Bursa Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, PVC ve alüminyum işlerine ait dövizli fatura alacaklarına ilişkin itirazın iptali davasının gerekçeli kararı.
Özet: Davacı, PVC-alüminyum işleri kaynaklı ödenmemiş faturalar nedeniyle durdurulan icra takibinin devamını talep ederken, davalı, döviz cinsinden faturalara karşılık yapılan Türk Lirası ödemelerle borcun büyük kısmının kapandığını ve sadece küçük bir bakiye kaldığını iddia etmektedir; bilirkişi raporları ise ticari defter kayıtlarındaki ödeme ve fatura eşleşmelerinin net olmadığını, ancak davacının davalıdan farklı tutarlarda alacaklı göründüğünü belirtmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 24/04/2024
KARAR TARİHİ : 27/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; Davacı vekilinin dava dilekçesinde; Müvekkili davacı, Pvc - Alüminyum doğrama ve montaj işiyle iştigal ettiğini, davalının icra takibine dayanak yaptıkları faturaya konu hizmetten dolayı borcunun olduğunu, ödenmeyen alacaklarının tahsili amacıyla faturaya dayalı ... 3. Genel İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı icra dosyasında takip başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, İcra takibinin durdurulmuş olması sebebi ile huzurdaki davayı açtıklarını, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde; Usule yönelik itirazlarının olduğu, Esasta; Müvekkil şirket tarafından davacı şirkete verilen sipariş üzerine 17.05.2023 tarihli 2023/38 nolu, 5.273,89 USD bedelli ve 17.05.2023 tarihli 2023/... nolu, 17.939,28 USD bedelli olmak üzere toplamda 23.213,17-USD bedelli faturalar düzenlendiğini, Bunun üzerine 06.06.2023 tarihinde bahse konu faturalara istinaden 450.000,00-TL ödeme yapıldığını, bilindiği üzere 13.09.2018 tarihinde ... numaralı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar ile sözleşmelerin ve sözleşmelere bağlı yükümlülüklerin döviz cinsinden yapılma yasağı getirildiğini, Bu nedenle ödeme Türk Lirası olarak yapılmış olup yapılan ödemenin döviz cinsinden karşılığının ise ödeme günündeki kur 1 USD - 21,1465-TL olup toplamda 21.280,12-USD olduğunu, icra takiplerine dayanak edilen toplam 23.213,17-USD bedelli faturaların 21.280,12-USD kısmı 06.06.2023 tarihinde ödenmiş, anılan faturalardan kaynaklı 1.933,05-USD ödeme kaldığını, aslen talep edilen miktarda borç olmadığını, davanın usulden ve esastan reddini, talep etmiştir. ... 3. Genel İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı icra dosyasının dosyamız arasına alındığı görüldü. SMMM ... 04/02/2025 tarihli raporunda özetle; '' ... 3. Genel İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı icra dosyasında; alacaklının ..., borçlusunun ... YAPI SİSTEMLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ olduğu, Taraflar arasındaki ticari ilişkiyle ilgili 17.05.2023 tarihli 2023/... nolu 17.939,28 USD bedelli faturadan kalan bakiye alacak 1.421,... USD için 15.06.2023 takip tarihinde ilamsız icra takibi yapıldığı,Davacının 2023 yılı ticari defterlerinin E-DEFTER olduğu açılış ve kapanış beratlarının T.T.K” nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 219. 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak süresinde oluşturulduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu,Davacının ticari defter kayıtlarında; 17.05.2023 tarihli 2023/... nolu 17.939,28 USD bedelli faturanın 364 nolu yevmiye maddesi ile kayıtlı olduğu, talebinin 15.06.2023 takip tarihi itibariyle bu faturadan kalan 1.421,... USD olduğu,Davacının 13.03.2023 tarihine kadar düzenlediği faturalara karşılık ödemelerini birebir fatura ve bakiyenin 0,57 TL kadar kaldığı, bu tarihten sonra düzenlenen, 21, 22, 23, 24, 25,27, 38 ,... nolu faturalara karşılık 275.000,00 TL ve 450.000,00 TL'lik tahsilat yaptığı, 15.06.2023 takip tarihinden sonra da 314.057,46 TL'lik ( nolu fatura tutarı ile birebir) tahsilat yaptığı, bu tahsilatların hangi faturalara karşılık olduğunun kayıtlardan anlaşılamadığı, bu nedenle dava konusu faturadan talep ettiği kısmi alacak 1.421,... USD'nin nasıl tespit edildiğinin anlaşılamadığı,Davacının kayıtlarından, alacağının, faturalardan kalan bakiye alacağı olduğunun anlaşıldığı, şöyleki, Takip tarihi 15.06.2023 itibarı ile davacının davalıdan 711.230,57 TL alacaklı göründüğü, 15.06.2023 takip tarihinden sonra 314.057,46 TL tahsilat ve daha önce alınan avanslardan 11.355,86 TL'nin mahsubu ile faturalardan kalan bakiye alacağının 385.817,25 TL olduğu, davalı ticari defterlerinin talımat mahkemesince henüz incelenmesinin sonuçlandırılmadığı,'' şeklinde görüş bildirmiştir.
SMMM ... 05/05/2025 Tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... Yapı Sistemleri Sanayi Ve Ticaret A.Ş 2023 ve 2024 dönemi Yevmiye defterlerinin e-defter olarak tutulduğu, defter beratlarının zamanında yüklendiği, sahibi aleyhine veya lehine delil teşkil ettiği Davacı ...'in 15.06.2023 takip tarihinde 387.356,47 TL (19.470,69 USD) Alacak Bakiyesi olduğu Tarih: 07.09.2022, Sayı: ... kararnamesi ile ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan işlemlere ilişkin olarak düzenlenecek faturaların, yabancı para birimi kullanılmak suretiyle düzenlenmesi mümkün olmadığı,'' şeklinde görüş bildirmişlerdir. SMMM ... ek rapor talebinde bulunulduğu bilirkişi raporunda özetle;'' Ödemenin 06.06.2023 tarihinde yapıldığı, takiplerin ise, bu dosyayla ilgili takibin 15.06.2023 tarihinde, diğer dosyada ise 15.08.2023 tarihinde yani ödemeden sonra yapıldığı görüldüğünden, 17.05.2023 tarihli faturalar toplamından 06.06.2023 tarihindeki ödeme düşüldüğünde (23.213,17USD -21.280,12 USD) “ davacının takiplerde talep edebileceği alacağının 1.933,05 USD olacağı,'' şeklinde ek görüş bildirmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talepli davadır.Davacı dilekçeler aşamasında ki beyanları ile, davalı ile aralarında ticari ilişki olup üzerine düşen yükümülükleri gereği gibi ifa edip teslimi sağlamasına rağmen davalı ile aralarında ki açık hesap ilişkisi gereği faturadan kaynaklı alacaklarının ödenmemesi kaynaklı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talep etmekle, davalı tarafça iddialar kabul edilmemekle, talebin yabancı para cinsi olmayacağı, aynı zamanda taraflar arasında ki ilişki incelendiğinden borcu ifa ettiklerinden davanın reddinin talep edildiği anlaşılmaktadır.Taraflar arasında ki çekişmeli vakıaların, ... 3. Genel İcra Dairesi 2023/... sayılı takip dosyasından kaynaklı hesap ilişkisi nedeniyle aralarında alacak ilişkisi bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmakta olup, itirazın iptali davaları İİK m.67/1 hükmü gereği genel hükümlere tabi olup bu bakımdan TMK m.6 ve HMK m.190 gereği ispat yükü davacı takip alacaklısı üzerinde bulunmakla, ispat şekli bakımından ise alacağın miktarı göz önüne alındığından HMK m.200 hükmü gereği senetle ispat kuralına tabi olmakla, şartları var ise HMK m.222 gereği tarafların ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle iddialar ispatlanabilecektir.İtirazın iptaline konu ... 3. Genel İcra Dairesi 2023/... sayılı takip dosyasının incelenmesi neticesinde, takibin tarafları ve konusunun eldeki dava ile aynı olduğu, takibin usulüne uygun başlatılarak böylelikle davacının eldeki davayı açmakla hukuki yararı olduğu, takibe yapılan itirazın içeriği, tebliği ve tarihi bakımından davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Aynı zamanda takibin yabancı para cinsi alacak talep etmesi göz önüne alınarak, İİK m.58/3 gereği de takibin usulüne uygun yapıldığı görülmüştür.Tahkikat aşamasında, davacı tarafından da delil listesinde dayanılması göz önüne alınarak tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş olup, tarafların ticari defterlerini süresinde sunup, defterlerin usulüne uygun tutulduğu buna göre kanuni düzenleme gereği leh ve aleyhlerine delil olabileceği görülmüş, defterlerin incelenmesi neticesinde taraflar arasında ki ticari ilişki neticesinde takiple uyumlu yabancı para cinsi alacak üzerinden faturalar düzenlenmekle defterlerine işlendiği görülmüş, davalı tarafından yapılan TL cinsi olduğu görülmüş, talimat yoluyla ayrı ayrı incelenen defterlerin davalının ifa itirazı doğrultusunda her iki inceleme üzerinde ek rapor aldırılmak üzere tekrardan inceleme yaptırılmış, takibe konu alacak üzerinden davalı tarafınca yapılan TL cinsi ödemeler bakımından tek tek faturalardan gidilmeyip muavin defterlerin cari kayıtlarından gidilerek bakiye davacı takip alacaklısının alacağının tespit edildiği nitekim bu ödeme durumunun davacının iddiaları ve kısmen davalının savunmalarıyla uyuştuğu bu miktar bakımından takip konusu alacak kadar davacının alacaklı olduğu görülmüştür.Davalı takip alacaklısının icra takibinde yaptığı faize itiraz bakımından, alacağın yabancı para cinsi olduğu takip talebinin 3095 sayılı kanuna uygun faiz talep edildiğinden itirazın giderilmesinin gerekmediği anlaşılmıştır.İcra inkar tazminatı bakımından, davalı borçlunun itirazlarının incelenmesi hususunda tahkikat yapılması gerektiği anlaşıldığından İİK m67/2 hükmü gereği icra inkar tazminatı talebi reddedilmekle, ana para alacağı bakımından davacının iddiasını ispatlaması göz önüne alınarak kabul edilen miktar olan ana para alacağı üzerinden yargılama giderlerinden davalının tamamen sorumluğuna karar verilerek aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KABULÜ ile; ... 3.Genel İcra Dairesinin 2023/... sayılı dosyasına yapılan itirazın İPTALİ ile takibin aynen DEVAMINA,
2-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE ,
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 2.302,80 TL harçtan başlangıçta alınan 427,60TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.875,20 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 başvuru harcı ve 7.027,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 7.882,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 33.710,96 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.120,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 27/11/2025
Katip
e-imza
Hakim
e-imza