davacı idarenin kamulaştırma bedeli tespiti ve tescil davasında, yapı ile arazi değerlemesinde yüksek bedel iddiaları ve istinaf ret kararına yönelik temyiz incelemesi.

Davacı idarenin kamulaştırma bedeli tespiti ve tescil davasında, yapı ile arazi değerlemesinde yüksek bedel iddiaları ve istinaf ret kararına yönelik temyiz incelemesi.

Özet: Davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesi taşınmazın kamulaştırılmasına ve bedelin davalıya ödenmesine karar vermiştir. Davacı idare, bilirkişi raporundaki çelişkiler, yapıların ve arazinin değerlemesindeki hatalar, eksik imalat oranlarının hesabı, askı ilan tarihinden sonraki yapıların dahil edilmesi ve kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplandığı gerekçeleriyle istinaf yoluna başvurmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi, arazinin gelir metodu, yapıların ise resmi birim fiyatları esas alınarak değerlemesinde isabetsizlik bulunmadığına hükmederek davacı idarenin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Bunun üzerine davacı idare, istinaftaki itirazlarını yineleyerek temyiz talebinde bulunmuştur.

5. Hukuk Dairesi 2024/7864 E. , 2025/8264 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/362 Esas, 2024/1031 Karar

DAVA TARİHİ : 23.11.2016

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Cizre 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/184 Esas, 2022/662 Karar

Taraflar arasında 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Şırnak ili, .... ilçesi,... köyü 1 61... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; belirlenen ve teklif edilen değerin az olduğunu, dava konusu taşınmazın daha değerli olduğunu, bu nedenle teklif edilen bedeli kabul etmediklerini, keşif kararı verilerek kamulaştırma bedelinin mahkemece tespit edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda İstinaf Mahkemesi kaldırma kararında belirtilen çelişkilere yönelik herhangi bir düzeltme yapılmadığını, yapının eksik imalat oranlarının ne şekilde hesaplandığının da açıklanmadığını, Türksat uydu görüntülerinde askı ilan tarihi itibarıyla dava konusu taşınmaz üzerinde 99,93 m², jeodezi ve fotoğrametri bilirkişi raporunda ise 110,30 m²lik yapı bulunduğu belirtilmesine rağmen, bilirkişilerce yapının alanının 144 m² olarak, ayrıca zeminle aynı renkte ve küçük olmaları sebebiyle uydu görüntülerinde yer almayan tel örme çitin bedelinin hesaplandığını, matematiksel hatalar yapılarak bedelin bir şekilde yüksek gösterildiğini, askı ilan tarihinden sonra yapıldığı açık olan yapıların değerlerinin hesaplamalara dâhil edilmesinin, yapıların sınıfının yüksek, yıpranma payı ve eksik imalat yüzdelerinin düşük gösterilmesinin kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplanmasına ve kamu zararına neden olduğunu, söz konusu taşınmazın kuru tarla vasfında olduğunu, münavebe ürünlerinin ve net gelirin buna göre alınması gerektiğini, kapitalizasyon faizinin %6 olarak alınması gerektiğini, arazi için hesaplanan birim fiyata %40 objektif değer artışı ilave edilerek bedelin yüksek hesaplandığını ileri sürmüştür.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak, üzerindeki yapıya aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gibi davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğundan davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Sulu tarım arazisi niteliğindeki Şırnak ili, Güçlükonak ilçesi, ... köyü 1 61... parsel sayılı taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.