yargıtay 4. hukuk dairesi, trafik kazasında yaralanan yolcunun zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sürekli iş göremezlik tazminatı talebini değerlendirmiş ve hatır taşıması indiriminin koşullarını incelemiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, trafik kazasında yaralanan yolcunun zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sürekli iş göremezlik tazminatı talebini değerlendirmiş ve hatır taşıması indiriminin koşullarını incelemiştir.

Özet: Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesiyle sigortalı aracın karıştığı trafik kazasında yolcu olarak yaralanan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebiyle ilgili davada, Sigorta Tahkim Komisyonunun davacının talebini kabul etmesi ve itirazın reddedilmesi üzerine davalı sigorta şirketinin maluliyet raporu, kusur oranı, tazminat hesabı ve hatır taşıması ile müterafik kusur indirimi iddialarıyla temyiz etmesi üzerine, Yargıtay sürücünün tam kusurlu ve yolcunun kusursuz olduğunu, maluliyet raporunun ve tazminat hesabının isabetli olduğunu belirtirken, hatır taşıması indiriminin koşulları ve hakimin takdir yetkisi üzerinde durarak bu hususun somut olayda değerlendirilmesi gerektiğini işaret etmektedir.

4. Hukuk Dairesi 2024/8063 E. , 2025/14925 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/417-2024/433

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2024/İHK-23474

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2024/89602

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 03.08.2022 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı otomobilin karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 15.100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talep artırım dilekçesiyle talebini 668.681,80 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kabulü ile 668.681,80 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 13.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun ve kusur oranının doğru olmadığını, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davacının 65 yaşında emekli olacağı kabul edilerek hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, davacının 60 yaşında emekli olacağı kabul edilerek hesaplama yapılması gerektiğini, davalının geçici iş göremezlik tazminatından poliçe teminatı kapsamında sorumlu olmadığını, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, maluliyet raporunun mevzuat hükümlerine uygun hazırlanmasına, kaza tespit tutanağına göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun tespit edilmesine, davacının yolcu olup kusurunun bulunmamasına, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplanmasının isabetli olmasına, davacının müterafik kusurlu olduğuna ilişkin delil bulunmamasına, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin doğru olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur. Davacı kolluk ifadesinde davalıya sigortalı aracın sürücüsünün arkadaşı olduğunu, kaza tarihinde .. ili .. ilçesinde bulunduklarını, burada denize girdiklerini, akşam saat 20:00 sıralarında kardeşinin ..'da bulunan evine gitmek üzere yola çıktıklarını, bir süre sonra davaya konu trafik kazasının meydana geldiğini beyan etmiştir.

Davacının, davalıya sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu, davacı ile sürücünün arkadaş oldukları sabit olup davacının bu taşıma için sürücüye ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairenin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının temyiz eden davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

03.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.