kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında, arsa ile ağaçların kıymet takdirine yönelik davacı idarenin temyiz itirazlarının incelenmesi.

Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında, arsa ile ağaçların kıymet takdirine yönelik davacı idarenin temyiz itirazlarının incelenmesi.

Özet: Davacı idarenin yol için kamulaştırılan taşınmazın bedelinin tespiti ve terkini davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabul edilmesinin ardından davacı idare, faiz, arsa ve ağaç bedeli hesaplamalarındaki hatalar ve emsal taşınmaz kıyaslamasının yanlış yapıldığı gerekçeleriyle karara itiraz etmiştir; Bölge Adliye Mahkemesi, bilirkişi raporundaki emsal kıyaslaması ve birim fiyat tespitinin mevcut koşullar altında doğru ve yerinde olduğuna karar vererek davacı idarenin istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, bu ret kararı davacı idarece temyiz edilmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2025/1468 E. , 2025/8058 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/2886 Esas, 2024/3125 Karar

DAVA TARİHİ : 13.04.2021

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Şemdinli Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/15 Esas, 2024/422 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Hakkari ili, ... ilçesi, .... köyü 3 40... ve 3 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince faiz yönünden kanuna aykırı karar verildiğini, arsa niteliğindeki taşınmazlara değer biçilirken, kıymet takdiri esasları gereği yakın yüzölçümüne sahip, yakın yerlerdeki ve değerlendirme tarihine yakın zamanlardaki emsal satışların kullanılması gerektiğini, doğru bir sonuç alabilmek için taşınmaz ve emsal taşınmazın aynı bölgede bulunması gerektiğini, taşınmaz üzerinde ağaçların bulunduğunu ve ağaçlar için kamulaştırma bedeli hesaplandığını; ancak ağaçların kamulaştırılan alan itibari ile sık dikimden kaynaklanan verim düşüklüğü dikkate alınmadan hesaplama yapılması nedeniyle tespit edilen ağaç fiyatlarının yüksek olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz ile emsal alınan Hakkari ili, ...ilçesi, ... Mahallesi 1 12... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kayıtların yerel mahkemece toplandığı, bu bilgi ve belgeler doğrultusunda bilirkişi kurulu raporu üzerinde yapılan denetim sonucunda; değerlendirmeye esas alınan emsalin satış tarihinin dava tarihinden önce ve tapuda yapıldığı, yine her ne kadar emsal alınan taşınmazın yüz ölçümü dava konusu taşınmaza göre küçük ise de ... ilçesinin yeni ilçe olması nedeni ile fazlaca arsa satışının olmaması ve emsal taşınmazın konumu da dikkate alınarak, bu satışın emsal kıyaslamasına esas alınabileceği, emsal ile dava konusu taşınmazın mevkii, konum, nitelik, yüzölçümleri bakımından kıyaslaması yapılarak ve benzer özellikleri ile üstün ve eksik yanları gözetilerek dava konusu taşınmazın, emsal olarak alınan taşınmazın 250/575'i kadar değerli olduğuna dair yapılan karşılaştırmanın yerinde olduğu dikkate alınarak, aynı gün denetimden geçen benzer taşınmazlara ilişkin metrekare fiyatları da gözetilerek taşınmazın birim fiyatının 549,55 TL/m² belirlenmesinde istinaf edenin sıfatın göre bir isabetsizlik görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvurusunda ileri sürülen nedenleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.