Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada, önceki bedel artırım davası ve ferağ ile kamulaştırma işleminin tamamlandığı gerekçesiyle davanın reddi.
Özet: Davacı, kamulaştırmasız el atıldığını iddia ettiği taşınmazının bedelinin tahsilini talep etmiş, ancak ilk derece mahkemesi davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermiş, istinaf mahkemesi de bu kararı esastan reddetmiştir; temyiz incelemesinde, taşınmazın daha önce kamulaştırma kararına konu olduğu, davacının açtığı bedel artırım davasının kesinleştiği ve davacının tapuda ferağ verdiği tespit edildiğinden, kamulaştırma işleminin usulüne uygun tamamlandığı gerekçesiyle yerel mahkeme ve istinaf kararlarının hukuka uygun olduğuna karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/1918 E.  ,  2025/12691 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/1741 Esas, 2024/2340 Karar
KARAR: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2020/76 Esas, 2023/1193 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Şanlıurfa ili, ..., ... Mahallesi eski 1036 parsel taşınmaza yol yapılmak suretiyle kamulaştırılmasız el atıldığını belirterek el atılan kısmın bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı idare aleyhinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1994/824 Esas, 1987/149 Karar sayılı kararıyla bedel artırım davası açıldığını, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiğinı, ilgili kararın temyiz incelemesinden geçerek 13.10.1997 tarihinde onanmak suretiyle kesinleştiğinı, davalı idare ile anlaşılarak 01.09.1997 tarihinde tapuda idare lehine ferağ verildiğini, ancak ferağa ilişkin belgede kamulaştırma bedelinin daha sonra ödeneceğine ilişkin ifadenin yer almasına rağmen bedelin ödenmediğini, bu nedenle davanın kabulü gerekirken reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasına talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın ... Devlet Yolu ... Geçişi yapımı nedeniyle kamulaştırılmasına karar verildiği, idare tarafından kıymet takdir tutanağında tespit edilen bedelin artırılması amacıyla iş bu dava dosyasının da davacısı ... tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1994/824 Esas sayılı dosyası üzerinden bedel artırım davasının açıldığı, söz konusu dava dosyasında verilen kabul kararının davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 1997/13823 Esas, 1997/15103 Karar sayılı kararı ile onanmasına karar verildiği, yine davacı tarafından 01.09.1997 tarihinde dava konusu taşınmazın tapudan ferağının verildiği, davacı tarafından bedel artırım davası açılmış olmakla kamulaştırma işleminin tamamlandığının ve kamulaştırmanın kesinleştiğinin kabulü gerekeceğinden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dosya kapsamından; dava konusu taşınmazın kamulaştırılmasına karar verildiği, davacı tarafça ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1994/824 Esas sayılı dosyasında bedel artırım davası açıldığı, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği, ilgili kararın Dairemizin 1997/13823 Esas, 1997/15103 Karar sayılı kararı ile onandığı, davacı tarafından 01.09.1997 tarihinde tapuda ferağ verildiği anlaşılmakla kamulaştırma işleminin usulüne uygun tamamlanması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen kara, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgeler, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.