Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili istemine ilişkin davada bozmaya uyularak verilen kararın temyizinde usuli kazanılmış hak, bilirkişi raporu yetersizliği ve vekalet ücreti itirazlarının incelenmesi.
Özet: Bu hukuki evrakta, bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin kabul kararı, belirlenen değer artış oranı, vekalet ücreti takdiri ve parsel numarası hataları nedeniyle bozulmuş; mahkemenin bozmaya uyarak yeniden davanın kabulüne karar vermesi üzerine davacı idare, usuli kazanılmış hak ilkesinin ihlali, bilirkişi raporunun yetersizliği, bedelin yüksek belirlenmesi ve vekalet ücretinin orantısızlığı gerekçeleriyle bu ikinci kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2018/419 Esas, 2023/637 KararKARAR: Kabul Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak tapudan terkini istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Yalova ili, ... ilçesi, ... köyü 13 parsel sayılı taşınmazın ifrazıyla oluşan 8057 parsel sayılı taşınmazdan oluşan ... 6 57... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare vekili adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAPBir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kapama zeytinlik olarak kullanıldığını, taşınmazın içinde en az 150-200 yıllık bakımlı zeytin ağaçlarının olduğunu yazlık konut için rağbet gören yer olduğunu, - ... yoluna cepheli olup ulaşım ve elektrikten yararlanmakta olup köy yerleşim yerinde olduğunu, Belediyenin bütün olanaklarından yararlandığını, arsa olarak değerlendirilmesi gerektiğini, sulu tarıma uygun olduğunu ve 1. sınıf tarım arazisi olduğunu, objektif değer artırıcı unsurların en az % 425 kabul edilmesi gerektiğini, dava konusu parsele emsal olabilecek 13 nolu parselin bir kısmının ... Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığını, Gemlik Asliye Hukuk Makemesinin 2004/1349 Esas, 2007/404 Karar sayılı dosyasında 2004 yılı itibarı ile taşınmazın metrekare birim fiyatının 110,00 TL olarak belirlendiğini, anılan nedenlerle kamulaştırılacak alanın metrekare birim fiyatının asgari 400,00 TL olarak belirlenmesi ve bedelin yükseltilerek ödenmesine yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafta tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 29.11.2013 tarihli ve 2011/874 Esas, 2013/1197 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; dava konusu taşınmazın bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak tespit edilen metrekare birim fiyatına ilave edilecek objektif değer artırıcı unsurun %100 oranında olacağı gözetilmeden daha düşük objektif değer artış oranı kabul eden bilirkişi raporuna göre az bedele hükmedilmesi, kendilerini vekil ile temsil ettiren davalılar lehine tek veâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken ayrı ayrı vekâlet ücreti takdir edilmesi ve dava konusu taşınmaz ... Genel Müdürlüğümün değişiklik bildirimi uyarınca ifraz edilerek 8057 parsel olarak tapuya tescil edildiği hâlde, hüküm fıkrasına eski parsel numarası yazılmak suretiyle infazda tereddüte yol açılması doğru görülmeyerek kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 14.12.2023 tarihli ve 2018/419 Esas, 2023/637 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma sonrası Mahkeme tarafından verilen kararın bozma ilâmı öncesi kesinleşen hususları da içerdiğini, usuli kazanılmış hak ilkesinin ihlal edildiğini, hükme esas bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini, hükmedilen vekâlet ücretinin orantılılık ilkesine aykırı olduğunu, idaremiz lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön görülmemiştir. 4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 5. Dava konusu taşınmaz olan Yalova ili, ... ilçesi, ... köyü eski 13 nolu parsel üzerinde ... tarafından kamulaştırma işlemine tabi tutulmuş olup 13 nolu parsel ifrazen 80 56... parsellere ayrıldığını, 8057 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma sahası içerisinde kaldığı yüzölçümünün 8.169,22 m² olduğu, dava konusu ... nolu parsel sayılı taşınmazın ise 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22 nci maddesinin (a) bendi uyarınca yapılan ve kesinleşen yenileme çalışmaları sonucunda eski 8057 parsel sayılı taşınmazın yeni 6 57... nolu parsel numarası aldığını , yüzölçümü 8167,98 m² olduğu, yeni tapu kaydı getirtilerek fen bilirkişisinden yeni oluşan duruma göre infaza elverişli kroki hazırlandığı, ancak bu raporun kararın eki sayılmadığı anlaşıldığından kararın bozulması gerekmiştir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Mahkeme gerekçeli kararının hüküm fıkrasının; ( 2) numaralı bendinde bulunan " fen bilirkişi ...'a ait 13/10/2012 tarihli raporda B harfi ile gösterilen 8.169,22 lik kısmının " çıkartılması, yerine "fen bilirkişi A. ... ait 28.03.2019 tarihli raporda gösterilen 8.167.98 m²lik kısmının" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,13.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.