne, diğer davacıların taleplerinin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma işlemlerinin yapıldığını, dava konusu taşınmazın açılmış bulunan dava sonucu Orman olarak Hazine adına tesciline karar verildiğini ancak ilgili kararın kesinleşmediğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu 9 34... parsel sayılı taşınmazlara davalı kurum tarafından 10.10.1958 tarihli ve 4/10830 sayılı kamu yararı kararına istinaden kamulaştırma işlemlerine başlanıldığı ve nato boru hattı yapılarak el atıldığı, ancak dava konusu 934 parsel sayılı taşınmazda davacılardan hiçbirinin malik olmadığı, 948 sayılı parselde ise yalnızca davacı ...'nin malik sıfatının bulunduğu, Pendik 2.Asliye Hukuk Mahallesi 2005/13 Esas sayılı dosyasında Hazine tarafından orman iddiasıyla açılan davanın reddedildiği ve ret kararının idarenin temyizden vazgeçmesiyle kesinleştiği, kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki 948 parsel sayılı taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre dava tarihi itibarıyla belirlenen 1.300 TL/m² birim bedelin uygun olduğu, usulüne uygun yapılmış kamulaştırma tebliğ ve ödeme işlemi bulunmadığının anlaşıldığı; ancak taşınmazın (A) harfi ile işaretli 536,02 m² ve (B) harfi ile işaretli 28,08 m² kısımlarının bedeline hükmedildiği hâlde, sadece (A) harfi ile işaretli 536,02 m² kısımı yönünden tapu iptali kararı verilmesi, boru hattı yapılarak el atılan taşınmazın el atılan kısmının idare lehine tesciline karar verilmesi gerekirken yersiz olarak terkinine karar verilmesi, davalı idarenin harçtan muaf olduğu gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından, istinaf başvurusunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince resen yapılan değerlendirme sonucunda İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu ve istinaf dilekçesine atıf yapmak suretiyle kararın bozulmasını istemiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır 2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 3. Dava konusu taşınmazda davacı ...’nin 330/4400 oranında malik olduğu, bilirkişi kurulunca (A) harfli 536,02 m²lik el atılan kısım ile (B) harfli olup işe yaramayacak olan 28.08 m²lik kısım olmak üzere toplam 564,10 m²lik kısımdaki davacı payını, 1.300,00 TL/m² birim bedeli üzerinden 54.999,75 TL olarak hesaplanması gerekirken, hesaplama hatası sonucu 549.997,50 TL olarak hesaplanması neticesinde sonuç itibarıyla fazlaya hükmedilmesi doğru görülmemiştir.4.Taşınmazın tapu kaydındaki takyidatların hüküm altına alınan bedele yansıtılmaması hususu kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekmiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.