Kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol terkini davasında arazi niteliği ile değerleme kriterleri üzerine temyiz incelemesi.
Özet: Davacı idare tarafından tarım arazisinin kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, bilirkişi raporu ve belirlenen bedele yönelik itirazlar üzerine yapılan temyiz incelemesinde, Yüksek Mahkeme; bölge adliye mahkemesinin, taşınmazın tarım arazisi niteliğine uygun olarak net gelir yöntemine göre yapılan değer tespitini, uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ile objektif değer artış oranını yerinde bularak, kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde hukuka aykırılık olmadığına ve dolayısıyla alt mahkeme kararlarının isabetli olduğuna hükmetmiştir.
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1869 Esas, 2024/2376 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Kahta 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2020/268 Esas, 2021/291 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusundan feragat etmesi nedeniyle dilekçesinin reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Adıyaman ili, ... ilçesi, ... köyü 80 (ifrazen 1377) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalılar vekili cevap dilekçesi ibraz etmemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna karşı sunulan itirazlarının değerlendirilmediğini, takdir edilen bedelin çok yüksek olduğu, raporda bilirkişi heyeti tarafından dava konusu taşınmaza %60 objektif değer artışı uygulandığını, ancak objektif değere etki eden unsurların kapitalizasyon faiz oranı içerisinde olmasından dolayı tekrardan objektif artış uygulanması mükerrerlik doğuracağını, kapitalizasyon faiz oranının hatalı belirlendiğini, kendisini vekille temsil ettiren müvekkil kurum lehine vekâlet ücretine hükmedilmediğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur. 2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza takdir edilen bedelin çok düşük olduğunu, rayiç değerinin altında olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğinde kabul edilerek ve bulunduğu bölgede yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan buğday, nohut ve kavun ürünleri münavebeye alınarak ve davaya konu taşınmazın kuru vasfına ve Yargıtay içtihatlarına uygun olarak kapitalizasyon faiz oranı da %5 olarak uygulanmak suretiyle olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir yöntemine göre değer biçilerek objektif değer artışı ile birlikte sonuç metrekare birim değerinin 24,97 TL olarak tespit edilerek kamulaştırma değerinin belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmediği, İlk Derece Mahkemesi tarafından kurulan hükmün ve yapılan yargılamanın usul ve kanuna, Yargıtay yerleşik içtihatlarına uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun feragat etmesi nedeniyle reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalılar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir. 3.Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür. 4. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön görülmemiştir.5.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.