izmir 3. asliye ticaret mahkemesinde görülen, kooperatifin inşaat sözleşmesi kapsamında yüklenici firmaya fazla ödeme yaptığı ve projenin tamamlanmadığı iddiasıyla açtığı alacak davası özeti.

İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, kooperatifin inşaat sözleşmesi kapsamında yüklenici firmaya fazla ödeme yaptığı ve projenin tamamlanmadığı iddiasıyla açtığı alacak davası özeti.

Özet: Davacı kooperatif, yüklenici davalı ile akdettiği 2007 tarihli inşaat sözleşmesi kapsamında hakedişlerin üzerinde yaklaşık 573.862,94 TL ila 986.331,00 TL arasında fazla ödeme yapıldığını, inşaatın tamamlanmadığını, ayrıca önceki yönetimce kooperatifin borcu olmamasına rağmen verilen senetler ve malzemelerin haksız yere yüklenici tarafından alınmasıyla zarara uğratıldığını iddia ederek fazla ödemelerin ve zararların tahsilini talep etmektedir; davalı yüklenici ise sözleşmenin 2017ye kadar süresi olduğunu, tek taraflı feshi kabul etmediğini, hakediş raporlarında hatalar bulunduğunu ve fazla ödeme iddiasının gerçeği yansıtmadığını belirterek, davacı tarafça hazırlatılan bilirkişi raporunun da taraflı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2014/778

KARAR NO : 2019/1016

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ: 25/06/2014

KARAR TARİHİ: 24/10/2019

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili 25/06/2014 havale tarihli dilekçesinde özetle; Müvekkili Kooperatif ile davalı yan arasında akdedilen 13.03.2007 tarihli inşaat sözleşmesi gereğince davalı yana hakediş raporlarına göre ödenmesi gereken bedelden daha fazla ödeme yapıldığını, buna rağmen inşaatın bitirilmediğini, kooperatifin yüklenicisinin davalı şirket olduğunu; 13.03.2007 tarihli sözleşmede yapılacak ödemelerin zamanının belirlendiğini, inşaatlar ile ilgili 2.719.167,06 TL değerinde 16 adet hak ediş düzenlendiğini; davalı firma bu hakediş bedellerinin 1.784.700 TL'si için fatura kestiğini ancak 934.467,06 TL'lik kısmı için fatura düzenlemediğini, müvekkili kooperatif tarafından yüklenici firmaya 15.06.2013 tarihine kadar KDV dahil 3.040,413,06 TL ödenmesi gerekirken toplam 3.614,276.-TL ödeme yapılarak müvekkili kooperatifin 573.862,94 TL zarar uğratıldığını; savcılık makamınca yaptırılan bilirkişi incelemesinde, müvekkili kooperatif tarafından yükleniciye 986.331,00 TL fazla ödeme yapıldığının ortaya çıktığını, müvekkili kooperatif eski yönetimince davalı yükleniciye kooperatifin borcu olmadığı halde 380.000,-TL'lik senet verildiğini;müvekkilinin alacaklı olduğunun ortaya çıkması üzerine 300.000 TL'lik senedin yüklenici tarafından müvekkiline iade edildiği; iade edilmeyen 80.000 TL'lik senedin akıbetinin belirsiz olduğunu, ayrıca yükleniciye ait ... Şti. ye verilen senet sebebiyle kooperatif kayıtlarında toplam 203.480.-TL borç göründüğünü, aynı şekilde müvekkili adına 02.03.2012 tarihli 40.000,00 TL bedelli bono imzalanıp kooperatifle ilgisi olmayan ...isimli şahsa verildiğini, bu sebeple kooperatif aleyhine icra takibi yapıldığını, Kooperatifçe yükleniciye 16 500,00 TL tutarında senet verildiğini, senedin yüklenici tarafından icraya konulduğunu, Kooperatifçe tanzim edilen ... nolu hak ediş raporuna dâhil edilen ve mülkiyeti müvekkili kooperatife ait olan 76.915,60 TL bedelli ihzarat malzemesinin yüklenici tarafından alınıp, götürüldüğünü belirterek, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, tespit edilecek fazla ödeme miktarının davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 16/09/2014 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın tek taraflı bir ihtarname ile sözleşmeyi fesih ettiğini ancak feshin kabul edilmediğini, Taraflar arasında akdedilen 13.03.2007 tarihli asıl sözleşme ile 15.04.2007 ve 17.10.2007 tarihli ek sözleşmeler gereğince inşaatları tamamlamak için 2017 yılına kadar süre bulunduğunu, Hakedişler itibari ile fazla ödemenin gerçeği yansıtmadığını, Kooperatifçe düzenlenen hakedişlerde metraj hataları ve noksanlıklar olduğunu, kesin hesaplar yapıldığında fazla ödeme yapılıp, yapılmadığının net bir şekilde ortaya çıkacağını, inşaat süresinin 72 ay olduğunu; bazı parsellerin ruhsatlarının 2011 yılının sonunda alındığını, 2017 yılına kadar süre olduğunu; şu anda inşaat alanında başka firma bulunduğunu, davacı Kooperatifin, 30.01.2014 tarihinde, İzmir ... Mahkemesi (... D. iş) kanalı ile tespit yaptırdığını; bilirkişinin, davacının beyanları doğrultusunda rapor düzenlediğini, İnşaatların denetimini yapan ...,... ve ...bazında inşaatların 2012 ve 2013 yılı sonu itibari ile fiziki seviyesini gösterir raporu ile bilirkişi tespit raporu arasında büyük farklılıklar bulunduğunu belirterek haksız ve yersiz açılan davarın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyasn etmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; taraflar arasında yapılan eser sözleşmesi nedeni ile tarafların edimlerini yerine getirip getirmedikleri, davacı tarafça davalıya fazla ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise miktarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

DELİLLER:

İhtarname, cevabi ihtarname, 25.10.2012 tarihli ihzarat sayım ve teslim tuanağı, 26/09/2013 tarihli protokol, 13.03.2007 tarihli İnşaat Sözleşmesi, 15.04.2007 tarihli Ek Sözleşme, hakediş raporları dosyamız arasındadır.

İzmir...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmış, dosyanın yapılan incelemesinde; Davacı... talebi üzerine, (İnşaat Mühendisi ..., Elektrik Mühendisi ... ve Makine Mühendisi ...)) den oluşturulan bilirkişi heyeti ile davaya konu yerde tespit yaptırıldığı, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen tespit raporunda; davalı yüklenici firma ile yapılan 13.03.2007 tarihli sözleşmeyle, sözleşme kapsamında, ... blokta son bir yıldır herhangi bir çalışma olmadığı, bazı imalatların projeye aykırı olduğu, önceki yönetim tarafından da fazla ödemeler yapıldığı, karşı tarafa çekilen ihtarlara da cevap verilmediği, gecikmenin de söz konusu olduğu belirtilerek, tüm blokların fiziki seviyesinin, eksik kalan yapıların ne kadar zamanda ve kaç paraya mal olabileceğinin, yapılan işlerin teknik şartnameye uygun olup olmadığının, projeye aykırı durumun olup olmadığı, varsa uygun hale getirme bedeli için ne kadar süne gerekeceğinin belirlenmesi talep edilmiş olup, tespit raporunda,

Tespit tarihi itibari ile inşaatlarda imalat yapılmadığını, 8 blokta toplam 6.566 m2 olan inşaat alanında ortalama inşaat seviyesinin %78,70 seviyesinde olduğu, geriye %23,30 oranında inşaat imalatının eksik kaldığı, eksik kalan bu inşaat imalat miktarının 2014 yılı ... Bakanlığı Birim Fiyatları ile 981.469,75 TL bedelle ve 14 ay süre ile tamamlanabileceğini tespit ve hesap etmişlerdir.

Ayrıca projede kömürlük olarak planlanan ancak WC olarak imal edilen 33 adet ... biriminin tekrar kömürlüğe dönüştürülmesi için 33 x 290 TL/ad. = 9.570 TL gerektiğini hesaplamışlardır.

İzmir ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası getirilerek dosyamız arasına alınmış, dosyanın yapılan incelemesinde; Davacı kooperatif vekilli tarafından 06.01.2014 tarihli dilekçe ile suç duyurusunda bulunulduğu, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturma kapsamında bilirkişi SMMM bilirkişi ...'dan aldırılan 23.05.2014 havale tarihli raporda özetle; yüklenici firma tarafından, 2.719.167,00 TL hakediş düzenlenmesine karşılık 3.705.498,00 TL ödeme yapıldığı; dolayısı ile 986.331,00 TL fazla ödeme yapılmasının sözkonusu olduğu, usulsüz ve şüpheli bulunan ödemelerin bulunduğu, yapılan soruşturma sonunda düzenlenen 26.05.2014 tarihli iddianame ile, ...nin başkanı (...) ve yönetim kurulu üyeleri (...) olan şüphelilerin, Kooperatif Anasözleşmesinin 74. maddesi ile Kooperatifler Kanunu'nun 62. maddesi hükümlerine aykın hareket etmek suretiyle, belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyedliği kendilerine devredilmiş olan mal üzerinde başkasının yararına olarak zilyedliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunup, yüklenici firmaya 986.331,00 TL fazla ödeme yaptıkları, görevlerinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle müşteki kooperatifin toplam (1.277,60 TL + 99.186,90 TL + 10.661,00 TL) = 111.125,50 TL zararına sebebiyet verdikleri gerekçesiyle izmir ... Asliye Ceza Mahkemesine dava açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce İnşaat Mühendisi ..., kooperatif uzmanı ..., makine mühendisi ...' dan aldırılan 03/06/2016 tarihli raporda özetle; Fazla ödemeler nedeniyle oluşan kooperatif alacağı, son ödemenin yapıldığı 10.01.2013 tarihi itibari ile 1.023.244,-TL TL olarak hesaplanmış olduğu, dava tarihindeki değerinin 1.152.713.-TL TL olduğu,

Yüklenici firmaya fazla ödeme yapılmasına rağmen, bir takım senetler düzenlenerek ... Şti.'ne ve aile fertlerine verildiği anlaşılmakta ise de, senet bedellerinin ödenmediği, ödenmeyen senetlerin bedelinin iadesi (istirdat) söz konusu olamayacağından, bu konuda bir kooperatif alacağının tespit edilemediği,

Hakedişlere girmesine rağmen yüklenici firmanın şantiyeden alıp, götürdüğü malzemelerin, dava tarihindeki değerinin 86.648,00 - TL olduğu, bu bedelin kooperatife ödenmesi gerektiği yönünde görüş belirtilmiştir.

Mahkememizce Mahallinde 21/12/2016 günü bir inşaat yüksek mühendisi, bir kooperatif uzmanı, bir SMMM bilirkişisinden oluşacak heyet ile ...kez keşif icrası ile davalı şirketin yapmış olduğu imalatların sözleşmenin feshedildiği tarihte hangi seviyede olduğunu ve belirlenen seviyeye göre davalı şirkete fazla ödeme yapılıp yapılmadığı, taraflar arasında düzenlenen 15/04/2007 tarihli ek sözleşme ve dosyadaki diğer tüm raporlarda göz önünde bulundurulmak suretiyle rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 18/09/2017 havale tarihli raporda özetle; Nihai hak edişe dahil edildiği tespit edilen ihrazat bedeli olan 76.915,60TL nın, bu malzemelerin kooperatife ait olduğu, söz konusu ihrazat malzeme bedeli dava tarihindeki bedeli üzerinden yükleniciden tahsil edilmesi gerektiği sonucuna varıldığı, Son (...) Hakedişin yapıldığı 25.10.2012 tarihinde 76.915,60 TL olan malzeme bedelinin, 25.06.2014 dava tarihindeki değeri (TUIK Tefe ye göre )76.915,60.-TL x (16905,07/14806,08) = 87.822,23 TL olarak yüklenici firmadan tahsili gerektiği,

Yüklenici firma tarafından düzenlenen hakedişler toplamının 2.719.167,84TL, bu rakama ilavesi gereken %18 katma değer vergisi 489.450,07TL ve toplamdan tenzili gereken %0,03 oranındaki stopaj vergi 83.125,43TL dikkate alındığında; firmaya ödenmesi gereken toplam tutarın (2.719.167,84+489.450,07- 83.125,43=) 3.125.491,70TL olduğu, Yüklenici firmaya ödenen toplam tutarın 3.728.082,32TL, buna göre yüklenici firmaya fazla ödenen tutarın da (3.728.082,32-3.125.491,70=) 602.590,62TL olduğu, Fazla ödeme tutarını dava tarihi olan 25.06.2014 tarihine güncellendiğinde [Ocak 2013 TEFE = 15006,51 , Haziran 2014 TEFE = 16905,07 olduğundan, 602,590,62 TLx 16905,07/15006,51 =fazla ödeme tutarının 678.827,83 TL olduğu ve davacı kooperatife iadesi gerektiği,

Yüklenici Firmaya Verilen 380.000,00 TL Tutarındaki Senetler, ...Şti.'ne verilen 203.480,00TL tutarındaki senetler, ...'a verilmiş 40.000,00 TL tutarındaki senet ile...Şti.'ne verilmiş 16.500,00TL tutarındaki senetlerle ilgili olarak yapılan incelemeler neticesinde bu senetlerle ilgili olarak kooperatif kayıtlarından yapılmış herhangi bir ödeme bulunmadığından davacı kooperatife iadesi gereken herhangi bir tutar bulunmadığı yönünde görüş belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin 18/09/2017 havale tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuş oldukları, Mahkememizce taraf itirazlarını karşılar şekilde en son rapor düzenleyen bilirkişiler ..., ... ve ...' dan ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tanzim edilen 27/06/2018 havale tarihli ek raporda özetle; 18/09/2017 tarihli kök rapordaki görüşlerini değiştirecek bir tespitlerinin olmadığını belirtmişlerdir.

Mahkememizce dosyaya sunulan bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğundan dosyanın İnşaat Mühendisi bilirkişi ..., hesap bilirkişisi... ve Makine Mühendisi bilirkişi ...' a tevdii ile tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan raporlar arasındaki çelişkide giderilmek suretiyle davacı tarafça davalıya fazla ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise miktarı, davacının dava dilekçesinde ki diğer taleplerini de karşılar şekilde yeniden rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 02/05/2019 havale tarihli raporda özetle; Kesin Hesap çalışması için İnşaat Mühendisleri Oda asgari Ücretlerine göre 21.910.00 TL ' lik Teknik Bilirkişiler için Ücret yatırtılması gerekmekte olduğunu, ayrıca Heyete bir Elektrik Mühendisinin de katılımının sağlanması ve Mahkemece gerekli ücretin yatırtılması akabinde ve Ruhsata esas Onaylı Mimari + Betonarme Projeler + Sıhhi Tesisat + Elektrik Tesisatı projelerinin , Davacı Kooperatif ve / veya davalı Yüklenici arasında tanzim edilmiş olan tüm hakkedişler (İç kapaklan ve metrajları ile birlikte ), Varsa Özel İmalat analiz ve Onaylı Suretleri teminin gerektiğini belirtmişler, davacı vekili tarafından mahkememize sunulan bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ; Arz heyetin talep ettiği ücretin kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenle dosyanın sadece 2 rapor arasındaki çelişkiyi gidermek için başka bir heyete verilmesini, kesin hesaba yakın hesabın zaten yapıldığını beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.

Davaya konu İzmir İli, Konak (şimdi Karabaşlar) ilçesi, ... üzerinde yapılacak "...' adresindeki ... inşaatlarına ilişkin taraflar arasında 13.03.2007 tarihli Düzenleme Suretiyle inşaat Sözleşmesi ile daha sonraki tarihlerde ek sözleşmeler akdedildiği, arsa sahibi olarak davacı ... ile müteahhit olarak ...Şti. arasında imzalanan asıl sözleşme konusunun; davacı ...ne ait yerde parseller üzerine yapılacak inşaatların ve inşaat alanındaki altyapı ve çevre düzenleme işlerinin yüklenici firma tarafından her yılın Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyatları esas alınmak suretiyle yapılması işi olduğu, 17/10/2007 tarihli Ek Sözleşmede taraflar arasında akdedilen asıl sözleşmede Bayındırlık Bakanlığı Birim fiyatlarına %10 zamlı olarak yapılacak işlerin, %0 tenzilatla yapılması konusunda taraflar arasında anlaşma sağlandığı, asıl sözleşmede KDV ödeneceğinden söz edidiği, ek sözleşmede ise imalatlarının tamamına %18 oranında KDV uygulaması hususuu taraflarca kabul edildiği, davacı kooperatif tarafından davalı yüklenici firma ile yapılan 13.03.2007 tarihli sözleşmeye ilişkin son bir yıldır herhangi bir çalışma olmadığı, bazı imalatların projeye aykırı olduğu, önceki yönetim tarafından fazla ödemeler yapıldığı, davalı tarafa çekilen ihtarlara cevap verilmediği, gecikmenin söz konusu olduğu iddiasıyla İzmir ...SHM ' nin ... D. İş sayılı dosyasında tespit yaptırıldığı, tespit sonrası mahkememizde iş bu alacak davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşme eser sözleşmesidir.

TBK nun ...Maddesinde; " Eser sözlesmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, issahibinin de bunun karsılıgında bir bedel ödemeyi üstlendigi sözlesmedir." şeklinde tanımlanmıştır.

Somut olayımızda; taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği davalının yapmış olduğu iş miktarı ve davacı tarafından davalıya yapılan iş miktarına göre fazla ödeme yapıp yapmadığı noktasında toplandığı anlaşıldığından mahkememizce davanın çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiğinden 2 ayrı bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, 18/09/2017 havale tarihli raporu düzenleyen bilirkişi heyetinin yapılan keşif sonucu bu raporu düzenlemiş olmaları ve 03/06/2016 tarihli bilirkişi heyeti raporunda belirtilen miktarlardan daha az davacı alacağı olduğunu belirtmiş olmaları, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için davacı vekilinin ... Bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılmasına yönelik karar verilmiş olmasına rağmen ...Bilirkişi heyetinin yapılacak incelemenin masraflı olacak olması nedeniyle talep ettikleri ücretin davacı tarafça karşılanmayacağının beyan edilmesi hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; nihayetinde mahkememizce aldırılan 03/06/2016 tarihli ve 18/09/2017 tarihli bilirkişi raporlarında davacının davalıdan alacağının belirlenmiş olması karşısında mahkememizce davacının alacağının daha az olarak belirlendiği 18/09/2017 havale tarihli rapora itibar edilmek durumunda kalınmıştır.

Tüm bu bilgiler ışığında; 18/09/2017 havale tarihli bilirkişi raporunun keşif sonucu alındığı, denetime elverişli ve açık olduğu kanaatine varıldığından, taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden davalının kestiği hakedişler toplamının 3.125.491,70 TL olduğu, davacı tarafça davalı tarafa toplam 3.728.082,32 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafından fazla yapılan ödemenin 602.590,62 TL olduğu, bu miktarın dava tarihine güncellemesi yapıldığında fazla ödeme tutarının 678.827,83 TL olduğu anlaşılmakla , davacının davalıdan 678.827,83 TL kadar alacaklı olduğu, ancak taleple bağlılık gereği davacının talebinin 10.000,00 TL üzerinden kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-DAVANIN KABULÜ İLE;

10.000 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gereken 683,10-TL harçtan peşin alınan 170,80.-TL harcın mahsubu ile 512,30.-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Peşin harç için yapılan 170,80.-TL, başvuru harcı için yapılan 25,20-TL yargılama gideri ile dosyada yapılan 2.867,30-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 3.063,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince belirlenen 2.725,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Kararın kesinleşmesi halinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının derhal taraflara iadesine,

Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/10/2019

Katip ...

Hakim ...