Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, trafik kazası sonrası ZMMS poliçesinden sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatında maluliyet raporu itirazına dair temyiz incelemesi.
Özet: Trafik kazası sonucu yaralanan bir yolcunun sigorta şirketinden talep ettiği sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin bu hukuki belge, çeşitli hakem heyetleri kararları sonrası yapılan bir temyiz incelemesini konu almaktadır. İlk uyuşmazlık hakem heyeti, davacının sürekli maluliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle sürekli iş göremezlik talebini reddetmiş, sadece geçici iş göremezlik tazminatına hükmetmiştir. Ancak itiraz hakem heyeti, davacının başvuruya eklediği maluliyet raporunu esas alarak önceki kararı kaldırmış ve davacı lehine toplam 240.852,31 TL sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatına karar vermiştir. Davalı vekili, tek taraflı alınan rapora dayanılmasını, geçici iş göremezliğin teminat dışı oluşunu ve müterafik kusur indiriminin eksikliğini ileri sürerek itiraz hakem heyeti kararını temyiz etmiştir. Yüksek Mahkeme, haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybı iddiasında maluliyetin tespiti için Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinin ilgili bölümlerinden uzman doktor raporlarının esas alınması gerektiğini belirtmiştir.
4. Hukuk Dairesi         2024/6122 E.  ,  2025/13888 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/341 Değişik İş - 2024/341 Karar
SAYISI : 2024/İHK-13756
SAYISI : K-2023/443118
İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile sigortalı aracın 21.02.2016 tarihinde karıştığı tek taraflı kazadan dolayı yolcu olan müvekkilinin yaralandığını ve % 2 oranında maluliyetinin oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 14.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere 15.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; bedel artırım dilekçesi ile talebini 240.984,49 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi gereğince Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru şartının gerçekleşmediğini, başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini, kusur durumunun uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi ve vekalet ücretine 1/5 oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının rapora itirazı üzerine alınan 09.11.2023 tarihli doktor bilirkişi raporunda davacının burnunda meydana gelen kırığın araz bırakmadan iyileştiği ve sürekli maluliyetinin bulunmadığının tespit edildiği, raporun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, bu nedenlerle davacının sürekli iş göremezlik talebinin reddine; 1 ay geçici iş göremezlik süresi yönünden geçici iş göremezlik talebinin kısmen kabulü ile 1.532,35 TL geçici iş göremezlik tazminatının 15.02.2023 temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvuruya eklenen maluliyet raporunun davacının muayenesi yapılarak ve tüm tıbbi evrakları ile klinik seyri değerlendirilerek olay tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği, bu raporun hükme esas alınması gerektiği gerekçesi ile davacı vekilinin itirazının kabulüne; geçici iş göremezlik tazminat hesaplaması yönünden davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına davanın kısmen kabulü ile 239.452,14 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.400,17 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 240.852,31 TL tazminatın 15.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından alınan maluliyet raporunda davacının sürekli iş göremezliğinin olmadığı tespit edilmesine rağmen başvuruya eklenen davacı tarafından tek taraflı alınan raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, davacının beyan ve talebi ile alınan bu rapora göre karar verilmesinin doğru olmadığını, geçici iş göremezlik zararının teminat dışı olduğunu, hesap edilen tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirtmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Somut olayda; davacı tarafça başvuruya eklenen ... Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 20.02.2023 tarihli raporda, davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin burunda kırığa bağlı eğrilik nedeniyle %2 oranında olduğu kabul edilmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından sigortaya başvuru esnasında sunulan bu rapora itiraz üzerine adli tıp uzmanından rapor alınmış, bu raporda sürekli maluliyet olmadığı belirlenmekle sürekli iş göremezlik tazminat talebinin reddine karar verilmiş; davacının itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından başvuruda sunulan raporun geçerli olduğu kabul edilerek sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükme esas alınan maluliyet raporunun KBB uzmanı tarafından düzenlenmediği ayrıca Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından alınan rapor ile çelişkili olduğu, bu haliyle raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda İtiraz Hakem Heyeti tarafından; davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenerek çelişkinin giderilmesi ve bizzat muayene edilmek, kırık yönünden güncel grafileri çekilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporu Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde içerisinde KBB uzmanının da bulunduğu davacının ikametine en yakın üniversite hastanelerinin adli tıp anabilim dalı bölümlerinden rapor alınıp (kararın davacı tarafından temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları da gözetilerek) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulması gerekmiştir.
3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesi uyarınca otomobillerde emniyet kemeri takılması zorunludur.
Somut olayda; kaza tespit tutanağına göre sigortalı servis aracında yolcu olan davacının koridora bakan koltukta oturduğu esnada gerçekleşen kazada yaralandığı, emniyet kemer durumu belirsiz olarak işaretlenmiş ise de davacının, ceza soruşturmasında yer alan "kaza esnasında ön cama savrulduğu" yönündeki beyanı ve yaralandığı bölge gözetildiğinde emniyet kemeri takıp takmadığının olayda müterafik kusurunun olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. Buna göre; davacının emniyet kemeri takmadığının belirlenmesi durumunda, takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde eksik araştırma ile hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
VI. KARAR
1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
09.10.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.