Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayalı fındık bahçesi niteliğindeki taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti davasında Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf ret kararının temyizi.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesince fındık bahçesi niteliğindeki taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tesciline hükmedilmiş; hem davacı idare hem de davalıların istinaf başvurularının bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmesi üzerine, davacı idarenin temyiz talebi incelenerek, bölge adliye mahkemesinin taşınmaza net ürün geliri esasına göre değer biçilmesi, %60 objektif değer artışı uygulanması ve arta kalan kısımda değer düşüklüğü takdir edilmemesi yönündeki kararı, hukuka uygun bulunarak onanmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2024/9312 E.  ,  2025/7895 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2569 Esas, 2024/996 Karar
DAVA TARİHİ : 09.04.2021
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/139 Esas, 2022/190 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Giresun ili, ... ilçesi, ....köyü 1 36... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece teklif edilen bedelin gerçeği yansıtmadığını, yapılacak keşif ile dava konusu taşınmazın gerçek kamulaştırma bedelinin tespitini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalılara taraflara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; tespit edilen kamulaştırma bedelinin taşınmazın değerinden fazla olduğunu, objektif değer artışı uygulanmaması gerektiğini, dava konusu taşınmazın tamamının kapama fındık bahçesi olmayıp kısmen tarla kısmen dere yatağında kendiliğinden yetişen ağaçlardan oluştuğunu, davalılar lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, yargılamanın 4 aydan uzun sürmesinde taraflarına izafe edilecek bir kusur bulunmadığından faize hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
2. Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; objektif değer artış oranının en az %120 oranında uygulanması gerektiğini, taşınmazın değerinin eksik tespit edildiğini, arta kalan kısımda değer düşüklüğü tespit edilerek çıkan sonuca eklenmesi gerekirken arta kalan kısım yönünden hiç bir hesaplama yapılmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf sebeplerine ve davalı istinafının m² bedelinin belirlenmesine özgülenmiş olmasına göre, taşınmazın fındık bahçesi niteliğinde kabulü ve taşınmaza net ürün geliri esas alınarak, kapitalizasyon faizinin %3 olarak uygulanmasında, anayola, köy yerleşim yerine, fabrikaya ve taşınmazın diğer özellikleri dikkate alınarak dava konusu taşınmaz için %60 objektif değer artışı ile değerinin belirlenmesinde, arta kalan alanın yüzölçümü ve geometrik durumu sebebiyle değer düşüklüğü takdir edilmemesinde, davanın niteliği gereği kendisini vekille temsil ettiren davalılar lehine vekâlet ücreti takdir edilmesinde bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Kapama fındık bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı taraflara ödenmesine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.