sigortasız aracın neden olduğu yaya yaralanmasına ilişkin maluliyet tazminatı talebinde, hakem heyeti kararlarının usuli kazanılmış haklar ve aleyhe bozma yasağı kapsamında iki kez yargıtayca bozulması.

Sigortasız aracın neden olduğu yaya yaralanmasına ilişkin maluliyet tazminatı talebinde, hakem heyeti kararlarının usuli kazanılmış haklar ve aleyhe bozma yasağı kapsamında iki kez Yargıtayca bozulması.

Özet: Sigortasız aracın çarpmasıyla yaralanan bir yayanın maluliyet tazminatı talepli davasında, başlangıçta Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından kısmen kabul edilen başvuruya karşı yapılan itirazlar üzerine, İtiraz Hakem Heyetinin hem usulden ret kararı hem de ilk Yargıtay bozmasından sonraki kararında, özürlülük ölçütlerine uygun maluliyet raporu alınması ve tüm tarafların itirazlarının kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi yönündeki Yargıtayın açık talimatlarına uyulmaması nedeniyle dosya iki kez Yargıtay tarafından bozularak yeniden inceleme gereği duyulmuştur.

4. Hukuk Dairesi 2025/6641 E. , 2025/10220 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2025/564 D.İş, 2025/563 Karar

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; trafik sigortası olmayan aracın çarpması sebebiyle yaya olan müvekkilinin yaralandığını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 107 nci maddesince belirsiz alacak istemli 42.000,00 TL maluliyet tazminatının temerrüt tarihinden avans faizi ile tahsilini talep etmiş, talebi 317.687,31 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, sorumluluklarının olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, dava dilekçesi, dosyadaki bilgi ve belgeler, başvurunun kabulü ile 9.850,00 TL tazminatın 15.06.2017 tarihinden yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince; davalı vekilinin itirazının kabulü ile başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin 29.11.2018 tarih ve 2018/İHK-10498 kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 24.02.2022 tarihli ve 2021/10564 E., 2022/3300 Karar sayılı ilamıyla; "..Şu halde; İtiraz Hakem Heyetince, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre maluliyet rapor tanzimi için davacı vekiline kesin süre verilerek sunulacak rapora davalı vekilinin UHH kararına ilişkin diğer itirazları da değerlendirilip (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.” şeklinde gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin 19.08.2022 tarihli KIT/2022/965 K. sayılı kararı ile 03.08.2022 tarihli maluliyet raporunda belirlenen sürekli maluliyet oranının daha yüksek olduğu, yeniden aktüer raporu alınması halinde tazminatın çok daha fazla olacağı, kararı davalının temyiz ettiği, aleyhe bozma yasağı uyarınca, hakem kararında belirlenen tazminat miktarından daha yüksek karar verilemeyeceğinden ve hakem kararına esas alınan bilirkişi raporunda hesaplamada bir hata bulunmadığından yeniden karar verilmesine gerek kalmadığı gerekçesiyle davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyeti kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 13.05.2024 tarihli ve 2024/2997 E., 2024/4622

Karar sayılı ilamıyla; "..Davacı vekili, davacının trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle davalı ... Hesabından sürekli iş göremezlik tazminatı talep etmiş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince, başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı ve davalı vekilinin itirazı üzerine, davalı vekilinin itirazının kabulü ile başvurunun usulden reddine karar verilmiştir. Anılan karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dairemizin 2021/10564 E., 2022/3300 K. sayılı kararıyla, “…İtiraz Hakem Heyetince, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre maluliyet rapor tanzimi için davacı vekiline kesin süre verilerek sunulacak rapora davalı vekilinin UHH kararına ilişkin diğer itirazları da değerlendirilip(usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.” şeklindeki gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince, bozma ilamına uyularak verilen kararda; davacının bozma kararından önceki İtiraz Hakem Heyetine getirdiği itirazlar değerlendirilmediği gibi, gerekçe kısmında; maluliyet raporunda belirlenen sürekli maluliyet oranının, bozma öncesi temin edilen rapordaki orandan daha yüksek olduğu, yeniden aktüer raporu alınması halinde tazminatın çok daha fazla olacağı, kararı davalının temyiz ettiği, aleyhe bozma yasağı uyarınca, hakem kararında belirlenen tazminat miktarından daha yüksek karar verilemeyeceği ve hakem kararına esas alınan bilirkişi raporunda hesaplamada bir hata bulunmadığı gerekçesiyle yeniden karar verilmesine gerek olmadığı, hakem kararının aynen uygulanması gerektiğine karar verilmiştir.Yukarıda açıklandığı gibi İtiraz Hakem Heyetince her ne kadar bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş olsa da, İtiraz Hakem Heyeti kararı, davacı tarafından temyiz edilmesine rağmen davalı tarafından temyiz edildiği değerlendirilmiş ve davacının bozma kararı öncesi yaptığı itirazlar, İtiraz Hakem Heyetince hiç dikkate alınmamış olduğu anlaşılmakla, davacının itirazlarının değerlendirilmesi ve bozma ilamına aykırı olarak hatalı gerekçe ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir." şeklinde karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, 317.687,31 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 15.06.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; işleyecek aktif ve pasif dönem yönünden asgari ücret artışı dikkate alınmadığını, kusur tespitine itiraz ettiklerini belirtmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; bozma kararı öncesinde davacının sunduğu maluliyet raporunda % 5.3 engel olduğu, bozma sonrası alınan maluliyet raporunda % 12 olması sebebiyle taleple bağlılık ilkesine uyulmadığını, kusur oranı hakkında bozma kararı olmadığını, alınan raporlar arasında çelişki olduğunu, icra dosyasına ödeme yapıldığından dikkate alınması gerektiğini, asgari ücret değişiklikleri dikkate alınarak güncellenmesi gerektiğini, yeniden maluliyet raporu alınmasını, bozma kararı ile güncel verilere göre hesaplanmasının hatalı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ile % 1,65 teknik faiz üzerinden hesaplanması gerektiğini, temerrütün gerçekleşmediğini, alacağn dava ve ıslah zamanaşımına uğradığını, İtiraz Hakem Heyetince itirazlarının değerlendirilmediğini belirmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... Hesabı tarafından teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı peşin harcın onama harcına mahsubuna,

Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıdan alınmasına,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

30.06.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, davacının maluliyet oranı ... Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nce Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenen 14.12.2017 tarihli raporu uyarınca % 5,3 olarak kabul edilerek davanın kısmen kabulüne, 9.850,00 TL tazminatın 15.06.2017 tarihinden yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı davacı vekilince (kabul edilen kusur oranının ve hesabın hatalı olduğu gerekçesiyle) ve davalı vekilince (kabul edilen maluliyet oranının ve hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğu gerekçesiyle) itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince; maluliyet raporunun Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediği ve usulüne uygun raporla başvuru yapılmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kabulü ile başvurunun dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, buna göre davacı vekilinin itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Dairemizin 2021/10564 E., 2022/3300 K. sayılı kararıyla, “.. İtiraz Hakem Heyetince, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre maluliyet rapor tanzimi için davacı vekiline kesin süre verilerek sunulacak rapora göre davalı vekilinin Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına ilişkin diğer itirazları da değerlendirilip (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği” şeklinde gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak davacının maluliyet oranı yeniden belirlenmiş ve ... Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nin 03.08.2022 tarihli raporu uyarınca Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %12 olarak tespit edilmişse de "dava dilekçesi, 03.08.2022 tarihli maluliyet raporunda belirlenen sürekli maluliyet oranının daha yüksek olduğu, yeniden aktüer raporu alınması halinde tazminatın çok daha fazla olacağı, kararı davalının temyiz ettiği, aleyhe bozma yasağı uyarınca, hakem kararında belirlenen tazminat miktarından daha yüksek karar verilemeyeceğinden ve hakem kararına esas alınan bilirkişi raporunda hesaplamada bir hata bulunmadığından yeniden karar verilmesine gerek kalmadığı" gerekçesiyle davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Dairemizin, 2024/2997 E., 2024/4622 K. sayılı kararıyla, “ İtiraz Hakem Heyetince her ne kadar bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş olsa da, İtiraz Hakem Heyeti kararı, davacı tarafından temyiz edilmesine rağmen davalı tarafından temyiz edildiği değerlendirilmiş ve davacının bozma kararı öncesi yaptığı itirazların İtiraz Hakem Heyetince hiç dikkate alınmamış olduğu anlaşılmakla, davacının itirazlarının değerlendirilmesi ve bozma ilamına aykırı olarak hatalı gerekçe ile karar verilmesinin bozmayı gerektirdiği

” şeklinde gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bu kez bozmaya uyularak davacının %12 oranında maluliyeti olduğu kabulü ile davanın kabulüne, 317.687,31 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 15.06.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davacı ilk hükme esas alınan rapora (%5,3) maluliyet oranı yönünden itiraz etmediği gibi Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı İtiraz Hakem Heyeti'ne başvururken de maluliyet oranı yönünden bir itirazda bulunmamış, yalnızca kusur ve hesap yönünden itiraz yoluna gitmiştir.

Bozma sonrasında ise İtiraz Hakem Heyetince davacının maluliyetinin % 12 oranında olduğu kabulü ile hesaplama yapılmış ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı vekilince daha önce maluliyet oranına itiraz edilmediği, bu durumun karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşturacağı, dolayısıyla %5.3 maluliyet oranı üzerinden hesaplama yapılması gerektiğinin gözetilmemiş olmasının bozmayı gerektirdiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.