Belediye muvafakati alınmadığı için ifa edilemeyen işyeri devri protokolünden doğan tapu iptali, tescil veya tazminat talepli ticari uyuşmazlık.
Özet: Davacı, oğlunun davalı ile yaptığı 400.000 TL bedelli işyeri devir protokolü kapsamında, 100.000 TLlik kısmına karşılık kendi bağımsız bölümünü davalıya devrettiğini, ancak davalıların işyerinin kiralandığı belediyeden gerekli muvafakati almaması nedeniyle devrin gerçekleşmediğini ileri sürerek, devrettiği taşınmazın tapusunun iptali ve adına tescili, mümkün olmadığı takdirde 100.000 TL bedelin faiziyle iadesini talep ederken; davalılar ise, davacının borcunu ödememesi, protokolün tarafı olmaması ve kendilerinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği gerekçeleriyle davanın reddini savunmaktadırlar.
T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/552KARAR NO : 2025/980GEREKÇELİ KARAR T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AHAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ..., T.C. Kimlik No:...ASLİ MÜDAHİL : ..., T.C. Kimlik No:..., ...DAVACI VE ASLİ MÜDAHİL VEKİLİ : AV...., ...DAVALILAR : 1-..., T.C. Kimlik No:..., ... 2-..., T.C. Kimlik No:..., ...DAVALILAR VEKİLİ : AV...., ...DAVA : Tapu iptali ve tescilDAVA TARİHİ : 20/12/2019KARAR TARİHİ : 16/12/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 15/01/2026 Davacı tarafından davalılar hakkında açılan tapu iptali ve tescil davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP ;Davacı vekili ... Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle davacının oğlu ... ile davalı ... arasında ...'da bulunan işyerinin 400.000,00 TL bedel ile devredilmesine ilişkin protokol başlıklı sözleşme kurulduğunu, aynı protokolün 3. maddesi gereğince devir bedelinin 100.000,00 TL'sine karşılık olarak kendisine ait ... numaralı bağımsız bölümü davalı ...'e 25/09/2012 tarihinde devrettiklerini, oğlunun sözleşme gereğince devir gerçekleştikten sonra faaliyete başlamak üzere hazırlıklara başladığında dükkanın adına kayıtlı olan ... ile davalı arasında imzalanan sözleşmeye göre kiralanan taşınmazı belediyenin muvafakati dışında üçüncü kişilere devredilemeyeceğinin hüküm altına alındığını, devir sözleşmesi yapılmadan önce davalıların dükkan sahibi belediyenin muvafakatini almadığını ve bu nedenle tahliye edilmesinin kararlaştırıldığını, ...'da bulunan iş yerine ilişkin protokolün ifa edilememesine neden olanın cezai şart ödemekle yükümlü olduğunu ayrıca davalıya devredilen dava konusu gayrimenkulün de iade edilmesi ileri sürerek ... numaralı bağımsız bölümün tapusunun iptaline, davacı adına tesciline, mümkün olmadığı takdirde sözleşmede kararlaştırılan devir bedeli olan 100.000,00 TL'nin devir tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP ;Davalılar vekili ... Mahkemesine sunduğu cevap dilekçesinde özetle dava konusu hakkın zamanaşımına uğradığını, davacı aralarında imzalanan protokol başlıklı sözleşmeye davacının taraf olmadığını, tanık olduğunu, bu nedenle dava açmasının mümkün olmadığını ayrıca aynı konuya ilişkin ... Esas nolu dosyası ile açılan tapu iptali ve tescil davasının reddine karar verildiğini, davacının 300.000,00 TL'lik borcunu halen ödemediğini, davacı ile oğlunun iş yerini yaklaşık 6 ay çalıştırdıklarını, devir aldıkları bütün malları perakende fiyatına sattıklarını, davacının 6 aylık kira borçlarını ödemesinin gerektiğini, bu kira borcunu davalı ...'in ... ödediğini, bu dönemdeki iş yerinin elektrik borcu, su borcu ve vergi borcu gibi borçlarının taraflarınca ödendiğini, sözleşmede yer alan koşulların tamamını eksiksiz yerine getirdiğini, bu nedenlerle ... muvafakat ve izin alınamadığını, davacının borcunu ödemesi halinde belediyeden muvafakat ve izin almaya hazır olduğunu ancak davacının sözleşmenin koşullarına uymayarak borcunu ödemediğini savunarak davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER ; ... yapılan yargılama sonunda 22/10/2021 tarih ve ... nolu kararı ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, ... Dairesinin 15/02/2024 tarih ve ...nolu kararı ile peşin harcın eksik yatırıldığı gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiş, dosya ... Mahkemesinin esas kaydının 2024/102 sırasına kayıt edilmiş, ... Mahkemesinin 29/01/2025 tarih ve ...nolu kararı ile asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiş, davacı vekili Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20. maddesinin 1. fıkrasındaki süre içinde dosyanın mahkememize gönderilmesini talep etmiş, dosya mahkememize gönderilmiş ve mahkememiz esas kaydının ...sırasına kaydedilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ; Dava, yolsuz tescil nedenine dayalı tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde bedel davasıdır.Türk Ticaret Kanununun 4. maddesi gereğince mutlak ticari dava olarak adlandırılan maddede sayılan ve özel kanunlara göre ticari sayılan davalar ile nisbi ticari dava olarak adlandırılan her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari davalardır. Türk Ticaret Kanununun 5. maddesi gereğince asliye ticaret mahkemesi aksine hüküm bulunmadıkça ticari davalara bakmakla görevlidir.Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203. maddelerinde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları Türk Ticaret Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının c bendinde tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava olarak kabul edilen davalar arasında sayılmıştır.Türk Borçlar Kanununun "Malvarlığının veya işletmenin devralınması" başlıklı 202 maddesi şu şekildedir;"Bir malvarlığını veya bir işletmeyi aktif ve pasifleri ile birlikte devralan, bunu alacaklılara bildirdiği veya ticari işletmeler için Ticaret Sicili Gazetesinde, diğerleri için Türkiye genelinde dağıtımı yapılan gazetelerden birinde yayımlanacak ilanla duyurduğu tarihten başlayarak, onlara karşı malvarlığındaki veya işletmedeki borçlardan sorumlu olur.Bununla birlikte, iki yıl süreyle önceki borçlu da devralanla birlikte müteselsil borçlu olarak sorumlu kalır. Bu süre, muaccel borçlar için, bildirme veya duyuru tarihinden; daha sonra muaccel olacak borçlar için ise, muacceliyet tarihinden işlemeye başlar.Borçların bu yoldan üstlenilmesinin sonuçları, dış üstlenme sözleşmesinden doğan sonuçlarla özdeştir.Bildirme veya ilanla duyurma yükümlülüğü devralan tarafından yerine getirilmedikçe, ikinci fıkrada öngörülen iki yıllık süre işlemeye başlamaz.".Türk Borçlar Kanununun "İşletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi" başlıklı 203. maddesi şu şekildedir;"Bir işletme, başka bir işletme ile aktif ve pasiflerin karşılıklı olarak devralınması ya da birinin diğerine katılması yoluyla birleştirilirse, her iki işletmenin alacaklıları, bir malvarlığının devralınmasından doğan haklara sahip olup, bütün alacaklarını yeni işletmeden alabilirler.Bir tek kişiye ait olup da, kollektif veya komandit ortaklık hâline dönüştürülen bir işletmenin borçları hakkında da aynı hüküm uygulanır.".Davacı ...'in 16/11/2025 tarihinde ölmesi, ölen davacının mirasçılarının bir kısmının vekaletnamesinin sunulması ve bir kısmının vekaletnamesinin sunulmaması nedeni ile bu eksikliğin sonradan giderilebileceği kabul edilerek yapılan değerlendirmede davacı ile davalıların gerçek kişi olmaları, davanın ... Dairesinin 15/02/2024 tarih ve ...nolu kararında da belirtildiği üzere yolsuz tescil nedenine dayalı tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde bedel davası olması, ... Esas nolu dosyasının ön inceleme duruşmasında belirlediği üzere uyuşmazlık konusu vakıanın davacı mülkiyetinde iken davalı ...'e devredilen taşınmazın devir sebebi ile ilgili olması, dava konusu uyuşmazlığın bir taşınmazın devrinden doğmuş olup Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi ile ilgili 202. ve 203. maddeleri ile ilgili olmaması ve davanın konusunun Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde yer alan mutlak ticari davalardan olmaması bir bütün olarak değerlendirildiğinde davanın mahkememiz görevsiz olduğundan dava şartı noksanlığı nedeni ile usulden reddine ve dava dosyasının görevli ... Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki karar verilmiştir.KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davanın Türk Ticaret Kanununun 4. maddesi, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114. maddesinin 1. fıkrasının c bendi ve 115. maddesinin 2. fıkrasının 1. cümlesi gereğince mahkememiz görevsiz olduğundan dava şartı noksanlığı nedeni ile USULDEN REDDİNE,2-Kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi durumunda Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20. maddesinin 1. fıkrası gereğince dava dosyasının görevli ...Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE,3-Kararın kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 21. maddesinin c bendi gereğince dava dosyasının mahkememiz ile ... Mahkemesi arasında oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilerek yargı yerinin belirlenmesi için ... Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE,4-Yargılama giderleri hakkında Hukuk Muhakemeleri Kanununun 331. maddesinin 2. fıkrası gereğince davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde o mahkeme tarafından, davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi ve talep olması halinde mahkememiz tarafından KARAR VERİLMESİNE,5-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra İADESİNE,Davacılar vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341. maddesinin 1. fıkrasının a bendi ve 345. maddesinin 1. fıkrası gereğince gerekçeli kararın tebliğinden başlayarak iki haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ...Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.16/12/2025 Katip ... e-imza Hakim ... e-imza