Sigorta şirketinin alkollü sürücüden rücuen tahsil ettiği maddi hasar bedelinin, sebepsiz zenginleşme iddiasıyla geri istenmesi ve icra takibine itirazın iptali davası.
Özet: Davacı, trafik kazası sonrası alkollü olduğu gerekçesiyle sigorta şirketi olan davalıya ödemek zorunda kaldığı 18.601,00 TLnin haksız yere tahsil edildiğini, kendisinin kazada kusursuz olduğunu ve davalının sebepsiz zenginleştiğini iddia ederek, söz konusu bedelin iadesi için başlattığı icra takibine yapılan haksız itirazın iptalini ve takibin devamını talep etmektedir; davalı ise, kazada yasal sınırın çok üzerinde alkollü olduğu tespit edilen davacının bu durumu nedeniyle zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında rücu hakkını kullandığını ve bu ödemenin tamamen yasal olduğunu savunmaktadır.

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/344 Esas
KARAR NO : 2026/38
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 13/05/2024
KARAR TARİHİ : 15/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24.10.2022 tarihinde, dava dışı --------- idaresindeki---------- plakalı minibüsün, müvekkilİ -------- mülkiyet ve idaresindeki -------- plakalı otomobile arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu trafik kazası neticesinde, davacı müvekkiline ait aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olan davalı şirketi tarafından, müvekkilinin kaza esnasında alkollü olduğu ve kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu gerekçesiyle --------- plakalı araç için davalı şirket tarafından ödenen 18.601,00 TL tutarındaki maddi hasar ödemesinin davacı müvekkili tarafından davalıya ödenmesi gerektiği belirtilerek, rücu hükümleri çerçevesinde davalı tarafından davacı müvekkilinden ödeme talep edildiğini, davalı sigorta firması tarafından borçlu olduğuna ikna edilen davacı müvekkili, sigorta şirketi tarafından aleyhine icra takibi başlatılacağı, böyle bir durumu ailesine ve iş arkadaşlarına izah edemeyeceği endişesiyle işbu dava konusu iadesi talep edilen 18.601,00 TL'yi davalı sigorta firmasına hemen ödemek zorunda kaldığını, bahsedilen trafik kazası nedeniyle, davacı müvekkili tarafından--------- Esas sayılı dosyası ile kazaya sebep olan diğer araç sürücüsüne, araç sahibi olan işleten firmaya ve diğer aracın ZMSS poliçecisi olan sigorta şirketine davalıların müşterek ve müteselsil sorumlulukları gereğince total pert farkı, sovtaj bedeli farkı ve araç mahrumiyet bedeli alacaklarına konu olan maddi tazminat talepli alacak davası açıldığını, hiçbir kusurlu davranışı bulunmadığı ve kazaya sebebiyet veren hiçbir hareketinin bulunmadığı tespit edilen müvekkili için, davalı tarafından haksız yere kendisinden tahsil edilen 18.601,00 TL tutarındaki "maddi hasarın" iadesi nedeniyle davalı sigorta firmasına yazılı talepte bulunmuş ancak davalı taraftan olumlu bir yanıt alınmadığını, bu nedenle, -------- İcra Müdürlüğü ---------- Esas sayılı dosyası ile davalı firmaya karşı haksız yere ödenen bedelin iadesi talep edilmiş olup, davalı firma tarafından haksız ve kötüniyetli bir şekilde icra takibine itiraz edildiğini, davalı tarafın, gerçeği yansıtmayan ve hukuki bir karşılığı bulunmayan sebeplerle müvekkilinden para tahsil ederek sebepsiz zenginleşme yoluna gittiğini, bu gerçek ve somut duruma rağmen davacı müvekkili ve davalı taraf arasında gerçekleştirilen görüşmeler ve yazışmalar sonucunda davalı taraf kötüniyetli bir şekilde olumsuz tutumunu değiştirmeyerek haksız zenginleşmenin iadesi talepleri reddettiğini, davaya konu icra dosyasına itiraz akabinde taraflar arasında -------- Arabuluculuk Bürosu --------- Büro - --------- Arabuluculuk numaralı dosyası ile gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmelerinde taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, davaya konu haksız kazanç alacağı likit ve belirlenebilir olup davalı tarafın kötü niyetli olarak borcun tamamına itiraz ettiğini belirterek, --------İcra Dairesi ---------- Esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, haksız ve kötüniyetli itiraz nedeniyle davalı aleyhine yüzde 20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 24.10.2022 tarihinde, dava dışı -------- idaresindeki ---------- plakalı minibüs ile davacı -------- mülkiyet ve idaresindeki, müvekkili şirkete sigortalı --------- plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında, sigortalı araç sürücüsü davacının KTK 48/5 maddesi " Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır. " hükmü uyarınca kusur atfettiğini, müvekkili şirket tarafından --------- plakalı aracın 13.09.2022-13.09.2023 vadeli ------- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi uyarınca, dava dışı, --------- plakalı aracın kasko sigortacısı -------Ş.'ye 30.01.2023 tarihinde 18.601,00 TL. Rücuen tazminat ödemesi yapıldığını, aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkolü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkolü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkolü içki alınmak suretiyle kulanılması sırasında meydana gelen zararlar yönünden sigortacının sigortalısına rücu hakkı düzenlendiğini, davacının, davaya konu kaza sırasında, ekli alkol raporu ile de sabit olduğu üzere, yasal sınırın çok üzerinde 0.83 promil alkollü olması sebebiyle, davacıya gönderilen rücu mektubu üzerine davacı tarafça 18.601,00 TL. 11.12.2023 tarihinde müvekkili şirkete ödenmiş, müvekkili şirketin alacağı sona ermiş rücu kaydı kapatıldığını, kaza tespit tutanağı uyarınca, kusur oranına göre ödeme yapan müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacının, huzurda görülmekte olan davada husumet yöneltmesi gereken şirket , kusur raporu ve diğer tüm hususlara itirazları saklı kalmak kaydıyla, sebepsiz zenginleşen --------Ş olduğunu, davacı tarafça, --------- Esas sayılı dosyası ile kazaya sebep olan diğer araç sürücüsüne, araç sahibi olan işleten firmaya ve diğer aracın ZMSS poliçecisi olan sigorta şirketine davalıların müşterek ve müteselsil sorumlulukları gereğince total pert farkı, sovtaj bedeli farkı ve araç mahrumiyet bedeli alacaklarına konu olan maddi tazminat talepli alacak davası açıldığı, görülmekte olan dava dosyasında Mahkeme tarafından --------Adli Tıp Kurumu'ndan kusur raporu tanzim edilmesine karar verildiği, --------- Başkanlığı tarafından hazırlanan ve dava dosyasına gönderilen rapor içeriğinde; davalı sürücü --------- %100 oranında kusurlu olduğu ve yine davacı sürücü ---------- kusursuz olduğu yönünde rapor alındığı gerekçesiyle huzurdaki davayı ikame ettiğini belirterek, davanın, husumetten reddine, aksi taktirde, esasa ilişkin davanın esastan reddini istemiştir.Mahkememizce --------- İcra Müdürlüğünün ---------- Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhinde 18.756,00 TL alacak bedelinin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.
Yine mahkememizce bekletici mesele yapılan ------- sayılı dosyasının incelenmesinde; davanın, trafik kazası sonucunda davacıya ait aracın pert olması nedeni ile pert bedeli ve araç mahrumiyet tazminatının ödetilmesi istemine ilişkin maddi tazminat davası olduğu, --------- davanın davacısı, ---------Ş, -------- Şirketi ve --------- davalı tarafı olduğu görülmüştür. Mahkemece tarafların kusur durumunun tespiti için ---------- Adli Tıp Kurumundan rapor aldırılmış alınan raporda sürücü ---------- %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücüsü --------- kusursuz olduğu belirtilmiştir. Davanın yapılan yargılaması neticesinde kısmen kabul karar verilerek; 40.010,00-TL pert araç tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, 14.500,00-TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının ise davalılar --------- Şti ile --------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, Sovtaj bedeli farkı istemi yönünden ise davanın reddine karar verildiği ve verilen kararının 25/06/2025 tarihinde kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.
Tetkik edilen dosya kapsamı bütün olarak değerledirildiğinde;Dava, 24/10/2022 tarihli kaza nedeniyle davacı tarafından davalı sigorta şirketine ödenen tazminatın sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalıdan tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptaline ilişkindir. Karayolları Trafik Kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar, trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
24.10.2022 tarihinde dava dışı sürücü-------- sevk ve idaresindeki --------- plaka sayılı minibüs ile davacı sürücü -------- idaresindeki --------- plakalı otomobile arkadan çarpması neticesi davaya konu kaza meydana geldiği, davacıya ait -------- plakalı aracın ZMM sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi tarafından davacı sürücünün kaza sırasında alkollü olduğu gerekçesiyle rücu hükümleri çerçevesinde ödeme talep edildiği, davacının da bu talep üzerine davalı sigorta şirketine 11/12/2023 tarihinde 18.606,36 TL ödeme yaptığı, davacının söz konusu trafik kazası nedeniyle, --------- Esas sayılı dosyası ile, kazaya karışan ---------- plakalı aracın sürücüsüne, işletenine ve aracın ZMM sigorta poliçecisini düzenleyen sigorta şirketine karşı haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası açıldığı, bu dosya kapsamında alınan --------- Adli Tıp Kurumu raporunda; dava konusu kazanın meydana gelmesinde; sürücü ---------- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olup, davacı sürücü ---------- kusurunun bulunmadığının tespit edildiği, bu rapor esas alınarak verilen kararın 25/06/2025 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu edebilmesi için sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunun ve ayrıca kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiğinin ispatlanması gerektiği, ancak kesinleşen ----------sayılı ilamı ve bu dosya kapsamında alınana ATK raporu dikkate alındığında davaya konu kazada davacının kusurunun bulunmadığı, dolayısıyla davacı tarafından, kendisine ait aracın trafik sigortacısı olan davalı sigorta şirketine, rücu talebi kapsamında, 11/12/2023 tarihinde yapılan 18.606,36 TL ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalıdan talep edilebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
Davalının------- İcra Müdürlüğünün ---------- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatının reddine,
Karar harcı olan ‭1.281,22 TL'nin dava açılırken peşin olarak yatırılan 427,60 TL'den mahsubu ile bakiye kalan ‭853,62‬ TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harç ve 427,60 TL başvuru harç masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Dava nedeniyle davacı tarafından yapılan 42,00 TL yargılama gideri masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 18.756,00 TL vekalet ücreti alacağının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irat kaydına,
Gider avansından sarf edilmeyen fazla yatan miktarın karar kesinleştiğinde IBAN/hesap numarası bildirilmesi halinde buraya, aksi halde --------- ile konutta ödemeli olarak davacıya İADESİNE,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/01/2026
Tashih Şerhi
Mahkememiz 15/01/2026 tarihli kısa kararının 1. Bendinde "---------- İcra Müdürlüğü...." yazılması gerekirken sehven "---------- İcra Müdürlüğü... " olarak yazılmış olduğu anlaşılmakla, sehven yazılan 1. Nolu bendin;
" 1-)Davalının -------- İcra Müdürlüğünün --------- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına, " şeklinde düzeltilmesine karar verilmiştir.15/01/2026