bursa 1. asliye ticaret mahkemesinde sigorta şirketinin, otoyolda başıboş hayvana çarpma sonucu oluşan hasar nedeniyle ödediği tazminatın, yol işletmecisinin haksız eylemi iddiasıyla rücuen tahsili talepli itirazın iptali davasının gerekçeli kararı.

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde sigorta şirketinin, otoyolda başıboş hayvana çarpma sonucu oluşan hasar nedeniyle ödediği tazminatın, yol işletmecisinin haksız eylemi iddiasıyla rücuen tahsili talepli itirazın iptali davasının gerekçeli kararı.

Özet: Sigorta şirketi olan davacı, sigortaladığı aracın davalının işletmesindeki otoyolda başıboş hayvana çarpması sonucu ödediği hasar bedelini (47.561,20 TL) rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine, bu itirazın iptalini, takibin devamını ve icra inkar tazminatı ödenmesini talep etmektedir; davalı ise otoyol bakım ve güvenlik sorumluluklarını eksiksiz yerine getirdiğini, kazada kusuru bulunmadığını, illiyet bağının olmadığını, talep edilen hasar bedelinin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini ve kendi lehine icra inkar tazminatı ödenmesini istemektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2025/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 02/11/2024

KARAR TARİHİ : 13/11/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 26/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE SAVUNMA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı şirket tarafından ... Sigorta Poliçesi ile sigorta edilen ... plaka sayılı araç, 25.08.2022 tarihinde ...-... Otoyolu üzerinde ... istikametinden ... istikametine doğru seyir halinde iken aniden önüne çıkan başıboş hayvana çarpması sonucunda ağır şekilde hasarlanmış olduğu, mezkur olay ve hasarın meydana gelmesinde Kaza Tespit Tutanağından da anlaşıldığı üzere yolun bakım ve onarımından sorumlu olan ... Yatırım ve İşletme Anonim Şirketi tamamen kusurlu olduğunu, meydana gelen hasarın tamamından sorumlu bulunduğu, mezkur kaza nedeniyle sigortalı araç üzerinde yapılan ekspertiz incelemesi neticesi belirlenen 47.561,20-TL hasar bedeli davacı şirket tarafından 20.10.2022 ve 29.12.2022 tarihlerinde ödendiği, davadan önce sigortalılarına ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili hususunda karşı tarafa başvurulmuşsa da bu başvurunun sonuçsuz kalmış olduğu, davalı yanın dava konusu borcu ödememesi sebebiyle ... İcra Dairesi 2024/... E. sayılı dosya ile ilamsız icra takibine geçilmiş olduğu, ancak davalı yan haksız itirazları ile takibin durmasına sebebiyet vermiş olduğu, Davalı/Borçlu yanın ... İcra Dairesi 2024/... Esas sayılı dosyasına ileri sürdüğü borca itirazlarının iptaline ve duran icra takibinin devamına, Davalı yanın %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, Yargılama ve icra giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davalının, kendi sorumluluk alanı içerisinde olan köprü ve otoyolların tamamında, trafik güvenliğinin sağlanması için yasaların kendisine yüklediği tüm sorumluluğu eksiksiz ve tavizsiz bir biçimde yerine getirdiğini, davalının işlettiği köprü ve otoyolların hiçbir bölgesinde, trafik güvenliği için gerekli, aydınlatma, uyarıcı tabela vs gibi işaretlendirme eksiği bulunmadığını, ayrıca sorumluluk bölgelerinde rutin bir şekilde devriye kontrolü yapıldığı, trafik güvenliğini tehdit eden bir unsur tespit edilmesi halinde ise derhal müdahale edildiği, davalının otoyolu kullanıma hazır halde bulundurma sorumluluğu çerçevesinde yapmış olduğu eylemler ile dava konusu oluştuğu iddia edilen zarar arasında herhangi bir illiyet bağı olmadığını, davalının sorumluluğundan bahsedilemez olduğu, rutin devriyeler sırasında da kaza bölgesinde herhangi bir tel - çit açıklığı vey yabani hayvan tespiti yapılmamış olduğu, kaza tespit tutanağında da herhangi bir tel-çit eksikliği tespiti yapılmamış olduğu, davaya konu kaza tarihinde davalının uhdesinde faaliyet gösteren devriye araçları 20:30 ile kaza saati 02:40 ve öncesi arasında 3 defa kaza bölgesinde devriye atmış olduğu, davalı şirket Uygulama Sözleşmesi tahtındaki yükümlülüklerine uygun olarak her 4 (dört) saatte bir ...’da devriye faaliyeti yürütmekte olduğu, devriye ekipleri, devriye turları sırasında tespit ettikleri ya da ... ... ... Merkezi’ne bildirilen kazalara ve sair olaylara müdahale edildiği, bu kapsamda, davalı şirket ilgili mevzuat ve teknik şartnameler uyarınca üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmiş olduğu, dava dilekçesinin ekindeki belgelerde aracın onarım bedeli olarak 47.561,20 TL tespit edildiği, bu bedeller; afaki ve fahiş derecede yüksek olup değer tespiti tahakkuk ettirilirken hangi kıstasların kullanılmış olduğu açık ve denetime elverişli şekilde açıklanmamış olduğu, öncelikli olarak değişen parçaların ve işçilik ücretlerinin piyasadaki emsal fiyatları araştırılması gerekmekte olduğu, ayrıca araçtaki onarımın tüm sebebinin de dava konusu kaza olup / olmadığı belirli olmadığı, bu hususta ispat külfeti davacı tarafta olduğu, bu hususun da kesin bir şekilde ispatlanması gerektiği, her ne kadar davanın; davalının kusursuz olması nedeniyle reddi gerekmekteyse de, kabul manasına gelmemek kaydıyla, mahkemenizce aksi kanaatte olunması halinde oluştuğu iddia edilen zarar miktarına külliyen itiraz ettiklerini, davacı taraf, asıl alacağa ödeme itibaren faiz işletilmesini talep ettiği, davalının herhangi bir kusuru olmaması nedeniyle davanın reddi gerekmekteyse de Mahkemenizce aksi kanaatte olunması halinde dahi faiz talebinin reddini talep ettiklerini, davanın reddi ile davalı lehine alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına ve yargılama giderli ile vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ... İcra Dairesini müzekkere yazılarak 2024/... esas sayılı takip dosyası, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

... İcra Dairesini müzekkere yazılarak 2024/... esas sayılı dosyası mahkememiz arasına alınmıştır. ... Sigorta Şirketine müzekkere yazılarak dava konusu ... Plakalı araca ait ZMMS poliçesinin, kasko sigorta poliçesinin ve hasar dosyasının gönderilmesi ayrıca dava konusu 25/08/2022 tarihli trafik kazaya dayalı olarak davacının yazılı başvurusunun olup olmadığı, davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı ve ikame araç sağlanıp sağlanmadığı, sağlandıysa hangi tarihler arasında sağlandığı hususunda mahkememize bilgi verilmesi istenmiş olup, hasar dosyası ve dosya kapsamındaki tüm evraklar dosyamız arasına alınmıştır. ... Merkezi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava konusu ... plakalı araca ait tramer kayıtları istenmiş olsa da mahkememizce müzekkereye bila ikmal cevap verildiği görüldü.Mahkememizce dosya bir trafikçi ve bir makine mühendisi bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile, tarafların kusur durumu ve aracın onarım hasar bedelinin hesaplanması hususlarında rapor aldırılmıştır.Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Sürücü ...' ün sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile ...-... otoyolu ... istikametine seyri sırasında karıştığı kazada kusursuz olduğu, sorumlu olduğu otoyolda trafik güvenliğini ilgilendiren yeterli ve gerekli önlemleri almayan ... Yatırım ve İşletme A.Ş.'nin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda 7'nci maddesinin (a) ve(m) bendini ihlal etmesi sonucu kazaya neden olduğundan %100 nispetinde kusurluğu olduğu, 25/08/2022 tarihli kaza nedeniyle dosya muhteviyatı gözetilerek davacının kaza nedeniyle ... plaka sayılı aracın hasarlı durumu ile ilgili dosya muhteviyatı, ekspertiz raporu ve kesin hasar raporuna göre kazalı aracın hasar onarım bedelinin 40.306,13 TL +%20 KDV= 48.367,36 TL olduğu tespit edilmiştir.Tüm dosya kapsamı, yargılama ve toplanan delillerden,

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :

Eldeki dava İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) istemine ilişkindir.Davacı şirket tarafından sigorta edilen araçta ...- ... Otoyolu üzerinde seyir halindeyken başıboş hayvana çarpması sonucu sigortalanana ödenen hasar bedelinin halefiyet ilkesi doğrultusunda davalıdan tahsili talepli açılan icra dosyasına yapılan itiraz nedeniyle itirazın iptali davayı açtığı davalının ise cevap dilekçesiyle kurumca kusurlarının bulunmadığından bahisle eldeki davanın reddini talep ettikleri anlaşılmıştır.Taraflar arasında ki çekişmeli vakıaların, ... İcra Dairesini müzekkere yazılarak 2024/... sayılı takip dosyasından kaynaklı trafik kazasında meydana gelen poliçe sorumluluğundan kaynaklı rücuen tazminat nedeniyle aralarında alacak ilişkisi bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmakta olup, itirazın iptali davaları İİK m.67/1 hükmü gereği genel hükümlere tabi olup bu bakımdan TBK m.50, TMK m.6 ve HMK m.190 gereği ispat yükü davacı takip alacaklısı üzerinde bulunmakla, ispat şekli bakımından ise tazminata temel trafik kazasının haksız fiil olmasından kaynaklı hukuka uygun ileri sürülmüş her türlü delil ve bilirkişi incelemesi suretiyle iddialar ispatlanabilecektir.

İtirazın iptaline konu ... İcra Dairesini müzekkere yazılarak 2024/... sayılı takip dosyasının incelenmesi neticesinde, takibin tarafları ve konusunun eldeki dava ile aynı olduğu, takibin usulüne uygun başlatılarak böylelikle davacının eldeki davayı açmakla hukuki yararı olduğu, takibe yapılan itirazın içeriği, tebliği ve tarihi bakımından davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Tahkikat aşamasında, davacı tarafından sunulan hasar dosyasının içeriğinin kusur ve gerçek zararın tespiti bakımından yapılan bilirkişi incelenmesi neticesinde, kazazedenin aracında meydana gelen hasarın davalının otoyolun güveliğini sağlamasında ki ihmali davranışı sonucu kazayı yaşadığı bu bakımdan davalı şirketin otoyolun işletilmesi nedeniyle bir sorumluluğuna gidilmesi gerektiği nitekim ... Bam. 13. HD 2024/ E. 2025/ K. Sayılı ilamında da aynı hususta karar verildiği görülmüştür. Yine mahkememizce aldırılan bilirkişi raporun dava dışı sigortalının gerçek zararı ve davacının rücu edebileceği tazminat miktarı da hesaplanmakla, takip konusu alacakla uyumlu olduğu anlaşılmıştır.İcra inkar tazminatı talebinin incelenmesi neticesinde davalının işletmesel sorumluluğu yargılamayı gerektirdiğinden talebin reddi ile aşağıda ki gibi hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1-Davanın kabulü ile ... İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

2- İcra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.248,90 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 643,22 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.605,68 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi giderleri 7.000,00 TL, posta ve tebligat gideri 105,00 TL olmak üzere toplam 7.105,00 TL yargılama gideri ve 1.131,62 TL harç olmak üzere toplam 8.236,62 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 45.000,00 TL kabul vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/11/2025

Katip

¸e-imzalıdır.

Hakim

¸e-imzalıdır.