Kamulaştırma Kanununun 8. maddesindeki uzlaşma şartı yerine getirilmediği için irtifak hakkı ve pilon yeri bedel tespiti davasının reddine dair Yargıtay onaması.
Özet: Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanarak açılan irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile tescili davasında, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi tarafından, aynı Kanunun 8. maddesindeki uzlaşma görüşmesi şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi kararları, temyiz incelemesi sonucunda, tarafların iddia ve savunmaları, deliller, hukuki nitelendirme ve dava şartlarına ilişkin değerlendirmeler neticesinde usul ve kanuna uygun bulunarak davacı idarenin tüm temyiz itirazlarının reddiyle onanmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2024/11556 E.  ,  2025/8019 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1532 Esas, 2024/1354 Karar
DAVA TARİHİ : 23.12.2023
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırklareli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/570 Esas, 2024/170 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kırklareli ili, ... ilçesi, ... köyü 1 06... sayılı taşınmazdaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davada dava şartı gerçekleşmediğini, davalı idarenin davanın ön şartı olan, 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi uyarınca kamulaştırmanın satın alma usulü ile yapılması için usulüne uygun hiç bir tebligat ve işlem yapmaksızın davayı usul ve kanuna aykırı olarak açtığını, kamulaştırmaya konu taşınmazın bulunduğu bölgenin yakın zamanda imara açılacağını, davacı yanında bu hususta bilgi sahibi olduğunu, taşınmazın emsal değer ile değerlenmeden hızlıca hareket etmek adına kötü niyetli davrandığını, kamulaştırmaya konu taşınmaz için davacı tarafından belirlenen metrekare değerin çok düşük olduğunu, davanın dava şartı bulunmadığından ve dürüstlük kuralına aykırı davranıldığından reddini, aksi hâlde taşınmazın gerçek piyasa değerinin belirlenerek en yüksek mevduat faiziyle davalı tarafça ödenmesini, yargılama giderlerinin davacı yana yüklenmesine karar verilmeseni talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi uyarınca usulüne uygun uzlaşma görüşmeleri yapılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava açılırken tapu kaydı maliklerinin ölü olduğunun bilindiğini, mirasçıların ancak mahkemenin verdiği yetki belgesine binaen alınan veraset ilâmı ile tespit edildiğini, davanın reddi kararının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karan ile 2942 sayılı Kanun'un 7 nci ve 8 inci maddesinde düzenlenen uzlaşma şartına uyulmadan davacı idare tarafından dava açıldığı, Mahkemece bu hususun dava şartı niteliğinde olduğu kabul edilerek davanın ön şart yokluğu gerekçesiyle reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.