İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen finansal kiralama sözleşmesi kapsamında arızalanan iş makinesinin yetersiz tamiri sonucu oluşan zararların tazmini davası.
Özet: Davacının finansal kiralama yoluyla edindiği bir iş makinesinin garanti süresi içinde arızalanması, yetkili servisin (davalı) hatalı onarım yapması ve bu nedenle makinenin uzun süre kullanılamaması sonucu uğradığı maddi zararlar ile yoksun kalınan kazancın tazmini talebiyle açtığı davada; davalılar, davanın ehliyet yokluğundan reddini, hasarların kullanıcı hatasından kaynaklandığını ve garanti kapsamında olmadığını savunmuştur, mahkeme ise bilirkişi raporu ve ihtarname gibi delilleri değerlendirmektedir.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/862
KARAR NO : 2025/975
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/12/2021
KARAR TARİHİ : 27/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi özetle: Davacı şirketin, davalı----- satılan ----- Model ---- finansal kiralama yolu ile ------ kiraladığını, makinanın garanti süresi daha dolmadan makinanın 2 adet zincir baklasının kırıldığını, bütün pimlerinin yerinden çıktığını, plakların %70'inde çatlaklar oluştuğunu, geri dönüş bandının dayama pistonunun kırıldığını, bu nedenle davalı ----- belirlediği yetkili servis olan diğer davalı ------ durumun bildirildiğini, 09.02.2018 tarihinde gelen yetkili servisin, bu duruma ilişkin servis formu tuttuğunu, arızaların her ne kadar ------ tarafından giderilmiş olduğu görünse de davalı yetkili servisin orijinal parçaları değiştirmek yerine sadece kaynak yapmış olduğunu, kaynak yapılan yerlerin de yaklaşık 20 gün sonra tekrar çatladığını, davacı şirketin durumu davalı yetkili servise bildirdiğinde davalı yetkili servis her ne kadar tekrar gelip onarım yapacaklarını beyan etmişse de gelmediğini, bu sebeple davacının 22.03.2018 tarihinde saat 09.12'de itibaren uğradığı 6 günlük zararın tazmin edilmesi için faks yolu ile davalı ------ ihtar çekildiğini, ancak bu firmanın geri dönüş yapmadığını, bu yüzden Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında yetkili servis ile çalışmak zorunda olan davacı şirketin kiralama konusunu kullanamamasından kaynaklı zarara uğradığını, gerekli ihtarların davalılara yapıldığını, zararın tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırıldığını, davacının 22.03.2018 ila 26.10.2018 tarihlerinde iş makinasını kullanamadığını, bahsi geçen 22.03.2018 tarihinden önce 6 gün iş makinesinin kullanamadığını, anılan makinanın kullanılamamasından kaynaklı olarak 1 adet ekskavatör ile 10 Damperli Kamyonun boşta kaldığını, bundan dolayı da zarara uğranıldığını, zararlarının tazmini talep ve dava etmşitir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Ayıplı olduğu iddia edilen -----Model ----- olarak geçen iş makinasının, davalı şirket tarafından---satılarak finansal kiralama sözleşmesi kapmasında davacıya teslim edilmiş bulunduğunu, makinaya ilişkin tazminat davasını ancak malın maliki açabileceğini, iş makinasının maliki olan ----- Tarafından açılabilecek olup davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, davacının iddiasının aldığı hizmet bakımından malın ayıplı çıkması olması halinde, hizmeti aldığı diğer davalı ------ bu taleplerini yöneltmesinin gerektiğini, kural olarak ayıbın bulunduğunun sonradan anlaşılması durumunda bu hususun satıcıya bildirilmesi gerektiğini, malın ayıplı olduğu teslim sırasında belli ise alıcının iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerektiğini, davacının tüm iddialarında kötü niyetli olduğunu, iş makinasında ne açık ne de gizli ayıp durumunun söz konusu olmadığını, kullanıcı hatası kaynaklı durumların ise garanti kapsamında olmadığını, makineye ait kullanım ve bakım kitabı incelendiğinde gerek yürüme ve gerekse dönüş kurallarında görüleceği gibi palet gerginliğinin ve ayarının kontrolünün de rutin olarak yapılmasının sorumluluğunun tamamen kullanıcıya ait bulunduğunu, yurt dışı üretici firmanın yaptığı değerlendirmede, bahsi geçen hasarların kullanıcı hatası kaynaklı olduğunun belirlendiği, davacının dilekçesinde ayıplı mal olarak nitelendirdiği veya bu şekilde belirtilen hasarlar tamamen kullanım talimatlarına aykırı olarak uzun süreli yürümeye ve palet pabuçlarına aşırı yük bırakarak yapılan dönme hareketleri (tek seferde hızlı dönme) nedeniyle oluştuğunu, söz konusu hasarların ne garanti kapsamında ne de ayıp kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, davacının taleplerinin ve iddialarının reddinin gerektiğini, davalı şirketin hizmetler konusunda yükümlülüklerini yerine getirmiş bulunduğunu, davanın reddi talepli cevap dilekçesi sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ---- model ---- markalı ------ tipli paletli mobil kırıcının kullanılamaması nedeni ile uğranılan zarar ve yoksun kalınan kazancın tahsili talebine ilişkindir.
Talimat bilirkişi raporu;
Davacı ----, Mülkiyeti Davalılardan----- ait olan, ---- Model ---- Markalı -----, finanasal kiralama yolu ile ----nolu sözleşme ile kiralamış olduğu.
Davacı----- tarafından, Davalılardan ----- Noterliği'nin 26.06.2018 Tarih ----- Yevmiye Nolu İhtarnamenin gönderilmiş olunduğu. Bahsi geçen ihtarnamede ;"Sayın----- yetkilisi Müvekkilim -----Şirketi firmanıza ait olan ----- satılan ----- model ---- markalı ----- tipli paletli Mobil Kırıcıyı finansal kiralama yolu ile -----kiralamıştır. Makinanın Garanti süresi dolmadan makinanın 2 adet zincir paklası kırıldı ve bütün pimleri yerinden çıkmış ve pakların yüzde 70'inde çatlaklar oluştu, geri dönüş bandını dayama pistonu kırıldı ve bunun için tarafınızca belirlenen yetkili servis ------ haber verildi yetkili servis 09.02.2018 tarihinde gelmiş bu duruma ilişkin servis formu tutmuştur. Gerekli anzaları gidermiş ancak orijinal parçaları değiştirmek yerine kaynak yapmış olduğundan kaynak yapılan yerler yaklaşık 20 gün sonra aynı yerlerde tekrar çatlamıştır. Müvekkil şirket telefon yolu ile servise tekrar ulaşmış geleceklerini beyan edip gelmemişlerdir. Gelinmemesi üzerine 22 Mart 2018 tarihinde o zaman 6 günlük zararlarımızın karşılanması için faks yoluyla ---- ihtar çekilmiştir. Ancak ----- tarafımıza olumlu ya da olumsuz herhangi bir dönüş yapmamıştır. Makine bu şekilde çalıştırılamamış şirketimiz aşağıda belirtilen sürelerde belirtilen zararlarla karşılaşmıştır. Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında yetkili servis ile çalışmak zorunda olan şirketimiz bu sebepten aşağıda listelenmiş zararlara uğramış mağdur olmuştur. Bu sebeple hasarların meydana geldiği tarihte makinenin garanti süresi henüz dolmadığından bu kapsamada firmanızın da sorumluluğu devam ---- asagida belirtilmiş zararlarımızın 7 gün içinde karşılanmasını aksi halde kanuni yollara başvuracağımızı ihtar ederiz." şeklinde ihtarın yapılmış olunduğu.
Davacı----tarafından, Davalılardan-----Noterliği'nin 26.06.2018 Tarih ----- Yevmiye Nolu İhtarnameye, Davalılardan ------. Noterliğinin 09 Temmuz 2018 Tarihli ------ Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile cevap verildiği bahsi geçen ihtarnamede özetle; Ilgi ihtarnameniz ile Müvekkil Şirkettin, -----satmış olduğu ve yapılan finansal kiralama işlemi lle kullanıcısı olduğunuz ---- Model ---- Markalı ------- tipi paletli mobil kırıcı ile ilgili olarak; garanti süresi içerisinde iki adet zincir plakası kırıldığı ve bütün pimlerin yerinden çıkmış olduğu yine %70'inda çatlaklar oluştuğu, geri dönüş bandının dayama pistonunun kırıldığı ve bu nedenle kırılan parçalann orijinal parçalar ile garanti kapsamında değiştirilmesi ve oluştuğu belirtilen zararlann karşılanmasını talep etmiş bulunmaktasınız.
Aşağıda kısaca izah edildiği üzere kullanıcı hatasından kaynaklanan sözkonusu anzalann garanti kapsamında giderilmesi mümkün olmadığı gibi bu kapsamda illiyet bağı bulunmayan zarar tazmin taleplerinizin de kabulü mümkün değildir. Şöyle ki;
Bilindiği üzere mobil kırıcı makinalar genel yapı itiban ile şantiye içerinde kısa mesafelerde (yerini değiştirmek amaçlı) yürümek amaçlı üretilmiş makinalardır. Zira ağırlık olarak da uzun süreli yürümeye ve nokta dönüşler yapmaya uygun değillerdir. Zeminin durumuna göre palet gerginliğinin de aynca ayarlanması önem arz etmektedir.
Makineye ait kullanım ve bakım kitabı incelendiğinde gerek yürüme ve gerekse dönüş kurallan görüleceği gibi palet gerginliğinin ve ayanının kontrolünün de rutin olarak yapılması sorumluluğu tamamen kullanıcıya ait bulunmaktadır.
Söz konusu arızalanın başlangia ihtarınızda belirtilen tarihten de öncesine dayanmakta olup Müvekkil Şirket yetkili servis görevlileri tarafından bu şekilde kullanım nedeniyle oluşan hasariann garantiye girmeyeceği konusunda uyanlarda bulunulmuştur. Bildiğiniz üzere müşteri memnuniyet kapsamında zincirge baya yerine orjinali takimak suretiyle değiştirilmiş ve alınan bakla yurtdışında bulunan read firmeya gönderilerek rapor talep edilmiş olup burada yapılan değerlendirmede syzkonusu hasarların kullanio hatasından kaynaklandığı değerlendirilmiştir." şeklinde ihtarname gönderilmiş olunduğu.
----- Tipli Paletli Mobil Kırıcı' ile ilgili zarar tespiti yapılmış olunduğu. 06.11.2018 tarihli Teknik bilirkişi ---- tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda;
"Iş makinasının garantisi 1 yıl veya 2000 çalışma saati olup şikayetler ve arızalar meydana geldiğinde iş makinası garanti kapsamındadır.
26.10.2018 tarihinde tarafımızdan yapılan tespitte sağ ve sol palette çatlamış olan kısımlar (fotoğraflarda mevcut), daha önce kaynak yapılıp kaynak yapılan yerlerden çatlamalar (fotoğraflarda mevcut) ve iş makinasının çalışmadığı tespit edilmiştir.
Çatlamış parçalara kaynak yapılarak arızanın giderilmeye çalışılması sonuç vermemiş daha sonrasında hem kaynak yapılan kısımlar çatlamış hem de başka yerlerde yeni çatlamalar meydana gelmiştir.
Dosya içindeki belgelerden yetkili servisin 09.02.2018 tarihinden sonra gelmediği anlaşılmakta olup iş makinasındaki anzalar giderilmemiş ve hasarlar tamir edilmemiştir.
22.03.2018 tarihinden 26.10.2018'e iş makinası kullanılamamaktadır.
6-22.03.2018 tarihinden tespit tarihi olan 26.10.2018'e kadar (7 ay+4 gün) meydana gelen hasarlardan dolayı zarar miktarı;
7------- marka mobil kırıcının aylık çalışma bedeli 70.000,00+KDV (%18) olup
8-Zarar Miktarı 7 ay + 4 gün çalışma bedeli: 499.333.33-TL+ KDV (%18)=589.213,33-TL (Beşyüzseksendokuzbinikiyüzonüç-TL otuzüç-KR) olarak hesaplanmıştır." şeklinde rapor sunmuş olunduğu.
Davacı ----tarafından, Hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı olan Arabuluculuk müessesine başvurulmuş olunduğu. --- Arabuluculuk Bürosunun ----- dosyasında yapılan görüşmeler neticesinde " Görüşme Sonunda Anlaşamama" şeklinde sonuçlandığı. Mahkemece tarafımıza verilen yerinde inceleme yetkisine istinaden,Davacı ---2018 yılına ait yasal defterlerinin, SMMM ---- olduğu tespit edilmek suretiyle bahsi geçen SMMM nin bürosuna gidilerek gerekli dokümanlar temin edilmek suretyle gerekli incelemeler yapılmıştır.
Ticari Defterlerin Delil Olarak Kabulü İçin Aranan Genel Şartlar
Buna göre, ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onaylarının yaptırılmış olması şarttır. Aksi halde bu defterler, kural olarak, lehe delil olarak kullanılamaz. HMK. m.222/2 hükmü uygulaması bakımından hükümdeki ‘eksiksiz’ ve ‘usulüne uygun olarak’ tutulmuş ibareleri, öncelikle, defterlerin mevzuatın öngördüğü nitelik ve nicelik bakımından eksiksizliğini ifade eder. Ticari defterlerin mevzuata uygun olarak tutulmuş sayılabilmesi için defterlerin onay işlemlerinin yapılmış (TTK. m.64/3, HMK. m.222/2), defterlere yazımların eksiksiz, doğru, zamanında ve düzenli olarak gerçekleştirilmiş (TTK. m.65/2), döküm ve bilançonun gereği şekilde düzenlenmiş (TTK. m.66, m.69) olması ve bunlardan önce defterlerin TTK. m.64/1 ve m.88/1’e uygun şekilde tutulmuş olması gerekir. Tüzel Kişiler Hesap döneminin son ayına ait elektronik defterlerin beratları 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğinde yapılan değişikliğe göre kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayın son gününe kadar gönderilmelidir. Bu süreler içerisinde yapılan hesap döneminin son ayına ait berat yüklemeleri kapanış onayı yerine geçecektir.
Davacı------lehine delil olarak kullanılmak istenen 2018 yıllarına ait yasal defterlerinin E DEFTER OLARAK düzenlendiği ve onaylı beratların mevcut bulunduğundan HMK 222. ve devam maddelerine göre sahibi lehine delil olarak kullanabileceğiDavacı ----- ait lehine delil olarak kullanabileceği 2018 yıllarına ait E Defter olarak tutulmuş olunan Yevmiye defter dökümlerinin incelenmesi neticesinde; Davacı----- 2018 yılı içerisinde toplamda 47.932.144,70 TL tutarında, mamul satışları, Mıcır elekaltı temel malzemesi ve nakli, Hazır beton satışı, Hizmet Satışları ve 3/10 Tevkifatlı Yapım İşleri Hizmet satışlarının gerçekleştirmiş olduğu. Ancak, gerek üretim aşamasında, gerekse hizmet satışları noktasında, bahsi geçen, --- Model ---- Markalı ----- Tipli Paletli Mobil Kırıcının toplam satışlar içerisinde ne kadarlık bir paya sahip olduğunun tespitinin yapılmasının mümkün olamadığı.
Dava konusu uyuşmazlığa ilişkin davacı tarafın ticari ticari defter ve belgeleri üzerinden, davacının yoksun kalınan kazanç talebi ile ilgili hesaplamalarımıza aşağıda yer verilmiştir.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde, ---- Model ---- Markalı ----- Tipli Paletli Mobil Kırıcının Kullanılamaması Nedeniyle Müvekkilin Uğradığı Zararın Ve Yoksun Kaldığı Kazancın hesaplanması talep edilmiş olunduğundan;
Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 Sayılı Kanun, TBK) 112'nci maddesinde: "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür." hükmü bulunmaktadır.
TBK 125'inci maddesinde ise alacaklının seçimlik hakları hüküm altına alınmıştır. Söz konusu hüküm çerçevesinde: "Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir. Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir.
Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir."Alacaklı, değinilmiş olan hükümlere dayanarak müspet ve menfi zararlarının tazminini talep edebilir.Müspet Zarar; uygulama ve doktrinde genel olarak; borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mal varlığı ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki fark müspet zarardır. Diğer bir anlatımla müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır Müspet zarar, kuşkusuz kar mahrumiyetini de içine alır.
Müspet zarar, alacaklının ifadan vazgeçerek zararının tazminini istemesi halinde söz konusu olur. Sözleşme ortadan kalkmamaktadır, yalnız alacaklının ifaya ilişkin talep hakkının yerini müspet zararının tazminine dair talep hakkı olmaktadır. Burada sözleşmenin feshedilmemesinden değil, borcunun ifa edilmemesinden doğan zararın söz konusu olduğu gözardı edilmemelidir.
Firmanın gerçekleştirmiş olduğu toplam satışlar içerisinde, gerek üretim aşamasında, gerekse hizmet satışları noktasında, bahsi geçen, ----- Model----- Paletli Mobil Kırıcının toplam satışlar içerisinde ne kadarlık bir paya sahip olduğunun tespitinin yapılmasının mümkün olamadığından dolayı, tarafımızca Davacı -----. Asliye Hukuk Mahkemesi ---- nolu dosyasında --- Model ----- Markalı ----- Mobil Kırıcı' ile ilgili alınan bilirkişi raporunda yer alan tespitler dikkate alınarak hesaplama yapılacaktır.
Davacı -----tarafından, ----Asliye Hukuk Mahkemesi .----nolu dosyasında ---- Model ---- Markalı ----- Tipli Paletli Mobil Kırıcı' ile ilgili alınan bilirkişi raporunda;
İş makinası kullanılamadığı sürenin: 22.03.2018 tarihinden 26.10.2018'e kadar (7 ay+4 gün) olarak tespit edilmiştir.Sandvick marka mobil kırıcının aylık çalışma bedelinin : 70.000,00+KDV (%18) olarak tespit edildiği. (bu tarz makinelerin işçili " Şoför" dahil kiralanmaktadır) tarafımızca yukarıda alınmış olunan Teknik bilirkişi raporlarında yer alan veriler dikkate alınarak yapılan hesaplamalar aşağıda verilmiştir. ---- Markalı ---- Günlük Kiralama Bedeli KDV Hariç (70,000,00 TL/30) : 2.333,33 TL ------ Markalı Mobil Kırıcı' nın 7ay+4 gün Kiralama bedeli ( 214 gün x2.333,33 TL : 499.333.33-TL------ Markalı Mobil Kırıcı' nın 7ay+4 gün Kiralama bedeli KDV'si ( 499.333,33x% 18) :89.879,87 TL ----- Markalı Mobil Kırıcı' nın 7ay+4 gün Kiralama Bedeli KDV Dahil : 589.213,33-TL Toplamda yukarıda tespit edilen, ----- Model ----- Markalı ----- Tipli Paletli Mobil Kırıcı' nın 7 Ay, 4 günlük Kdv Dahil tutarı olan, 589.213,33-TL ' tutardan, bu tarz makinelerin işçili " Şoför" dahil kiraya verildiği bilindiğinden, ---- Model --- Markalı ----- Tipli Paletli Mobil Kırıcı' nın 7 Ay, 4 günlük, işçi maliyetinin yukarıda belirtilen tutardan tenzili gerekeceğinden ;
2018 Asgari Ücretin İşverene Maliyeti İ toplamda 2.384,66 TL olduğu. ----- Markalı Mobil Kırıcı' nın Günlük Şoför Maliyet Bedeli (2.384,66 TL TL/30) : 79,49 TL ----- Markalı Mobil Kırıcı' nın 7ay+4 Günlük Şoför Maliyet Bedeli ( 214 gün x79,49 TL) :17.010,86 TL Markalı Mobil Kırıcı' nın 7ay+4 gün Kiralama Bedeli KDV Dahil : 589.213,33-TL Davacı ----- Model --- Markalı --- Tipli Paletli Mobil Kırıcı' nın, 22.03.2018 tarihinden tespit tarihi olan 26.10.2018'e kadar (7 ay+4 gün) meydana gelen hasarlardan Net kazanç Kaybı Tutarının; ----- Markalı Mobil Kırıcı' nın 7ay+4 gün Kiralama Bedeli KDV Dahil : 589.213,33-TL ------ Markalı Mobil Kırıcı' nın 7ay+4 Gün Şoför Maliyet Bedeli ( 214 gün x79,49 TL): 17.010,86 TL------Markalı Mobil Kırıcı' nın 7ay+4 Günlük Net Kazanç Kaybı Tutarının : 572.202,47 TLolarak hesaplanmıştır.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde iddia etmiş olduğu "Müvekkilinin, makinayı kullanamamasından kaynaklı olarak 1 adet eskavatör ile 10 Damperli Kamyonun boşta kaldığını ve bu araçları da kullanılmamış olduğunu. Bundan kaynaklı olarak da müvekkilinin zarara uğramış olduğunu." iddiasını kanıtlayacak herhangi bir bilgi ve belge dosya kapsamı içerisine sunulamamış olunduğundan, bahsi geçen makinelerin kullanılmamasından dolayı uğramış olduğu zarar miktarının hesaplanamadığına dair kanaat belirtilmiştir.
Mahkememizce aldırılan Bilirkişi Raporu;-----Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- Sayılı dosyasına sunulan 06.11.2018 tarihli ve de teknik bilirkişi ------ imzalı bilirkişi raporunda “İş makinasının garantisinin -1- yıl veya 2000 çalışma saati olması sebebiyle, arızaların meydana geldiği dönemde iş makinasının garanti kapsamında bulunduğunun, iş makinasının sağ ve sol paletinde çatlama olduğunun, kaynak yapılan yerlerde de çatlamanın bulunduğunun, çatlamış parçalara kaynak yapılarak arızanın giderilmeye çalışıldığının, bunun sonuç vermediği, başka yerlerde de çatlamanın oluştuğunun, iş makinasının bu sebeplerle 22.03.2018 – 26.10.2018 döneminde kullanılamadığının, ortaya çıkan hasarın 7 ay 4 gün çalışmaya engel olduğu ve de aylık çalışma bedelinin 70 000,00 TL olması sebebiyle zarar miktarının da 589 213,33 TL olduğunun ….” Beyan edildiği,Mali bilirkişi ------ imzalı ve de 05.06.2023 tarihli bilirkişi raporunun “Sonuç” kısmında “ …. Davacı vekilinin dava dilekçesinde iddia etmiş olduğu, makinayı kullanamamasından kaynaklı olarak 1 adet eskavatör ile 10 Damperli Kamyonun boşta kaldığını ve bu araçları da kullanılmamış olduğununun, bundan kaynaklı olarak da müvekkilinin zarara uğramış olduğu iddiası ile ilgili dosya kapsamı içerisine herhangi bir bilgi ve belge dosya kapsamı içerisine sunulamamış olunduğundan, bahsi geçen makinelerin kullanılmamasından dolayı uğramış olduğu zarar miktarının hesaplanamadığının, davacı ----- Model ---- Markalı ----- Tipli Paletli Mobil Kırıcı' nın, 22.03.2018 tarihinden tespit tarihi olan 26.10.2018'e kadar (7 ay+4 gün) meydana gelen hasarlardan dolayı kullanamaması neticesinde net kazanç kaybı tutarının: 572.202,47 TL olarak hesaplandığının ….” belirtildiği,
İhtar edenin ------, ihtar edilen ise davalılar -----. olduğu ----. Noterliğinin 26.06.2018 tarihli ve ------ nolu ihtarnamesinde “Makinanın garanti süresi dolmadan -2- adet baklasının kırıldığının, bütün pimlerin yerinden çıktığının, zincir baklalarının % 70’in de çatlaklar oluştuğunun, geri dönüş bandının dayama pistonunun kırıldığının ……… orijinal parçaların arıza nedeniyle değiştirilmesi gerekirken kaynak yapıldığının, bunlarda 20 gün sonra tekrar çatlamalar olduğunun, altı günlük zararlarının karşılanmasının gerektiğini ……. Ayrıca arıza süresi olan 3 ay 6 gün 1 adet mobil konkasörün, 10 adet damperli Kamyonun ve 1 adet Ekskavatörün kullanılmadığının, bunlardan dolayı 524 800 TL + KDV zararlarının söz konusu olduğunun ve tazmininin gerektiğini …..” açıkladığı,
Keşidecinin ----. muhatabın ise-----olduğu ----- Noterliğinin 09.07.2018 tarihli ve ------ nolu gönderide “Söz konusu arızaların kullanıcı hatası kaynaklı olması sebebiyle garanti kapsamında giderilmesinin mümkün olmadığı, mobil kırıcı makinaların şantiye içinde yer değiştirirken kısa mesafelerde yürümek amaçlı üretilmiş olduklarını, araçların ağırlık olarak da uzun süreli yürümeye ve nokta dönüşler yapmaya uygun olmadıklarının, zeminin durumuna göre palet gerginliğinin ayarlanması gerektiğinin, zincirden bir bakla yerine orijinal takılarak değiştirilme yapıldığının, baklanın yurt dışındaki üretici firmaya gönderildiğinin, hasarın kullanıcı kaynaklı olduğunun belirtildiğini, ihtarda belirtilen hasarlara kullanım talimatına aykırı olarak uzun süreli yürümeye ve palet pabuçlarının aşırı yük bırakarak yapılan dönme hareketleri (tek seferde hızlı dönme) nedeniyle oluşmuş olup, söz konusu hasarların ne garanti kapsamında ne de ayıp kapsamında değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığının …..” belirtildiği,
Dosya kapsamında mevcut bulunan 22.04.2017 tarihli Servis Formunda şikayetin makine iletişim arızası ve stop durumu, yapılan işinde “Beyinler ara iletişim kabloları kontrol edildi, debriyaj sensörlerinin tesisatı kontrol edildi, debriyaj sensörlerinin yeri değişti …” şeklinde açıklandığı,
Dosya kapsamında mevcut bulunan 24.07.2017 tarihli Servis Formunda 250 saatlik bakımın yapıldığının, bunun için motor yağının ve yağ filtresinin değiştirildiğinin, ayrıca da mazot filtresinin de değiştirildiğinin belirtildiği,
Dosya kapsamında mevcut bulunan 25.09.2017 tarihli Servis Formunda 250 saatlik bakımın yapıldığının, acil stop rölesinin değiştiğinin, ayrıca da motor yağının ve yağ filtresinin değiştirildiğinin beyan edildiği,
Dosya kapsamında mevcut bulunan 26.02.2018 tarihli Servis Formunda şikayetin -2- adet zincir baklası kırık, pimler yerinden çıkıyor, baklaların % 70’i çatlar oldarak beyan edildiği, yapılan işleminde “kırık zincir baklası değişti, pimler kaynak yapıldı ….” Olarak açıklandığı, Hususları tespit edilmiştir.
Ayıplı mal, tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır. Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda, internet portalında ya da reklam ve ilanlarında yer alan özelliklerinden bir veya birden fazlasını taşımayan; satıcı tarafından bildirilen veya teknik düzenlemesinde tespit edilen niteliğe aykırı olan; muadili olan malların kullanım amacını karşılamayan, tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi,
hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar da ayıplı olarak kabul edilir.
Sözleşmeye konu olan malın, sözleşmede kararlaştırılan süre içinde teslim edilmemesi veya montajının satıcı tarafından veya onun sorumluluğu altında gerçekleştirildiği durumlarda gereği gibi monte edilmemesi sözleşmeye aykırı ifa olarak değerlendirilir. Malın montajının tüketici tarafından yapılmasının öngörüldüğü hâllerde, montaj talimatındaki yanlışlık veya eksiklik nedeniyle montaj hatalı yapılmışsa, sözleşmeye aykırı ifa söz konusu olur (6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Madde 8) . Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.İş makinesinin ayıplı olup olmadığının değerlendirilmesi;
Anılan iş makinası mobil kırıcı ya da konkasör olup markası ----, tipi -----, modeli ----, seri nosu -----, cinsi paletli mobil kırıcı, motor nosu ------, çalışma saati 1945’dir. Dosya kapsamında mevcut bulunan 22.04.2017 tarihli Servis Formunda şikayetin makine iletişim arızası ve stop durumu, yapılan işinde “Beyinler ara iletişim kabloları kontrol edildi, debriyaj sensörlerinin tesisatı kontrol edildi, debriyaj sensörlerinin yeri değişti …” şeklinde açıklanmıştır. 24.07.2017 tarihli Servis Formunda 250 saatlik bakımın yapıldığının, bunun için motor yağının ve yağ filtresinin değiştirildiğinin, ayrıca da mazot filtresinin de değiştirildiğinin belirtilmiş olup, 25.09.2017 tarihli Servis Formunda 250 saatlik bakımın yapıldığının, acil stop rölesinin değiştiğinin, ayrıca da motor yağının ve yağ filtresinin değiştirildiğinin beyan edildiği görülmektedir. Yine, 26.02.2018 tarihli Servis Formunda şikayetin -2- adet zincir baklası kırık, pimler yerinden çıkıyor, baklaların % 70’i çatlak olarak beyan edildiği, yapılan işleminde “kırık zincir baklası değişti, pimlere kaynak yapıldı ….” olarak açıklanmıştır.Görüleceği üzere, olay öncesi dönemde anılan mobil kırıcı ya da konkasörde 2 adet zincir baklası kırılmış, pimler yerinden çıkmıştır. Servis tarafından zincir baklası değiştirilmiş pimlere ise kaynak işlemi yapılmıştır.
Anılan iş makinasının ayıplı olup olmadığına karar verebilmek için, ortaya çıkan bu durumun, anılan iş makinasının olay sırasında objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığını sorgulamak gerekir.
Bilindiği üzere, bu gibi araçlar şantiye içerisinde kısa mesafeli yol alması gereken, nokta dönüşleri özenle yapmaması gereken, ayrıca da zemin şartları değerlendirilerek, palet gerginliği ayarlanması gereken araçlardır. Anılan hususlara özenle riayet edilmesi durumunda bahsi geçen zincir baklalarında kırılma söz konusu olmazdı. Bu durum, ortaya çıkan bu sonucun iş makinasının ayıplı olması kaynaklı olmadığını, başka bir deyişle kullanım hatası kaynaklı olduğunu somut biçimde göstermektedir.Bu sebeplerle, anılan iş makinasının olay sırasında objektif olarak sahip olması gereken özelliği taşıdığını göstermektedir.Anılan nedenlerle, davalı -----firmasının 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun Madde 8’e ve Türk Borçlar Kanunu Madde 219'a aykırı bir tasarrufu söz konusu olmadığından, olayda kusurunun bulunmadığı ve de ortaya çıkan hasardan sorumluluğunun olmadığı kanaatine varılmıştır.
Servis hizmeti sunan firmanın ve davacının kusur durumunun değerlendirilmesi;
Mevcut verilerden kırık zincir baklasının orijinali ile değiştirildiği, ancak pimlere kaynak işlerinin yapılmış olduğu görülmektedir.
Kırık zincir baklasının orijinali ile değiştirilmiş olması yerinde ve de doğru bir servis hizmetidir. Ancak, makine mühendisliği anlamında kaynaklı malzeme her zaman orijinal malzemeye göre mukavim olmayan mukavemeti yeterli olmayan malzemedir. Bu sebeplerle, ----. firmasının yönlendirdiği yetkili servisi olan -----firmasının servis hizmetleri sunduğu tüm süreçte 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Madde 49’a aykırı hareket etmiştir. Bu firmanın anılan süreçte pimlere kaynak yaparak kullanmaması, anılan pimlerin orijinal pimlerle değiştirilmesini sağlaması, ayrıca da davacının açık yazılı onayını almadıkça bu gibi pim kaynağı işlerini yapmaması gerekirdi. Eğer, servis hizmetleri özen ve doğruluk kurallarına uyularak veya 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu Madde 3’e riayet edilerek yerine getirilmiş olsaydı, bu sonuçlu olaya meydan verilmezdi.
Bahsi geçen tüm bu sebeplerle, anılan 22.03.2018 – 26.10.2018 döneminde iş makinasının görev yapmaması ile neticelenen olayda, servis hizmeti sunan davalı------% 20 (Y. Yirmi) oranında kusurlu olduğu ve de davacının ortaya çıkan zararından veya iş makinasının çalışmamasından servis hizmeti sunan firmanın kusur oranı kadar sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varılmıştır. İş makinasında meydana gelen arızanın kullanım hatalı kaynaklı olması sebebiyle, olayda davacı firmanın ------% 80 (Y. Seksen) oranında kusurlu olduğu kanaati hasıl olmuştur.Davacı tarafın maddi kaybının hesaplanması;
Bilindiği üzere, servise hasar bildirimi 26.02.2018 de yapılmıştır. Servisin kayıtlarına girmiş olan tarih 26.02.2018’dir. Bu nedenlerle, bundan önceki alt gün müdahale edilmemiş gibi soyut bir verinin baz alınarak altı günün hesabından davalı servis firmasını kusur ve sorumlu tutmak doğru değildir.
Mevcut verilerden, anılan iş makinasının 26.10.2028 – 22.03.2018 döneminde, başka bir deyişle -07- ay -04- gün kullanılmamış olduğu anlaşılmaktadır.
------ markalı mobil kırıcının aylık çalışma bedelinin 70 000,00 TL + KDV olarak alınması yerinde ve piyasa koşullarına uygundur.
Bu nedenlerle -07- ay -04- günlük dönemde davacı firmanın ortaya çıkan kaybının;70 000,00 x 7 ay + 70 000,00/30 x 4 gün = 490 000,00 + 9 333,33 TL = 499 333,33 TL + KDV olacaktır. Davalılardan servis hizmeti sunan------ firmasının kusurunun % 20 olması sebebiyle, ortaya çıkan bu maddi kaybın % 20’lik kısmı olan,(499 333,33 TL + KDV) x % 20 = 99 866,66 TL + KDV’den sorumlu olduğu / olacağı kanaatine varılmıştır. Olay döneminde 10 adet Damperli Kamyonun ve -1- adet Ekskavatörün hiç çalışmadığı veya çalışması koşullarının anılan nedenle ortadan kalktığını dair somut veri söz konusu olmadığından, buna yönelik hesaplama ya da değerlendirme yapmanın doğru olmadığı kanaatine varılmıştır. Kaldı ki 01 adet mobil konkasörün ya da kırıcının çalışmamasının anılan araçların tamamen görev yapmayacağı söylemenin de iş yaşamının akışına uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, ---- model ----- markalı ----- tipli paletli mobil kırıcının kullanılamaması nedeni ile uğranılan zarar ve yoksun kalınan kazancın tahsili talebine ilişkindir.
Davacı ----, Mülkiyeti Davalılardan ---- ait olan, ---- Model ---- Markalı ----- finanasal kiralama yolu ile --- nolu sözleşme ile kiralamış olduğu.- Davacı----- tarafından, Davalılardan ----. Noterliği'nin 26.06.2018 Tarih ----- Yevmiye Nolu İhtarnamenin gönderilmiş olunduğu.
Davacı ---- tarafından, Davalılardan -----. Noterliği'nin 26.06.2018 Tarih ----- Yevmiye Nolu İhtarnameye, Davalılardan------Noterliğinin 09 Temmuz 2018 Tarihli ---- Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile cevap verildiği .
Davacı----- tarafından, ---. Asliye Hukuk Mahkemesi . -----nolu dosyasında ----- Model ---- Markalı ------ Tipli Paletli Mobil Kırıcı' ile ilgili zarar tespiti yapılmış olunduğu.Davacı ----- lehine delil olarak kullanılmak istenen 2018 yıllarına ait yasal defterlerinin E DEFTER OLARAK tutulduğu.
Davacı -----kanuna göre tutmakla yükümlü olduğu tüm defterleri kanuna göre tutmakla yükümlü olduğu tüm defterleri tutmuş olduğu.
Davacı ----lehine delil olarak kullanılmak istenen 2018 yıllarına ticari defter ve kayıtlarının birbirini doğruladığı.Davacı -----lehine delil olarak kullanılmak istenen 2018 yılları ait yasal defterlerinin E DEFTER OLARAK düzenlendiği ve onaylı beratların mevcut bulunduğundan HMK 222. ve devam maddelerine göre sahibi lehine delil olarak kullanabileceği.Anılan iş makinasında gizli ya da açık ayıp durumunun söz konusu olmaması sebebiyle, olayda davalı ---- kusursuz olduğu,
Servis hizmeti sunan davalı ----- olayda % 20 (Y. Yirmi) oranında kusurlu olduğu,
Olayın meydana gelmesinde davacı------ % 80 (Y. Seksen) oranında kusurlu olduğu, Olay neticesinde ortaya çıkan toplam maddi kaybın 499 333,33 TL + KDV olarak alınmasının yerinde ve uygun olacağı, servis hizmeti sunan davalı ----- kusurunun % 20 (Y. Yirmi) olması sebebiyle, sorumluğunun (499 333,33 TL + KDV) x % 20 = 99 866,66 TL + KDV (Doksan Dokuz Bin Sekiz Yüz Atmış Altı Türk Lirası Atmış Altı Kuruş + KDV) olarak alınmasının yerinde ve uygun olacağı,
Servis hizmeti sunulmadan önceki -06- gün servisin geç müdahalesi gerekçesiyle ve de aracın kullanılamadığı dönem içinde -10- adet damperli Kamyon ile -01- adet Ekskavatörün tamamen atıl kaldığı gerekçesiyle tazminat talebinin ise yerinde olmadığı değerlendirilmekle davacının talebi üzerinden 10.000 TL nin dava tarihi 29.12.2021 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı -----Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,Davalı ----- açılan davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davalı----- açılan davanın REDDİNE,
2-10.000 TL nin dava tarihi 29.12.2021 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ------ Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (10.000,00 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 683,01 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 238,58 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 399,43 TL harcın ----- Şirketi'nden alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 238,58 TL dava açma masrafı ve 13.209,50 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 13.448,08 TL yargılama giderinin davalı ----Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ---. Tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 191,40 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı .------ verilmesine
6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
7-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (10.000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ----- Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ----- yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ---- verilmesine,
9-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ----- Şirketi'nden alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davalı ---- vekilinin yüzüne karşı, diğer taraf vekillerinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ------ Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.