gemi boru izolasyon işi eser sözleşmesinden kaynaklanan, davalı kaynaklı gecikmeler, sözleşme dışı ek işler ve ödenmeyen maliyetler nedeniyle açılan itirazın iptali davası.

Gemi boru izolasyon işi eser sözleşmesinden kaynaklanan, davalı kaynaklı gecikmeler, sözleşme dışı ek işler ve ödenmeyen maliyetler nedeniyle açılan itirazın iptali davası.

Özet: Davacı yüklenici şirket, davalı iş sahibinin gemi boru izolasyon işi sözleşmesi kapsamında iş başlangıcındaki gecikmeler, sözleşme dışı ek işlerin (poliüretan köpük diş açma gibi) yaptırılması, bu süreçte yaşanan iş kazası ve davalıdan kaynaklı diğer engeller nedeniyle işin uzamasına rağmen, davalı yetkililerinin gün/adam bazında ödeme yapılacağı taahhüdüyle 860 adam/gün fiili çalışma gerçekleştirdiğini, başlangıçtaki 720 adam/gün tahminini aşan bu çalışmalara ve mesailere rağmen hak edişlerinin ödenmemesi üzerine, davalının ödeme itirazının iptali talebiyle dava açmıştır.

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/637 Esas

KARAR NO : 2026/46

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/07/2025

KARAR TARİHİ : 21/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacının dava dilekçesini özetle; Müvekkil şirket davalılar ile gemi boru izolasyon işlerinin yapılması hususunda iş ilişkisi kurduğunu, davalı --------Ş. için hazırlanmış olan fiyat teklifi ile Yine davalı ---------Ş. ile imzalanan sözleşme incelendiğinde yapılacak olan işin türü ve yapılış biçiminin anlaşılacağını, müvekkili şirketin davalı -------Ş. ile imzaladığı bu sözleşme kapsamında davalı ---------Ş' nin ------- Cad. No:-------- ---------- adresindeki gemi boru izolasyon işlerin yapılmasını yüklendiğini, müvekkilinin bu iş için; tamamı yapılacak işe uygun olarak iş güvenlik eğitimlerini almış ve müvekkil şirketin işçileri olan ve davalı --------Ş. tarafından sigorta kayıtları yapılmış kişileri görevlendirdiğini, -------Ş. ise bu bu sözleşme edimi olarak; 6. maddede yer alan ödeme planına uygun olarak ödeme yapmayı yüklendiğini, --------Ş bu yapılacak olan gemi izolasyon işinde işin asıl sahibi olup, müvekkil taşeron durumda olduğundan öncelikli iş ilişkisi davalı ----------Ş. İle olduğunu, her ne kadar 2024 yılı ocak ayında işe başlayacak olsalar da; davalı ----------Ş. işin yapılacak olduğu gemiyi test edemememiş, işin başlangıcını yapamadığını, fakat müvekkil şirket çalışacak olan işçileri belirlenen günde iş sahasında hazır ettiğini, müvekkilinin her ne kadar işçileri hazır etse de davalı gemi test edemediği için işe başlanamadığını, davalı personelin gitmesine de izin vermediğini, işin yapılacağı malzemeyi de getirmediğini, bu nedenle iş başlangıcında tamamen davalıdan kaynaklanan gecikmeler yaşandığını, çünkü müvekkilinin işin başlangıç gün ve saatinde personeli ve ekipmanı ile iş sahasında hazır bulunduğunu, davalı --------Ş. bu süreçte sözleşmede yer almayan köpük diş açma (poliüretan), aramızdaki iş anlaşmasında yer alamayan işlerini yaptırdığını, Gemi izolasyon işinin 2024 yılı mart ayında yine davalı -------Ş. 'dan kaynaklanan birtakım sıkıntılar yaşandığını, müvekkiline gemi teslim edilmediğini, malzeme gelmediğini, müvekkilinin iş tanımında yer almayan ''köpük diş açma işi'' yaptırıldığını, müvekkilinin şirket bu sözleşmeye aykırılıklar nedeniyle işi bırakmak istediğini, ---------Ş. 'ın yetkili mühendisine bu işlerin kendi işleri olmadığını söylerek, işi bırakmak istediklerini ilettiklerini, bunun üzerine ---------Ş. 'nin müdürü ----------; ''siz işe devam edin, biz--------Ş ile prensip olarak anlaştık işçi/gün sayısı önemli, sizin ne iş yaptığınız değil, ne kadar çalıştığınız önemli, paranızı alacaksınız, kaç gün çalıştınız, bu önemli'' dediğini, müvekkil yine mail bildiriminde -------- ve --------- CC de olduğu maide ''-------- Merhaba, --------- Projesinde artan işler ektedir. Projede yapılan iş artışı, izolasyon malzemesini teslim edilmemesi, gemi tesisat testinin devam etmesi, bize ait olmayan poliüretan malzemede diş açılmaması etkenlerden dolayı çalışamadık. İlerde ne ile karşılayacağımızı öngöremiyoruz. Ödemede desteğinizi bekliyoruz.'' şeklindeki mail akabinde işçi/gün hesabını yaparak maliyetini çıkararak, davalı --------Ş.'a göndererek, masraflarını bildirdiğini, müvekkilinin bu iş tanımında olmayan işi yaparken işçilerden birinin iş kazası geçirdiğini, müvekkil izolasyon işini çok zor şartlar altında yaptığını, davalı ---------Ş'nin bu sürede müvekkil ile çalışırken başka firmalarla da çalıştığını, her ne kadar davalı ---------Ş şirket müvekkil şirket ile olan ilişkisini arabuluculuk sürecinde tamamen inkar etse de müvekkil şirketçe yapılan işçi sigorta girişlerinin bulunduğunu, davalı ----------Ş gemi izolasyon işi yapılırken müvekkilden mesai yapılmasını istediğini, müvekkilinin de mesai meselesinin ---------Ş. ile konulmasını istediğini, ----------Ş. ilgilisi --------- ve ----------Ş'nın mühendisi ''biz ---------- ile anlaştık siz mesai yapın'' dediklerini, müvekkilinin işin kendilerinin dışında uzadığını belirten ekte sunulu mail ile ---------Ş mühendisi ---------- durumu izah ettiğini, mail içeriğinin ''--------- Merhaba, Hesap ekstresi ve puantaj listesi ektedir. Bildiğiniz gibi -------- marangozhanenin yapması gereken köpük diş açma işlerini 3 ay 10 adamla personellerimiz yaptı ve 3 kalem işin eklenmesi, --------- gerekli nem ortamını sağlayamaması, test gibi etkenlerden dolayı iş teslim süreci uzadı. Haziran ayının sonuna kadar 860 adam/gün çalıştık. -------- hakkedişi ilk verdiğimiz fiyat teklifi (720 adam/gün) üstünde yaptığında bu ay parasız kaldık. Ayrıca ------- -------- mesai talebi üzerine 26.06.2024 tarihinde itibaren 11 personelimiz günlük 3 saat mesai yapmaktayız. Mesaileri çalışma saatinde % 5o fazla vermekteyiz. 1 personelin bize günlük ortalama maliyeti 95 euro +KDV civarıdır. Personellerin iş kazası, hastane, ----------- kaynaklı çalışmadığımız günlerin ödemesi normal günler gibi ödeme yapılmıştır. Bu ayki sabit giderlerimizin ödemesi yapamadık desteğinizi bekliyoruz. Haftaya Salı günü müsaitseniz--------- ve sizleri sahaya bekleriz.'' şeklinde olduğunu, sonrasında yapılan toplantıda 109 euro+KDV olarak belirlendiğini, davalı ---------Ş hazirana kadar asgari işçi ödemelerini düzenli olarak yaptığını, masrafları ve giderleri müvekkil şirketin karşıladığını, bu giderlerin içerisinde -------- işçilerin konaklaması için kiralanan ev ve pansiyon da bulunduğunu, fatura ve ödeme dekontlarının mevcut olduğunu, bunun gibi birçok yan gider olduğunu, müvekkilinin yine ekte sunulu yazışmalar ile bunu davalı ---------Ş'a bildirmiş; davalı yan her seferinde ''siz işi bitirin, masrafınızı öyle alın.'' dediğini, ekte sunulu artan işler bildirim maline cevaben -------- Müdürü -------- ''Aşan kısım için ---------Ş 'dan fark sözü aldığını'' söylediğini, işi bırakma talebine cevaben ''hiçbir sorun olmadığı --------Ş ile prensip olarak anlaştığını işin artmasının önemi olmadığını, size boya da yapsalar adam/gün üstünde hakkedişinizin yapılacaktır. '' söyleminde bulunduğunu, müvekkilinin ilgili şahsın genel müdür olduğunu göz önüne alarak işe devam ettiğini, müvekkilinin süreç içerisinde masrafı peşinen kendisinin yapmasının yanında davalının inisiyatif göstererek aldığı bazı yersiz kararlar sebebiyle masraf arttığını, oldukça teknik bir konu olması sebebiyle her ne kadar tam olarak izah etmeleri mümkün olmasa da kısaca özetlemek gerekirse; -------- köpük imalatının değişmesi ile -------- talimatı doğrultusunda iki parçadan oluşan köpük izolasyonu 3 parçaya çıkarıldığını ve yine tek kat yapılması gereken köpük işlemi bu değişikle 2 kat yapıldığını yine bu nedenle işçiliğin arttığını, davalılar bu ekstra masrafı da ödemediğini, işin devamı esnasında başlangıçta gündemde olmayan bazı değişikler meydana geldiğini, örneğin gemi sahibi başlangıçta 0,5 mm olarak yapılan ve montajı biten boru izolasyon kapağını beğenmeyerek kapakları 0.5'ten mm'den 0.8 mm'e çıkararak işin tekraren yapılmasına sebep olduğunu, yine başka bir işte tasarımdan kaynaklanan temaslı boruları sürtünme olup yangın çıkacağı ihtimalini düşünerek söktürdüğünü ve tekrar yaptırdığını, bunun da projesinin mevcut olduğunu, aynı zamanda sözleşmede olmamasına rağmen geminin tüm izolasyonuna bant çektirdiklerini, taraflarına da yine ''sizin için değişen bir şey yok, adam/gün hesabı ile ödemenizi alacaksınız'' denildiğini, bu nedenle davalıların talimatı ile hareket edildiğini, fakat ödemelerin yapılmadığını, ayrıca --------- proje müdürü ---------- günde 3-4 saat fazla mesai yapılmasını talep ettiğini, müvekkil şirkete de; -------- yetkilisi --------- onayını almaları gerektiğini söylediklerini, gemi işlerinde çalışma düzeninde işçi(adam) ve gün hesabı yapıldığını, ticari kayıt ve defterler üzerindeki bilirkişi incelemesi sonrası taraflar arasındaki iş/ödeme şeklinin görüleceğini, işçilerin asgari ücret ve sigortalarını davalı ---------- yatıracağını, masrafları her ay müvekkile fatura edeceğini, müvekkil şirket; adam/gün karşılığı hak ediş usulü üzerine faturayı --------- keseceğini, davalı --------- da işçilerin asgari ödeme, sigorta ve öğlen ile akşam yemeğini her ay ödeyerek ve müvekkile fatura ederek müvekkilin hak edişinden düşeceğini, aradaki bu farkın da müvekkilinin kazancı olacağını, izah ettikleri üzere davalı ---------- müvekkil şirkete iş sürecinde hem iş tanımı dışındaki işleri yaptırdığını, işçiliğinin arttığını, masrafları karşılamadığını, müvekkilinin de artık bu şekilde çalışma olamayacağını söylediğini davalı --------, diğer davalı -------- para alamadığı için ödeme yapamadığını söyleyerek müvekkilden ekte sunulu ---------- yazışması ekran görüntüsünden de anlaşılacağı üzere satın alma yetkilisi --------- 40.000 euro vererek hesabı kapatmayı teklif ettiğini, fakat bu tabiki müvekkilin alacağının çok altında bir alacak olduğunu, kabulü mümkün olmadığını, personel giderlerini, vergileri ve diğer masrafların yarısını bile karşılamadığını, bunun üzerine yetkililerden --------- ve müvekkil şirket Yetkilileri müvekkil şirketin ofisinde yüz yüze bir toplantı yaptıklarını, müvekkilinin faturamızı kabul edin, öncelikle maaş ve personel giderlerini ödeyin, kimse mağdur olmasın geri kalanı da peyderpey ödeyin teklifinde bulunduğunu, bu sırada personelinin sürekli müvekkilini aradığını, hatta bir kısmı davalı --------- da ödeme yapılması için aradığını, buna rağmen davalının ödeme yapmadığını, müvekkilini mağdur etmediğini, davalı şirketlerin bakiye borcu ödememesi akabinde bu alacaklarından dolayı davalı şirket aleyhine --------- İcra Dairesi ---------- Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketlerin işbu takibe bağlı ödeme emrine itiraz etmiş olması sebebiyle takibin durduğunu, davalı yanın itirazını herhangi bir belge ile delillendirmediğini, işbu dava ile de delillendiremeyeceğini, davalı yanın itirazının akabinde taraflarınca dava şartı olan zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılmış olup süreç anlaşamama ile sonuçlandığını, müvekkilinin arabuluculuk aşamasından sonra dava yoluna gitmeden evvel yine sulh olma yoluna gittiğini, defalarca kez her iki davalı şirket yetkilileri ile görüştüğünü, birçok kez toplantı yaptıklarını bu toplantılarda borcu kabul ederek pazarlık yoluna gittiklerini, fakat borcu ödeme yoluna gitmeden müvekkili oyalayarak sürüncemede bıraktıklarını, davalının icra takibine itirazlarının açıkça mesnetsiz ve kötü niyetli şekilde müvekkilin alacağını sürüncemede bırakma amacına matuf bir itiraz olduğunu, müvekkilce icra takibine konu edilen alacak gerek nitelik, gerekse de miktar itibariyle gerçek bir alacak olduğunu, ticari defter ve kayıtlarında da aynen yer aldığını, dava dilekçesindeki beyanları doğrultusunda davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı --------- vekilinin cevap dilekçesini özetle; Davacı şirket tarafından -------- İcra Dairesi ---------- E. sayılı icra dosyası müvekkil şirket ve diğer davalı -------- Şirketi aleyhine “-------- Şirketi Ve --------- Şirketi Nin ---------- Nolu Projeden Kaynaklı Kriyojenik Boru İzolasyon Hakediş Ücreti” açıklaması ile 84.732,00 EURO (Hakediş Ücreti Asıl Alacak) ve 4.100,00 EURO (İşlemiş Faiz Alacağı) olarak toplam 88.832,00 EURO üzerinden yıllık %24 YASAL faizi ile birlikte tahsili istemiyle ilamsız icra takibi başlatıldığını, süresinde yapmış oldukları haklı itirazları üzerine takibin durdurulduğunu, akabinde davacı tarafından her iki davalı aleyhine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talepleri ile huzurdaki haksız ve mesnetsiz dava açıldığını, davacı tarafından icra dairesine sunulan Takip Talebi’nde ve icra dairesince müvekkil şirkete gönderilen Ödeme Emri’nde iddia edilen alacakların yabancı para cinsinden Euro olarak belirtildiğini ancak Takip Talebi’nde de Ödeme Emri’nde de yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının gösterilmediği sabit olup gerek İİK madde 58 gerekse yerleşik Yargıtay kararlarına göre yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının gösterilmemesi kamu düzenine aykırılık olarak değerlendirilmekte ve takibin iptalini gerektirdiğini, her ne kadar davacı tarafından Takip Talebi’nde alacak talebi euro olarak belirtmiş olsa da asıl alacağa işleyecek faiz olarak “Yıllık %24 Yasal Faiz”in istendiği görüldüğünü, davalı ile müvekkili şirket arasında hiçbir türlü sözleşmesel ilişki bulunmadığını, dava dilekçesinde yapıldığı iddia edilen fazladan işler, iş tekrarları ve hakediş bedellerinin eksik olduğu iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirketin davacıya karşı herhangi bir sorumluluğu olmadığına ilişkin yapmış oldukları savunmaları baki kalmak kaydıyla, aynı zamanda davacı tarafın fazladan yapıldığını iddia ettiği işleri, fazla mesai hakedişlerini, müvekkil şirket tarafından keyfi bir şekilde iş tekrarı yaptırıldığı iddialarını ve diğer tüm sair iddiaları reddettiklerini, müvekkili şirket gemi inşaa sektöründe faaliyet gösteren bir tersane olduğunu, spesifik olarak davacının atıfta bulunduğu olaylardan bağımsız olarak ve herhangi bir kabul içermemekle, eğer iş, teknik şartname ve spekifikasyonlara, işin gerekleri ve olması gereken kriterlerine aykırı yani hatalı ve ayıplı olarak yapıldıysa bu durumda müvekkil şirket tarafından bunun Sözleşme ve eklerine uygun hale getirilmesinin talep edilmesinin müvekkilinin sözleşmesel hakkı olduğu gibi aynı zamanda son derece doğal ve ticari hayatın akışına ve özellikle gemi inşaa uygulamalarına ve teamüllerine uygun bir durum olduğunu, ancak bunların hiçbir şekilde dava dilekçesinde iddia edildiği gibi müvekkili şirketin “beğenmemesi” ya da “yersiz kararlar vermesi” üzerine tekrarlanan işler olamayacağını, tamamen yapılan işlerin önceden belirlenen teknik detaylara uygun olarak yerine getirilmemesinin, hatalı ya da ayıplı olarak yapılan bu işlerin teknik şartnamelere uygun hale getirilecek şekilde düzeltilmesi ile alakalı bir durum olduğunu, dolayısıyla dava dilekçesinde fazladan yapıldığı iddia ettikleri işleri, fazla mesai onaylarını, müvekkil şirket tarafından keyfi bir şekilde iş tekrarı yaptırıldığı iddialarını kabul etmelerinin kesinlikle mümkün olmadığını, eğer alt yüklenici ----------- tarafından bir iş gereği gibi yerine getirilmediyse gereği gibi yerine getirilmesi için fazladan çalışma ya da aynı işin teknik şartnamelere uygun hale getirilmesi için iş tekrarı yapılmış ise bu ---------- müvekkil şirkete karşı yükümlülükleri kapsamında uygulandığını ve hakedişlerin buna göre düzenlendiğini, --------- projesine ilişkin olarak yapılan tüm işlerin adam/saat ücretlerinin --------- tarafından müvekkiline faturalandırıldığını ve hakediş kesildiğini, bu bedellerin dışında bir fazla çalışma veya ilave iş söz konusu olmadığını, bu çerçevede ---------- ile mutabakatlar yapıldığını ve projeye ilişkin tüm faturalaşma tamamlandığını,-------- toplam hakediş miktarı taraflar arasında belirlenmiş ve kesildiğini, ---------- ile davacı arasında bir alacak olup olmadığı müvekkili ilgilendiren bir durum olmadığını ve sorumluluğu olmadığını, davacı ile ---------- arasında bir ticari ilişki kuruldu ise bu ticari ilişki ve sözleşme kapsamı dışında ---------- davacıya iş yaptırdı ise ve davacının bu ticari ilişki kapsamında ------- bir alacağı var ise bunu sadece --------- yönlendirebileceğini, huzurdaki davadaki talepler ile ---------- malzeme satın aldığı üçüncü kişinin müvekkilden talepte bulunması aynı kapsamda olduğunu, nasıl malzeme tedarikçisinin gelip tersaneden gemide kullanmak üzere -------- temin ettiği malzemenin bedelini talep etme hakkı yoksa ---------- bir hizmet tedarik ettiğini iddia eden davacının da müvekkil tersaneden talepte bulunma hakkı olmadığını, cevap dilekçesi doğrultusunda haksız ve yasal dayanaktan yoksun olan davanın müvekkili şirket yönünden reddine, müvekkil şirket lehine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı ---------- vekilinin cevap dilekçesinde özetle: yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının gösterilmemesi kamu düzenine aykırılık olarak değerlendirilmekte ve takibin iptalini gerektirdiğini, yabancı para cinsinden alacaklara Türk Lirası’na uygulanan yasal faiz’in işletilmesinin talep edilmesi mümkün olmadığını, fatura alacaklarında kabul anlamına gelmemek kaydıyla temerrüt şartı yerine getirilmediği için takip tarihinden itibaren faiz istenebileceğini, bu nedenle istenilen faize ve faiz oranına itiraz ettiklerini, yine takibe dayanak faturanın TL olarak düzenlendiği ancak takip talebinde euro cinsinden alacak talebinde bulunulduğu görüldüğünü bu husus da hukuka aykırı olduğunu, davacı ile müvekkil şirket arasında yazılı sözleşme bulunmadığını, davacı tarafından proje bitiminin üzerinden çok uzun süre geçtikten sonra haksız ve hukuka aykırı ve fahiş şekilde 05.11.2024 tarihinde 4.825.723,03 TL'lik bir fatura düzenlenmiş olup herhangi bir somut dayanak olmaksızın düzenlendiğinden müvekkil tarafından gib sistemi üzerinden reddedildiğini, müvekkilin bu red talebi de davacı tarafından reddedilmediğini, davacının iddia ettiği gibi fazla iş veya fazla çalışma hususunu yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini, teslim belgeleri, hakediş raporları,iş programı,onaylı keşif artışı vb.olmadan işler müvekkili bağlamayacağını, davacı taraf herhangi bir protokol veya iş artışı talimatını ibraz edemediğini, davacı tarafından işçi temini konusunda uzlaşılan tutarın tamamı müvekkil tarafından ödenmiş olup bu husus ticari defter ve belgelerle sabit olduğunu, davacıya yapılan fazla avans ödemesi nedeniyle müvekkil şirket davacı şirketten alacaklı olduğunu, tek taraflı ve somut dayanağı olmayan bir alacağın istenmesi hukuken mümkün olmadığını, bir an için davacının alacaklı olduğu kabul edilip işin davacı tarafından yürütüldüğü kabul edilse bile fazla iş bedelinin talep edilmesi mümkün olmadığını, dava dilekçesinde yapıldığı iddia edilen fazladan işler, iş tekrarları ve hakediş bedellerinin eksik olduğu iddiaları gerçeği yansıtmadığını, davacı delil dilekçesinde tanık deliline dayandığını, davanın miktar itibariyle tanık dinletme sınırının üzerinde olduğunu, bu nedenle tanık dinletilmesine muvafakatimiz bulunmadığını, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

Davacı vekilinin -------- vekilinin cevap dilekçesine karşı cevaba cevap dilekçesinde özetle: Davalı yanın sunmuş olduğu cevap dilekçesinde usule ve esas yönelik itirazlarını içerir beyan ve iddialarını kabul etmediklerini, davalı --------, müvekkil ile hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını iddia ettiğini, --------- kendisine fatura kesilmediğini ileri sürdüğünü, ancak ------ → ------- → --------- şeklinde faturalandırma zinciri olduğunu, müvekkilin ---------- kestiği faturalar, --------- sahasında yapılan işin karşılığı olduğunu, ------- --------- düzenlediği faturalar ile müvekkilin -------- düzenlediği faturalar konu, tarih ve iş kalemi bakımından örtüştüğünü, davalılar -------- ve --------- müvekkile işi yaptırıp bunun yanında giderleri karşılatıp müvekkile ödemeleri yapmayarak mağdur ettiklerini, davalı -------- tersanelerinde yapılan işten davalı yanın son derece habersiz davranması, Türk Ticaret Kanunu'nun basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünü düzenleyen maddelerine ve ayrıca Türk Borçlar Kanununda düzenlenen dürüstlük kuralına aykırılık oluşturduğunu, faturalandırmanın --------- üzerinden yapılmış olması --------- sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, -------- sahasında -------- mühendisleri ve yetkililerinin gözetiminde çalışıldığını, işveren ---------, ihale suretiyle işi alan -------- olduğunu, -------- aralarındaki iş ilişkisine bağlı olarak taşeron olarak işi yapan müvekkil şirket olduğunu, davalı yanın husumet itirazlarının son derece yersiz olduğunu, davalı --------, davalı --------- alacağını alamadığını iddia ederek ödeme yapmadığını, taraflar müvekkilin alacağı bakımından müteselsil borçlu olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki ve işin fiilen yürütülmesine ilişkin yazılı/sözlü tüm belgeler dikkate alındığında davalıların kötü niyetli ve dayanaksız itirazlarının iptali ile müvekkilin hak ettiği alacağın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekilinin -------- vekilinin cevap dilekçesine karşı cevaba cevap dilekçesinde özetle: Davalı yanın sunmuş olduğu cevap dilekçesinde usule ve esas yönelik itirazlarını içerir beyan ve iddialarını kabul etmediklerini, --------- ile euro cinsinden anlaşma yapıldığını, müvekkil şirket muhtelif zamanlarda defaatle yazılı sözleşme talep ettiğini, müvekkil şirketin kesmiş olduğu faturalar; her ay yemek faturası, personel asgari ve ücret ---------- masrafları yansıtıp fatura kestiğini, müvekkil davalı şirket yetkilisi --------- yapmış olduğu görüşmelerinde sözleşmeye gerek olmadığı söylenmiş Haziran 2024 tarihine kadar ödemeler yapıldığını, -------- Boru izolasyonun işçiliğinde çalışan personellerin hepsi --------- personelleri olduğunu, ------- sahipleri ------- ve --------- projenin bütün aşamalarında davalının bünyesinde çalışıldığını, kapı girişler sistem dökümleri incelendiğinde davalı yan yetkililerinin de ziyarete geldikleri görüleceğini, müvekkil şirketin yapmış olduğu ödemelerin dekontları ve davalıya ilettiği ödeme talepleri mevcut olduğunu, davalı yan bu talebe cevap vermediği için mesai ve personel maaşını gecikmeli olarak müvekkil ödediğini, masraf ödeme dekontları uzlaşma sürecinde davalı şirket yetkilileri --------- ve --------- iletildiğini, müvekkil şirket zaten ek işler çıkmasaydı ve -------- kaynaklı çalışmalarını engelleyecek durumlar olmasaydı 750 adam/gün hesabında işi bitiri ancak müvekkile ait olmayan işler---------yetkililerin bilgisi dahilinde yaptırılmış, hak edişlerini ilettikleri toplantıda izah ettiğimiz gibi adam/gün sayımız ve adam/gün maliyeti düşürülerek müvekkile ödeme yapılacağı iletildiğini, buna rağmen ödeme yapılmadığını, --------- yetkililerine bildirildiğinde ve Proje maliyetininin 2 katına çıktığını söylediğinde diğer davalı --------- ile prensip olarak anlaştığını adam/gün ödemesinde sorun çıkmayacağı yönünde teminatın verildiğini, bütün süreç yapılması gereken işler artan işler, ezilen borular, nem durumu, gemi test durumu, malzmemenin gecikmesi, dirseklerin değişmesi, yurt dışından gelen gemi sahibinin onay süreci, kapakların değiştirip kalın sacdan yapılması, sac bileşimlerine bant çekilmesi, hava şartları, ---------- yetkilileri bilgi dahilinde yapıldığını, zaten aksi durum mümkün olmadığını, yetikilierin haberi olmadan gemiye çıkıp çalışılması imkansız olduğunu, davalı ---------, davalı --------- alacağını alamadığını iddia ederek ödeme yapmadığını, taraflar müvekkilin alacağı bakımından müteselsil borçlu olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki ve işin fiilen yürütülmesine ilişkin yazılı/sözlü tüm belgeler dikkate alındığında davalıların kötü niyetli ve dayanaksız itirazlarının iptali ile müvekkilin hak ettiği alacağın tahsiline karar verilmesi talep etmiştir. Davalı ---------- vekilinin ikinci cevap dilekçesinde özetle: davacı bir işçi olarak işçilik alacağı talebinde bulunmadığını, bu konuların huzurdaki dava ile ilgisinin olmadığını, dava iş mahkemesinde görülen işçilik alacaklarına ilişkin bir dava değil, tacirler arasında ticaret mahkemesinde görülen bir ticari alacak davası olduğunu, davacı ile müvekkil şirket arasında herhangi bir ticari ya da sözleşmesel ilişki bulunmadığını, müvekkil şirket ile diğer davalı --------- arasında imzalanan sözleşme’ye göre diğer davalı ---------- sözleşme’ye konu edimlerini kendi işçileri ile yerine getirecek olup sözleşme’nin 28. sözleşmenin devri başlıklı maddesi incelendiğinde alt yüklenici ---------- müvekkil şirketin onayı olmaksızın sözleşme’deki hak ve yükümlülüklerini başka bir tarafa kısmen ya da tamamen devir ve temlik edemeyeceği görüldüğünü, müvekkil şirketin davacı ile diğer davalı --------- arasında olan anlaşmadan ve ticari ilişkiden haberi dahi olmamakla birlikte müvekkil şirketin kendi tersanesinde davacı --------- çalıştırılmasına dair yazılı, sözlü veya zımni olarak bir kabulü ve onayının olmadığını, --------- kayıtlarına göre ----------- çalışanı olarak görünen işçilerin gerçekte herhangi bir üçüncü şahsın çalışanı olduğunun bilinmesi ve hatta bundan şüphe dahi edilmesi müvekkil şirketten beklenemeyeceğini, ---------- yazışmaları ile e-posta yazışmalarında da müvekkil şirketten hiçbir yetkilinin bulunmadığı açıkça görüldüğünü, dava dilekçesinde ve cevaba cevap dilekçesinde yapıldığı iddia edilen fazladan işler, iş tekrarları ve hakediş bedellerinin eksik olduğu iddiaları da gerçeği yansıtmadığını, dava ticari alacak davasıdır. işçilere karşı sorumluluk konuları bu dava ile ilgili olmadığını, müvekkilce icra takibine karşı yapılan itirazda durumun açıkça ortaya konulmuş olması davacının buna rağmen davayı müvekkile yönlendirmesi kötü niyetini kanıt için yeterlidir. müvekkilin itiraz dilekçesindeki beyanları ve itiraz sebepleri karşısında davacının iyiniyet iddiasında bulunması söz konusu olamayacağını beyan etmiştir. Davalı ---------- vekilinin ikinci cevap dilekçesinde özetle: davacı her ne kadar kabul anlamına gelmemek kaydıyla --------- yazışmalarını davasına dayanak gösterse de ---------- yazışmalarını delil olarak kabul etmediklerini, davacı tarafından proje bitiminin üzerinden çok uzun süre geçtikten sonra haksız ve hukuka aykırı ve fahiş şekilde 05.11.2024 tarihinde 4.825.723,03 TL'lik bir fatura düzenlenmiş olup herhangi bir somut dayanak olmaksızın düzenlendiğinden müvekkil tarafından gib sistemi üzerinden reddedildiğini, müvekkilin bu red talebi de davacı tarafından reddedilmediğini, davacı tarafından adi yazılı şekilde sunulan hesaplama tablosunda müvekkil şirketin/yetkilisinin imzasının bulunmadığı açık olduğunu, davacının iddia ettiği gibi fazla iş veya fazla çalışma hususunu yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafından işçi temini konusunda uzlaşılan tutarın tamamı müvekkil tarafından ödenmiş olup bu husus ticari defter ve belgelerle sabittir.hatta davacıya yapılan fazla avans ödemesi nedeniyle müvekkil şirket davacı şirketten alacaklı olduğunu, tek taraflı ve somut dayanağı olmayan bir alacağın istenmesi hukuken mümkün olmadığını, davacının alacaklı olduğu kabul edilip işin davacı tarafından yürütüldüğü kabul edilse bile fazla iş bedelinin talep edilmesi mümkün olmadığını, tanık dinletilmesine muvafakatimiz bulunmadığını, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Dava, itirazın iptali talebine ilişkindir. TBK'nın 99 uncu maddesinin üçüncü fıkrası; "Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir. Yine 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58 nci maddesinin üçüncü fıkrasında ise; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır .Somut olayda hem takip talebinde hem de ödeme emrinde takip konusu borç yabancı para cinsinden belirtilmiş, TL karşılığının gösterilmediği tespit edilmiştir. Bu noksanlık kamu düzenine ilişkin olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmasının gerektiği ve Devletin hükümranlık hakları ile ilgili olduğu, bu haliyle ortada usulen yapılmış bir takip, dolayısıyla dava şartı bulunmadığı, bu eksikliğin tamamlanabilen bir eksiklik olmadığı anlaşılmaktadır. ------- E. ------- K. ve --------- E., ---------- K. Nolu ilamları da bu yöndedir. HMK 1142 ve 115/ 2 maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.Yukarıda açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanmak üzere;

1-Davacının HMK 114/2 ve HMK 115/2 maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,

2-Harçlar Yasasına göre alınması gereken 732,00 TL'nin başlangıçta alınan 55.059,90 TL'den mahsubu ile bakiye kalan 54.327,90TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

3-Yargılama sırasında davacı tarafın yapmış olduğu masrafların üzerinde bırakılmasına,

4-Yargılama sırasında davalı tarafların yapmış olduğu masraf bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-Yargılama sırasında davalı taraflar kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

6-6325 Sayılı Yasa' nın 18/A maddesinin 11 ve 13. Fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 4.700,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekilleri yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde dilekçe ile başvurulacak İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 26/01/2026