İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, kaybolan üç adet çekin iptali talepli hasımsız davayı, istirdat davası açılmadığı için reddeden kararı.
Özet: Davacı, cüzdanından düşürerek kaybettiği ve üçüncü şahısların eline geçmesi halinde mağduriyet doğuracak olan her biri 225.000 TL bedelli üç adet çekin ödeme yasağı ile birlikte iptalini talep etmiş; mahkeme ise, çek iptali davalarının hasımsız olmasına karşın, çekleri ibraz eden bir şirket ortaya çıktığında davacıya çek istirdat davası açması için süre verilmesi gerektiğini, somut olayda verilen süreye rağmen davacının böyle bir dava açtığına dair beyan veya belge sunmaması nedeniyle, zayi nedeniyle çek iptali talebiyle açılan davanın reddine karar vermiştir.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/971
KARAR NO : 2025/1124
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 23/12/2024
KARAR TARİHİ : 25/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi özetle: Davacı şirket yetkilisi, davacı şirketin hamili olduğu,---- şubesine ait, keşidecisi ---- olan, 25/12/2024 Tarihli, ----- iban numaralı, 225.000 TL, bedelli, --- çek nolu, ---- şubesine ait, keşidecisi ---- OLAN, 25/12/2024 TARİHLİ, -----iban numaralı, 225.000 TL, bedelli, ---- çek nolu, ----- şubesine ait, keşidecisi --- olan, 25/12/2024 TARİHLİ, ---- iban numaralı, 225.000 TL, bedelli, ------ çek nolu 3 adet çeki cüzdanından düşürmek sureti ile kayıp ettiği, zayii olan ve çeklerin 3.şahısların eline geçmesi halinde davacının mağdur olacağı, ayrıca çeklerin keşidecisi ----- bu durumdan mağdur olacağı, Bu nedenle ilgili çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini ve sübuta erecek iddialar neticesinde mezkur çekin iptali için işbu davanın ikamesi zarureti hasıl olduğu, tüm bu nedenlerle Öncelikle ihtiyati tedbir olarak söz konusu çeke ilişkin ----- şubesine teminatsız olarak ödeme yasağı kararı verilmesini aksi halde uygun bir teminat karşılığında ödeme yasağı verilmesini ve ödeme yasağına ilişkin kararın ivedilikle bildirilmesini ayrıca çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Zayi nedeni ile çek iptali talebine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun İptal kararı I - Şartları başlıklı 651 nci maddesi "(1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." ve II - Hükümleri başlıklı 652 nci maddesi "(1) İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. (2) Bunun dışında iptal usulü ve hükümleri hakkında, kıymetli evrakın çeşitli türlerine ilişkin özel hükümler uygulanır." hükmünü düzenlemiştir. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde konusuz kalan talep ile karar verilmesine yer olmadığına, istirdat davasının açılmaması haline çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.Somut uyuşmazlıkta çekleri ibraz eden ------ şirketine karşı çek istirdat davası açılmak üzere süre verilmiş ise de davacı vekilince istirdat davası açıldığına dair beyan ve belge sunulmadığından davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE
1- Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL'nin başlangıçta alınan 916,00 TL'den mahsubu ile bakiye kalan 300,06 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-Yargılama sırasında davacı tarafın yapmış olduğu masrafların üzerinde bırakılmasına,
3-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının talep halinde yatıran tarafa iadesine,Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.