Ticaret Mahkemesi, kaybolan çeklerin iptali davasında keşidecinin hamil olmadığı gerekçesiyle yetkisiz olduğunu belirterek davayı reddetti.
Özet: Kayıp çeklerin kötü niyetli kişilerce kullanılmasını engellemek amacıyla bir ticari şirket yöneticisi tarafından açılan kıymetli evrakın iptali davası, mahkemece Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, çekin zayi nedeniyle iptali davasını açma yetkisinin çeki elinde bulunduran hamile ait olduğu, çeki düzenleyen keşidecinin bu yetkiye sahip olmadığı, davanın asıl amacının hamilin haklarını korumak olduğu ve keşidecinin bu tür bir dava açmasının kanunun öngördüğü amaçla bağdaşmadığı gerekçeleriyle reddedilmiştir.
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/675 EsasKARAR NO : 2025/586HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - .......VEKİLİ : Av. ... - [16542-45969-92424] UETSDAVALI : HASIMSIZDAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : 05/09/2025KARAR TARİHİ : 09/09/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 09/09/2025Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİADavacı vekili dilekçesinde özetle; davacı ... ... A.Ş.'nin Yönetim Kurulu Başkanı ve uzun yıllardır ticari faaliyet yürüten saygın bir iş adamı olduğunu, yürüttüğü ticari faaliyetler kapsamında düzenli olarak çek kullandığını, elinde bulunan, fakat daha sonra kaybolan bazı çeklerin yalnızca seri numaralar bilinmekle başkaca bir hususun tespit edilemediğini, çeklerin ileride kötü niyetli kişilerce haksız olarak kullanılması ihtimali bulunduğunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651 ve devamı maddeleri uyarınca, kaybolan veya zıya uğrayan çeklerin iptali için iptal davacı açılması gerektiğini bildirmiş, .... seri numaralı çeklerin 3. kişilere ödenmemesi yönünde ödemeden men yasağı verilmesine, yargılama neticesinde ilgili çeklerin kaybedilmesi nedeniyle çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇEDava konusu uyuşmazlık; çekin kaybedildiğini bildiren keşidecinin TTK.nun 818/s madde hükmü göndermesiyle TTK.nun 757, 763 ve 764 madde hükümleri gereğince kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.Zayi nedeniyle açılan iptal davasında, öncelikle zayi edildiği bildirilen evrakın kıymetli evrak niteliğini taşıması, kıymetli evrakın davacının kendi iradesi dışında elinden çıkması, zayi edilen kıymetli evrakın kimin elinde olduğunun bilinmemesi ve davacının zayi edildiği bildirilen kıymetli evrakta hamil olması gerekmektedir.... Bölge Adliye Mahkemesi .... Karar sayılı ilamı;"6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz." şeklindedir. Dava konusu çeklerde davacı dava konusu çeklerin yönetim kurulu üyesi olup, keşidecidir. Keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına gerek olmadığına,3-Davanın mahiyeti gereği masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,4-İstek halinde artan gider avansının davacıya iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/09/2025Katip ... e-imzalı Hakim ...e-imzalı