Zorunlu trafik sigortası kapsamında trafik kazası kaynaklı sürekli iş göremezlik tazminatı davasında maluliyet oranı rapor çelişkisinin temyizi.
Özet: Trafik kazası sonucu yaralanan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebiyle sigorta şirketine açtığı davada, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davacı lehine tazminata hükmedilmiş ve bu karar itiraz hakem heyetince onanmıştır; ancak temyiz incelemesinde, aynı yönetmeliğe dayanmalarına rağmen farklı maluliyet oranları belirleyen iki rapor arasındaki çelişkinin ve özellikle 65 yaş ve üzeri bireyler için engellilik oranına Balthazard formülü ile yapılan eklemenin hatalı uygulanıp uygulanmadığı meselesinin zararın doğru tespiti açısından önem arz ettiği belirtilmiştir.
4. Hukuk Dairesi         2024/4594 E.  ,  2025/12842 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2024/47 E., 2024/47 K.
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI: 2024/İHK-2027
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI: K-2023/432049
İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile sigortalı aracın 15.08.2021 tarihinde dava dışı araçla karıştığı trafik kazası sonucu motosiklet sürücüsü davacının yaralandığını, sürekli iş göremezliğe uğradığını belirterek belirsiz alacak olarak 95 TL tazminat ve 405 TL rapor ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talebini 50.435,80 TL’ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava şartının yerine getirilmediğini, kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümleri esas alınarak maluliyet oranının belirlenmesi gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılmasını, rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını, kusur oranının tespiti gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılmasını, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenecek vekalet ücretinin beşte biri oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kabulü ile 50.435,80 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 405 TL rapor ücreti olmak üzere 50.840,80 TL’nin yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; itirazın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporuna itiraz ettiklerini, kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsüne kusur verilmediğini, kusur raporu alınması gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,65 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, kask takmama ve motosiklet sürücüsü davacının ehliyetinin olmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirtmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Tarafların diğer temyiz itirazları bakımından;
Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru biçimde belirlenmesi gereklidir. Sözkonusu belirlemenin ise, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak davacı tarafından sunulan 17.11.2022 tarihli raporda sol ACE de hafif subluksasyon tanısı ile Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik gereği davacının maluliyet oranının % 9 olduğu, yönetmelik gereği 65 yaş ve üstü bireylerin engellilik oranına Balthazard formülü ile % 10 eklenerek engel oranı belirlenir hükmü gereğince davacının %18 oranında sürekli iş göremez olduğu tespit edilmiştir.
Uyuşmazlık Hakem Heyetince yargılama sırasında ara karar ile 3 kişilik bilirkişi heyeti oluşturularak maluliyet raporu alınmasına karar verilmiş, düzenlenen raporda 17.11.2022 tarihli rapora katılmanın mümkün olmadığı belirtilerek Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik gereği sürekli iş göremezlik oranının % 6 olduğu rapor edilmiştir. Hakem Heyetince işbu rapor hükme esas alınarak belirlenen tazminata hükmedilmiştir.
Bahsi geçen her iki raporda, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile ekindeki cetvelleri kullanmış olmasına rağmen, aralarında fahiş fark ve çelişki oluşmuştur. Diğer yandan, hakem heyeti kararına esas alınan raporun davacının muayenesi yapılmadan düzenlendiği dikkate alındığında, anılan raporun yönetmelikteki şartları taşımadığı ve raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesinin zorunlu olduğu açıktır.
Açıklanan nedenlerle; davacının kazadaki yaralanmasına ilişkin olup da dosya kapsamında yer almayan tüm tedavi belgelerinin toplanması; daha sonra, farklı bir üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığından, içinde ortopedi uzmanının da bulunduğu heyetten, davacının yeniden muayenesi de yapılarak kaza ile illiyet bağı içindeki rahatsızlıklara dair maluliyet oranını Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile ekindeki cetvellere göre belirleyen, dosyadaki raporlar arası çelişkiyi gideren, denetime elverişli bir rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi için İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir.
3. Davalının diğer temyiz itirazları bakımından;
a) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.
Somut olayda; hakem heyetince dosyada alınan kusur raporu doğrultusunda davalıya sigortalı araç sürücüsünün % 50 kusurlu olduğu kabul edilerek karar verilmiştir. Kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsünün kural ihlalinin bulunmadığı, davacı sürücüsünün kavşaklarda ilk geçiş hakkını vermemek kuralını ihlal ettiği belirtildiğinden kusurla ilgili çelişki oluşmuştur. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda hakem heyetince, ceza dosyası getirtilerek, Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyeti ya da ... tüm dosya kapsamına göre, kazadaki tarafların kusur durumlarının belirlenmesi konusunda ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli, çelişkileri giderir rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
b) Dairemizin yerleşik uygulamasına göre davacının TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresi ile işleyecek aktif ve pasif dönemlerin, hesaplamaya esas olacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Hükme esas alınan raporda bakiye ömür, hesap tarihindeki yaşa göre belirlenmiştir.
Bu durumda; davacının TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre bakiye ömür süresinin kaza tarihindeki yaşına göre belirlenerek daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden denetime elverişli ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
VI. KARAR
1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekili ve davalı vekilinin, (3/a) ve (3/b) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının temyiz eden davacıya ve davalıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
22.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.