Asliye hukuk mahkemesinde görülen trafik kazası kaynaklı maddi, manevi tazminat, iş gücü kaybı ve araç hasarı davasının temyiz incelemesi sonucu verilen bozma kararına ilişkin içtihat metni.
Özet: Davacının trafik kazasında ağır yaralanması, aracının hasar görmesi ve iş gücü kaybı iddiasıyla sigorta şirketi ile kusurlu sürücüye karşı açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi %13 oranında meslekte kazanma gücü kaybı ve 6 ay geçici iş göremezlik tespit ederek, davacıya tedavi, yol, araç hasarı ve geçici iş göremezlik tazminatları ile 5.000 TL manevi tazminat ödenmesine, sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde ve gerçek kişinin tüm zarardan sorumlu olacak şekilde tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar vermiştir.
4. Hukuk Dairesi         2024/7804 E.  ,  2025/14996 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Mahkeme kararı davacı vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 02.07.2004 tarihinde, davalı sürücü ... idaresinde bulanan ve diğer davalı ...'a ait olan aracın tamamen kusurlu olarak müvekkil sürücüsü yönetimindeki araca çarptığını, kaza sonucunda müvekkilinin ağır biçimde yaralandığını, birçok kırığının olduğunu, maddi hasarla ilgili olarak Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/79 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırdıklarılarını, alınan bilirkişi raporuna göre aracın hurdaya ayrılması gerektiği ve müvekkilinin araç ile ilgili zararının 5.000,00 TL olduğunu, aracın tamir süresinin 30 gün olduğu ve günlük kazanç kaybının 40,00 TL olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin kaza ile ilgili zararının 3.920,00 TL olduğunu, müvekkilinin .. Üniversitesi Hastanesine 5,00 TL, .. ... Üniversitesine 13,00 TL ücret ödediğini, 506,00 TL taksi ücreti harcadığını, ayağına takılmak üzere 53,00 TL platin gideri olmak üzere toplam 577,00 TL zararı olduğunu, şoförlük yapan müvekkilinin iş gücü kaybı ile ilgili olarak fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak koşulu ile 2.000,00 TL iş gücü kaybının tazminatı olan 11.497,00 TL maddi tazminat ile 20.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin toplamı olan 31.497,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesini ve kazaya sebebiyet veren davalıya ait aracın trafik kaydı üzerine devir ve temlik işlemleri yapılmaması için tedbir konulmasını ve tespit, dava harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. Davacı vekili, talebini 04.04.2008 tarihli 76.000,00 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; karşı aracın trafik poliçesi ile müvekkil şirkete sigortalı olduğunu, poliçede verilen maddi teminatın 4.000,00 TL, tedavi ve sakatlık giderleri tutarının ise 40.000,00 TL olduğunu, manevi tazminat, değer kaybı ve kazanç kaybı taleplerinin poliçe kapsamında olmadığını, kazadan sonra 02.09.2004 tarihinde 4.000,00 TL'nin davacıya ödendiğini, maddi tazminatın tamamının tükendiğini, müvekkil şirket hakkındaki davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi'nin 24.05.2016 tarihli ve 2004/358-Esas 2016/186 Karar sayılı kararıyla; itiraz üzerine maluliyet tespiti için Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Kurulu'ndan alınan 21.05.2012 tarihli raporda; %13 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının belirlendiğini, kişinin %13 oranındaki maluliyet oranının sürekli olduğu, iyileşme süresinin 02.07.2004 tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceğinin belirlendiğini, araçta meydana gelen hasarın sigorta şirketince ödenen 4.000,00 TL düşülerek, kalan 1.000,00 TL'nin (Sigorta şirketinden sorumluluk miktarı ile sınırlı olmak üzere) gerçek kişilerden kaza tarihinden sigorta şirketinden dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, meydana gelen trafik kazası nedeniyle bir tarafın sebepsiz zenginleşmesine, diğer tarafında ekonomik yönden çöküşüne neden olmayacak ve manevi yönden de davacıyı tatmin edecek bir miktar belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle davacının davalılar aleyhine açtığı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, bilirkişi raporunda belirlenen geçici iş göremezlik tedavi ve yol masraflarına ilişkin olarak 44.768,93 TL'nin (Sigorta şirketinden sorumluluk miktarı ile sınırlı olmak üzere) gerçek kişilerden kaza tarihinden sigorta şirketinden dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, araçta meydana gelen hasarın sigorta şirketince ödenen 4.000,00 TL düşülerek, kalan 1.000,00 TL'nin (Sigorta şirketinden sorumluluk miktarı ile sınırlı olmak üzere) gerçek kişilerden kaza tarihinden sigorta şirketinden dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, meydana gelen kaza nedeniyle 5.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren davalı gerçek kişilerden yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine davacının meydana gelen kaza nedeniyle çalışamadığı günler için kazanç kaybı olarak bilirkişi raporunda belirtilen 1.240,00 TL'nin davalı gerçek kişilerden olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/18201 Esas-2019/10224 Karar sayılı 06.11.2019 tarihli kararı ile davacı vekilinin dava dilekçesi ile müvekkilinin meydana gelen kaza nedeni ile malul kaldığını, kazadan önce şoförlük yaparak geçimini sağlayan müvekkilinin uğradığı maluliyet nedeni ile bir daha şoförlük yapmasının mümkün olmadığını ileri sürerek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunduğu, mahkemece, davacının maluliyet oranının belirlenmesi için .. Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından alınan 29.06.2005 tarihli raporunda "...meslek grup numarası: 41 (ulaştırma iş kolu, motorlu taşıt kullananlar için) kabul olunarak..." değerlendirme yapıldığı ve maluliyet oranı %55.5 olarak hesaplandığı, rapora itiraz edilmesi sonrasında Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 3. Adli Tıp İhtisas Kurulundan ve Genel Kuruldan yeni bir rapor alındığını, bu raporlarda ise "...meslek grup numarası bildirilmemekle grup no:1 (düz işçi) kabul olunarak..." denilerek meslekte kazanma gücü kaybının %13 olarak bildirildiği, anılan rapora karşı davacı vekilince itiraz edildiği, mahkemece, .. Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından alınan 29.06.2005 tarihli rapor ile Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 3. Adli Tıp ihtisas Kurulundan ve Genel Kurulundan alınan raporlar arasında açıkça ve büyük oranda bir çelişki bulunduğu, mahkemece, çelişkiyi giderecek yeni bir rapor alınarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulmasının doğru olmadığı, mahkemece öncelikle, davacının ne iş yaptığının duraksamaya yer vermeyecek şekilde, Sosyal Güvenlik Kurumu (Bağ-Kur), meslek odaları gibi resmi kurum ve kuruluşlardan araştırılması, ondan sonra maluliyet oranının tespiti için ek rapor alınıp alınmayacağının değerlendirilmesi gerektiği, mükerrer ödeme ve haksız zenginleşmeyi önlemek için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya bir ödeme yapılmışsa bu ödemenin de tazminatından indirilmesi gerektiği, buna göre mahkemece, davacıya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiği belirtilerek, bozma ilamının neden ve şekline göre davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik temyiz itirazının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak davalılardan ... idaresindeki ve ...'a ait aracın davacının aracına çarpması sonucunda meydana gelen maddi hasarlı yaralamalı trafik kazası sonucunda; davalı sürücü ...'nın tam kusurlu olduğu, aracın diğer davalı ...'a ait olduğu ve ... Sigorta Şirketi tarafından sigortalandığı, Adli Tıp Kurumundan alınan son rapora göre, %16 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı ve maluliyetin sürekli olduğu, iyileşme süresinin altı aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında mesleğini icra edemeyeceği, maluliyete göre hesaplanan bedelin usule uygun olarak hesaplandığı, davacı tarafın bozma ilamı öncesi ıslah ile işgöremezlik tazminatına yönelik ıslah dilekçesinin gözetildiği; manevi tazminat istemine yönelik olarak olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davalı araç sürücünün ağır kusuru, davacının geçici ve sürekli maluliyet oranları gözetildiği gerekçesiyle davacının maddi tazminat taleplerine yönelik davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, 71.456,83‬ TL geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatının (davalı ... yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, diğer davalılar yönünden haksız fiil tarihi olan 02.07.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, araçta meydana gelen hasara yönelik 1.000,00 TL tazminatın (sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, diğer davalılar yönünden haksız fiil tarihi olan 02.07.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 1.240,00 TL kazanç kaybı tazminatının davalılar ... ve ...'dan haksız fiil tarihi olan 02.07.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, davacının manevi tazminat talebinin kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan haksız fiil tarihi olan 02.07.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalılardan hiçbiri tarafından ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp A.B.D. tarafından düzenlenen "geçici ve sürekli iş gücü kaybına ilişkin rapora" itiraz edilmediğini, taraflar bakımından usulü kazanılmış hak oluştuğunu HMK 281'nci maddenin bu konuda açık olduğunu bildirmiştir.
Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece bozma öncesi verilen 2004/358 E. 2016/186 K. sayılı kararı Antalya 16. İcra Müdürlüğü'nün 2016/7104 E. sayılı dosyasından takibe konu edildiğini, bu takip dosyasına poliçe limitinin tamamı olan 40.000,00 TL, faiz ve tüm ferileri ile birlikte 113.643,00 TL olarak ödendiğini, müvekkilinin manevi tazminattan sorumlu olmamasına rağmen, manevi tazminata isabet eden bakiye ilam harcından sorumlu gibi hüküm tesis edildiğini, mahkemece, verilen ilk kararın müvekkil şirket yönünden kesinleşmiş olduğu bu sebeple müvekkil şirket aleyhine bozma sonrası yeniden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu bildirmiştir.
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunda işlemiş aktif dönem hesabı, ıskontolu aktif dönem ve ıskontolu pasif dönem hesaplamalarında yanlış verilerin baz alındığını, keza geçici iş göremezlik süresi boyunca %100 maluliyet üzerinden hesaplama yapılmasının doğru olmadığını, maluliyet tespitini kabul etmediklerini bildirmiştir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan ve diğer davalıların işleteni ve sürücüsü oldukları aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı araç hasarı, sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve müterafik kusur indirimi yapılmasında hata bulunmamasına, zamanaşımı süresinin dolmamış olmasına, maluliyet raporunun kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun hazırlanmasına, davalı ... tarafından yapılan ödemelerin infaz aşamasında değerlendirilecek olmasına göre karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacı vekili tarafından manevi tazminat talebinin davalı ...Ş. dışındaki davalılardan talep edildiği, mahkemece de sigorta şirketi dışındaki davalılar aleyhine manevi tazminata hükmedildiği halde kabul edilen manevi tazminat için davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinden davalı ... şirketinin sorumlu tutulmaması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozma nedeni ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının 6 numaralı bendinde yer alan "davalılardan" ibaresinin çıkartılarak yerine "sigorta şirketi dışındaki davalılardan" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacı ve davalı ...'a yükletilmesine,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...Ş.'ye iadesine,
Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
03.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.