Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde trafik kazası kaynaklı değer kaybı ve araç mahrumiyeti talebiyle açılan davada sigorta şirketi ve kiracı şirketin sorumluluğu ile görev ve yetki itirazları incelenmektedir.
Özet: Trafik kazasında hasar gören aracının değer kaybı ve ikame araç bedeli zararlarının karşılanması talebiyle açılan bu davada davacı, kusurlu aracın uzun süreli kiracısı ile trafik sigortacısını müştereken ve müteselsilen sorumlu tutarken; davalılar, davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığı, belirsiz alacak davası niteliğine uygun olmadığı, araç mahrumiyeti tazminatının sigorta şirketinden talep edilemeyeceği itirazlarını ileri sürerek, kendi sorumluluklarının poliçe limitleri ve kusur oranına bağlı olduğunu vurgulayıp davanın usulden veya esastan reddini talep etmektedirler.
T.C.
ANTALYA4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2024/719 KARAR NO : 2026/6DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)DAVA TARİHİ : 12/09/2024KARAR TARİHİ : 08/01/2026Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının maliki olduğu ... model ... plakalı ... Marka ... ... ... kilometrede bulunan araç ... tarihinde seyir halinde iken, dava Dışı ... A.Ş.'ye ait ve Uzun Süreli Kiralama Sözleşmesi ile davalı ... A.Ş. nezdinde bulunan ... plakalı aracın seyir hâlinde davacının aracına arkadan çarparak hasarlandırması neticesinde dava konusu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, yetkili Serviste aracın ... tarihinden ... tarihine değin tamirat altında kaldığını, bu dönemler için davacı dava konusu aracından mahrum kaldığını, davalı sigorta şirketi tarafından yasal süresi içerisinde zararları tam olarak karşılanmaması ve yine davalı ... Şirketi tarafından da istemlerinin karşılanmaması üzerine yasal arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ve anlaşma sağlanamadığını, tarafların hukuki durumu olarak da, ... plakalı araç her ne kadar Dava Dışı ... A.Ş.'ye mülkiyet olarak ait olsa da yaptıkları harici araştırma uyarınca davalı ... ... A.Ş. dava konusu aracın uzun süreli kiracısı olduğunu, bu itibarla aracın meydana getirdiği zararlardan hukuk kuralları gereği aracın uzun süreli kiracısının sorumlu olacağını, yine davalı Sigorta Şirketinin de aracın ZMMS poliçesi düzenleyen şirket olması hasebiyle meydana gelen maddi hasardan sorumluluğu bulunduğunu beyanla, belirsiz alacak davasının kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacının ... plakalı aracındaki şimdilik ... TL bakiye değer kaybı tazminatının haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... Tarihli Trafik Kazası Dolayısıyla davacının ... plakalı aracından kaynaklı şimdilik ... TL ikâme araç bedeli tazminatının haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa tahmilini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davanın görevsiz mahkemede açıldığını ve görevsizlik nedeniyle davanın davalı şirket açısından reddi gerektiğini, davalı şirkete karşı açılan bakiye değer kaybı ve araç mahrumiyeti tazminatı talepleri hakkındaki haksız fiil tazminatına ilişkin dava, Borçlar Yasasından kaynaklanmakta olup görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, bu sebeple davanın görevli mahkemede açılmaması sebebiyle reddine karar verilmesini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, araç mahrumiyeti tazminat taleplerinde görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup yetkili mahkeme ise kazanın gerçekleştiği yer Asliye Hukuk Mahkemeleri ya da zarar gören araç sahibinin yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, bu nedenle davanın ... veya davacının ikametgahı uyarınca ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi gerekirken yetkisiz Antalya Ticaret Mahkemesinde açıldığını, davanın yetkisizlik sebebiyle de reddi gerektiğini, davanın araç sürücüsüne ihbarını talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, dava konusu aracın hasar görmesi sebebiyle bakım ve onarımda kaldığı sürelerde kullanılamaması dolayısıyla araç sahibinin uğradığı zararlar sigorta şirketleri tarafından karşılanmadığından araçtan yoksun kalma tazminatı kusurlu araç sahibinden ya da araç sürücüsünden talep edilmesi gerektiğini, kusurlu araç sürücüsü ile kusurlu araç sahibi bu zarardan müteselsilen, yani birlikte sorumlu bulunduğunu, araç mahrumiyet bedeli kusurlu aracın sahibinden istenebileceği gibi kusuruyla kazaya sebebiyet veren sürücüden de talep edilebileceğini, davacı, aracın değer kaybının ... TL olduğunu iddia etmekte olup talebine ilişkin belirsiz alacak davası açmasının usule aykırı olduğunu beyanla, davanın görevsizlik ve yetkisizlik sebebiyle esasa girilmeden usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın araç sürücüsü olan ... ...'a (Tc: ...) ihbarına, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir. Davalı ... ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Belirsiz alacak davasının açılabilmesi için gereken şartlar somut olayda gerçekleşmediğinden davacının konu nitelemesi haksız olup davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini, Mahkeme aksi kanaatte olması halinde ise dava ancak ve ancak kısmi dava olarak kabul edilebileceğini, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu, Karayolları Trafik Kanunu ve Poliçe Genel Şartları gereğince “Karayolu”nda meydana gelen zararlarda poliçe limiti dahilinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve gerçek zararın tazmini ile sınırlı bulunduğunu, teminat limitinin tükendiğini tekrar beyan ile; davaya konu aracın uğradığı zarar davacının kasko sigortacısı tarafından yapılan onarım ile giderildiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusur oranlarının tespiti gerektiğini, davalı şirketin sorumluluğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesindeki teminat limiti ile birlikte sigortalının kusur oranıyla sınırlı bulunduğunu, teminat limitinin tükendiğini, davacı tarafça değer kaybına ilişkin iddia ve talepte bulunulmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiz talebinin de haksız olduğunu ileri sürerek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, trafik kazası nedeniyle bakiye değer kaybı ve ikame araç bedelinin tahsili istemine ilişkindir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı vazedilmiştir. Somut olayda; davalı ... ... şirketine ait ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca duramayarak arkadan çarpması neticesinde kazanın meydana geldiği, davalıya ait araç sürücüsünün yakın takip etmesi nedeniyle kusurlu olduğu, davalı sigorta şirketinin ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı olması hasebiyle husumet yöneltildiği anlaşılmaktadır. Buna göre, uyuşmazlık, TBK'ya aykırı olmayan hükümlerine uygun şekilde çözüme kavuşturulmalıdır.Davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu tutarın öncelikle belirlenmesi gerekli olup; sigorta şirketi, husule gelen zarardan, 2918 s. KTK'nın 93. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiği tarihte sigortaya konu motorlu aracın cinsine göre asgari tutarı belirlenen tarifedeki limitler uyarınca sınırlı sorumludur. Somut olayda; kaza tarihinde yürürlükte bulunan ZMMS poliçe limiti "maddi araç başına" ...-TL olup, sigorta şirketi oluşan zarardan ancak bu miktara kadar sorumludur. ZMMS sigorta şirketi dava tarihinden önce davacıya hasar dosyası kapsamında ... TL, değer kaybı bedeli olarak ... TL ödeme yaptığı, teminat limitinin tüketildiği anlaşılmıştır.i-Değer kaybı zararı yönünden:Trafik kazalarından kaynaklı araç değer kayıplarına ilişkin tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir. Nitekim, Yargıtay 4. HD.nin 25.03.2022 tarih ve 21252/5913 sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Buradan hareketle; değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş, davacıya ait aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri ile kazadan sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki farkın, ...-TL'nin, davacının gerçek zararı olduğu, davalı zorunlu sigorta şirketi tarafından davacı tarafa ...-TL tazminat ödemesi yaptığı, böylece davacının alacak bakiye tutarının bulunmadığının tespiti karşısında davacının bu yöndeki talebinin reddi gerekmiştir.ii-Araç Mahrumiyet Zararı (ikame araç bedeli) yönünden;Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve 13531/11340 sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve 5631/4390 sk.).Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda aracın makul tamir süresinin 9 gün olduğu belirtilmiş ve günlük kira parasının ...-TL olduğu ifade edilmiş olup, davacı araç mahrumiyet zararı ile ilgili olarak amortisman bedeli uygulanması halinde ... TL araç mahrumiyet bedeli tespit edilmiştir. Buna göre, davacının bu yöne ilişkin talebi davalı ... bakımından kabul edilmelidir. Davalı ... ... kaza tarihinde (TBK m. 117) temerrüte düştüğü değerlendirilmiş, aracın ticari olduğu gözetilerek belirtilen tarihlerden itibaren avans faize hükmedilmiştirHÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda yazıldığı üzere; 1-Davacının ikame araç bedeline yönelik açmış olduğu davasının artırılan haliyle KABULÜ ile, ... TL ikame araç bedelinin; davalı ... Şirketi yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya ÖDENMESİNE, 2-Davacının bakiye değer kaybı bedeli talebinin REDDİNE,3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan (tamamlanarak alnan ile birlikte) ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalı ... A.Ş. 'den tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL(dava değerini geçmemek üzere) vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 5-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ...-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara eşit oranda VERİLMESİNE, 6-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti, tebligat, müzekkere ve bilirkişi giderinden ibaret toplam ... TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranı gözetilerek ... TL'sinin davalı ... A.Ş. 'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul oranı üzerinden hesaplanan ... TL'nin davalı ... A.Ş.den, ret oranı üzerinden hesaplanan ... TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,8-Davacı tarafından dava açılırken yapılan başvuru, peşin harç toplamı olan ... TL ilk dava masrafı ile tamamlanarak alınan ... TL harç toplamı olan ... TL'nin davalı ... A.Ş.den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde Antalya ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/01/2026 Katip ...¸E- İmzalı Hakim ...¸E- İmzalı