İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin şirket pay defterlerinin kaybına ilişkin zayi belgesi talebini aktif husumet yokluğundan reddeden kararı.
Özet: Mahkeme, bir limited şirkete ait pay defterlerinin kaybolduğu iddiasıyla bir hissedar tarafından kendi adına açılan zayi belgesi verilmesi talebini, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmaması gerekçesiyle reddetmiştir; zira, kanuni düzenlemeler uyarınca ticari defterlerin zayi belgesi verilebilmesi için kaybın yangın, sel, deprem gibi bir afet veya hırsızlık gibi tacirin iradesi dışı, özen yükümlülüğüne rağmen meydana gelmiş bir nedenden kaynaklanması gerektiği ve mevcut davada bu tür bir sebebin ileri sürülmediği veya ispatlanmadığı da kararda belirtilmiştir.

T.C.

İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2026/36 Esas
KARAR NO :2026/21
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:15/01/2026
KARAR TARİHİ:21/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Talep edenin dava dilekçesinde özetle; Yakın zamanda ... İnş. Mak. Elektrik Elektronik Orman Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. Pay defterlerini kaybettiğini, ortaklık pay defterleri belgelerinin zayi olduğuna dair talep eden tarafına zayi belgesi verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; ... İnş. Mak. Elektrik Elektronik Orman Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. ' ne ait pay defter belgelerinin kaybolduğuna dayalı olarak zayi belgesinin verilmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı" düzenlenmiştir. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen zayii sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda pay defterinin kaybolması için kanunda sayılan ve buna benzer hiçbir sebebe dayanılmamış olduğu, pay defterinin ne suretle gerçekleştiğinin belli olmadığı, kayıp olgusunun varlığı zayi belgesi verilmesi için yeterli olamayacağı, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını özenle saklaması gerekmektedir.
Davacı...asil pay defterlerin kaybolduğundan bahisle zayii belgesi talep etmiştir. Kanun da tarif edildiği şekilde bir afet sebebiyle veya hırsızlık gibi tacirin iradesi dışında bir zayii halinin mevcut olduğu iddia ve ispat edilmediğinden, davacının talebe konu şirket hissedarı ise de davacı...eldeki davayı şirket adına değil kendi adına açmış olup bu hali ile eldeki davada aktif husumeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş( Yargıtay 11.Hukuk Dairesi' nin 02/05/2017 tarih 2015/15331 esas 2017/2581 karar sayılı ilamı ) ve aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Alınması gerekli harç 732,00 TL olup başlangıçta alının 732,00 TL mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığı,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı...üzerinde bırakılmasına,
4-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 21/01/2026
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA