Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında davalı üniversitenin tacir olmaması nedeniyle görevsizlik kararı verdi.
Özet: Bir ticari şirketin, kamu tüzel kişiliğine sahip bir üniversiteye karşı ticari satıştan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, davalının tacir sıfatı taşımaması ve davanın Türk Ticaret Kanununun 4. maddesi uyarınca ticari dava niteliği taşımaması nedeniyle, mahkeme kendini görevli görmeyerek davayı usulden reddetmiş ve görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna hükmetmiştir.
T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/470 Esas - 2022/997
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA ADANA GEREKÇELİ KARAR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/470 EsasKARAR NO : 2022/997 KararHAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ... - ...VEKİLİ : ... - ...DAVALI : ... - ...VEKİLİ : ... - ...DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 22/06/2022KARAR TARİHİ : 03/11/2022GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ... Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında yapılan sözleşme gereği fatura karşılığı ürün teslim alındığı, fakat ödeme yapılmadığından Adana Genel İcra Dairesi'ne takip başlatıldığını, başlatılan takibin davalı itirazı üzerine durduğunu, takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, takip konu alacak limit olduğu halda davalı borçlu takibe kötü niyetle itiraz ettiğinden davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, icra takibinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, faturaların ödeme süresinin geçmediğini, davacı tarafından başlatılan icra takibinde asıl alacak için reeskont avans faizi uygulanacağının belirtildiği, ancak söz konusu faiz oranının fahiş olduğu, Üniversitenin Yükseköğretim Kurulu'na bağlı bir kamu kurumu olup, ticari sıfatına haiz olmadığından işbu davanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden görevsizlik itirazlarının bulunduğunu, sair nedenlerle görevsizlik ve süre aşımı itirazları dahilinde davacı alacaklının itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Dava, ihale edilen işin feshi nedeniyle feshin haklı olup olmadığı, haksız ise müspet zarar ile ihale için verilen faturaların ve ferilerinin iptal veya iadesi ile haksız tutulan fatura giderlerinin ödenmesi nedeniyle açılan itirazın iptali davasıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/11. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlerniştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır.Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Yukarıdan beri yapılan açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde, davacı ticari şirket olmakla tacir sıfatını haiz ise de davalı Üniversite Rektörlüğünün Anayasanın 130.maddesinde Üniversitelerin Kamu Tüzel Kişiliğine sahip olup tacir olmadığı gibi tacir sayılan kimselerden de olmadığı, buna göre davanın ticari dava sayılması bakımından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. Maddesinde öngörüldüğü şekilde taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması koşulunun eldeki davada bulunmadığı, bu itibarla uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin HMK'nın 2.maddesinde genel görevli mahkeme olarak belirtilen asliye hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevli olmadığı, görevli ve yetkili mahkemenin Adana Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu tespit edilerek davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyleKARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK.nın 115/2 maddesi gereğince davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,2-6100 sayılı HMK.nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili ADANA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 3-6100 sayılı HMK.nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, mahkememizce DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına (tebliğ ile beraber), 4-6100 sayılı HMK.nın 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,5-6100 sayılı HMK.nın 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise, talep halinde mahkememizce verilecek ek kararla dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacıların yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinden mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ nezdinde İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/11/2022Katip ... Hakim ...