Trafik kazası sonucu oluşan sürekli iş göremezlik tazminatında, serbest meslek erbabı davacının gelirinin belirlenmesinde gider ve vergilerin düşülerek gerçek kazancın tespiti zorunluluğu.
Özet: Temyiz incelemesine konu olan olayda, trafik kazası sonucu sürekli iş göremez hale gelen davacının talep ettiği bedensel zarar tazminatının hesaplanmasında, uyuşmazlık ve itiraz hakem heyetlerince davacının kuryelik hizmetine dair faturalar üzerinden masraflar ve vergiler düşülmeksizin brüt tutarın gelir kabul edilerek hatalı tespit edildiği, bu nedenle gerçek zararın belirlenmesi için ilgili meslek odalarından emsal gelir, SGK ve vergi dairesinden resmi kazanç belgelerinin getirtilerek giderler ve vergiler düşüldükten sonra davacının net gelirinin saptanması ve bu yeni belirlemeye göre bilirkişiden ek rapor alınarak tazminatın yeniden hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.
4. Hukuk Dairesi         2025/6787 E.  ,  2025/12383 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2022/1138 E., 2022/1162 K.
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI: 2022/İHK-64660
İtiraz Hakem Heyetince verilen karar davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının sevk ve idaresindeki motosiklet ile davalı ... nezdinde trafik sigortalı aracın çarpışmasıyla gerçekleşen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 3.477,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 1.523,00 TL rapor ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 410.000,00 TL olarak artırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; kusur durumunun net bir şekilde tespit edilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun karar vermeye elverişli olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulü ile 410.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüyle Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; vekalet ücretinin tam nispi olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tazminata esas alınan gelirin hatalı belirlendiğini, maluliyet raporunun karar vermeye elverişli olmadığını, iyileşme süresi dolmadan rapor düzenlendiğini, hesaplamada hatalı metod kullanıldığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarara dayalı tazminat talebine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Bedensel zarara ilişkin tazminat hesabı yapılırken gerçek zararın belirlenebilmesi için gelirin doğru şekilde saptanması, hesaplama yapılırken, davacının kaza tarihinden hesap tarihine kadarki gelirini gösteren belgelerin temin edilmesi, bu belgeler ile saptanan gelir üzerinden hesap tarihine kadar elde edilebilecek gelirlerin belirlenmesi, belirlenen gelirler üzerinden, işlemiş (bilinen) dönem zarar hesabının yapılması; işleyecek dönem hesabında ise davacının hesap tarihinde bilinen son gelirinin uygulanması hususları gözönüne alınmalıdır.
Davacı vekili, davacının amatör lisanslı futbolcu iken kaza dolayısı ile futbol hayatının sona erdiğini, kazadan sonra kendi işini kurduğunu açıklayıp davacının aylık kazancına yönelik olarak faturalar sunmuş, tazminat bilirkişi raporunda davacının sunduğu faturalar esas alınarak davacının tazminata esas gelirinin asgari ücretin 4.5784 katı olduğu belirtilerek bu oran üzerinden tazminat hesabı yapılmış, Hakem Heyetince bu rapor karara esas alınarak karar verilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.
Davacı tarafından gelir durumunu ispatlamaya yönelik olarak sunulan faturaların incelenmesinde davacının kuryelik işini yaptığı, faturaların kuryelik hizmet bedeli olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. Hakem Heyetince, sunulan faturadaki tüm bedelin davacının geliri olarak esas alınması doğru değildir. Davacının net gelirinin hesaplanması için kuryelik hizmeti sırasında yapılan masraflar ve faturalar için ödenmesi gereken vergilerin indirilmesi gerekmektedir.
Bu durumda Hakem Heyetince ilgili meslek odaları ve meslek kuruluşlarından davacının yaptığı işine göre emsal gelirinin ne kadar olacağı gibi hususların sorulması, davacının kaza tarihinden önce bağlı olarak çalıştığı işyerinden, SGK'den en son gelirine ilişkin belgelerin ya da bağımsız olarak çalışması söz konusuysa, ilgili vergi dairesinden kazancına ilişkin belgelerin getirtilmesi, bu suretle temin edilen resmi belgeler ve şahsi katkısı da değerlendirilerek tazminat hesabına esas gelirinin belirlenmesi ve belirlenen gelir üzerinden tazminat hesabının yapılması için bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
11.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.