Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, kayıp/çalınan çeklerin bankaya ibrazı ve icra takibi başlatılması üzerine hasımsız açılan menfi tespit davasını husumet yokluğu nedeniyle reddetmiştir.
Özet: Davacının, kaybolan çeklerinin bankaya ibraz edilip icra takibine konu edildiğini ve kimseye borcu olmadığını ileri sürerek icra işlemlerinin durdurulması için ihtiyati tedbir talep ettiği davada, mahkeme, davacının kendi beyanlarından anlaşıldığı üzere çeklerin halihazırda bankaya ibraz edilmiş ve takibe alınmış olması sebebiyle davanın hasımsız olarak açılmasının mümkün olmadığını, bu durumun hukuken husumet yokluğu teşkil ettiğini ve hâkimin resen gözetmesi gereken bir itiraz niteliğinde olduğunu değerlendirerek, açılan davanın esasa girilmeksizin husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
DAVALI :
DAVA : Menfi Tespit ve Çek İstirdatı
DAVA TARİHİ : 11/12/2025
KARAR TARİHİ : 06/01/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 21/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ve Çek İstirdatı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... vekili dava dilekçesinden özetle; Müvekkili ...'un, ... Bankası ... Şubesi nezdindeki hesaptan verilen ... seri no'lu ve ... seri nolu çek yaprakları'nın kaybolduğunu, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/ esas, sayılı dosyası ile ... 2.Asliye ticaret Mahkemesinin 2025/... esas sayılı dosyaları ile ilgili çeklere tedbiren ödeme yasağı konulduğunu fakat çeklerin ibraz edildiğini, ve ilgili çeklerin icraya verildiğini, bankaya ibraz edilen davaya konu çekleri icraya veren kişileri müvekkilinin tanımadığını ve kimseye borcunun olmadığını beyanla, ilgili çeklerin icra takibine konulmaması için teminatsız ve/veya asgari miktar teminat tayini ile İhtiyati Tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Davacı ... vekili, müvekkilinin hamili olduğu çeklerin kaybolduğunu, bankaya ibraz edilen çeklerin icra takibine konulduğunu beyanla ilgili çeklerin takibe konu edilmemesi için tedbir talebinde bulunmuştur. Taraf sıfatı, usul hukukuna değil, maddî hukuka ilişkin bir sorundur; diğer bütün maddi hukuk sorunlarında olduğu gibi, dava şartı değildir. Taraf sıfatının (davacı...bakımından, aktif husumetin; davalı...bakımından pasif husumetin) yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için (def’i değil) bir itirazdır. Diğer bütün itiraz hallerinde olduğu gibi, sıfat yokluğu da, ancak dava dosyasından anlaşılabildiği ölçüde hâkim tarafından kendiliğinden (re'sen) gözetilir (). ( ... 15. H.D. 2016/ E. 2017/ K. Sayılı ilamı)Mahkemenin sıfat (husumet) yokluğunu kendiliğinden (re'sen) gözetmesi gerekir. Çünkü, sıfat yokluğu, bir def’i değil, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itirazdır. Hâkim, kendisine sunulan dava malzemesinden (davalı...veya davacının bildirdikleri vakıalardan, yani dava dosyasından) bir itiraz sebebinin varlığını (sıfat yokluğunu) öğrenirse, bunu kendiliğinden (re'sen) gözetir.Yukarıdaki açıklamalar ışığında davaya konu talebin incelenmesinde;davacı...taraf mahkememizde açmış olduğu iş bu dava ile kendisine ait çeklerin kaybolduğunu. Tanımadığı kişiler tarafından bankaya ibraz edilip kayıp çekler için icra takibi başlatıldığını, kendisinin kimseye borcunun bulunmadığını bu sebeple telafisi mümkün olmayan zararların önüne geçmek için ilgili çekler için takibe konulmaması yönünde ihtiyati tedbir talep etmiş ise de, davacının beyanından da anlaşıldığı üzere kaybolduğu/çalındığı iddia olunan çeklerin bankaya ibraz edildiği dosya kapsamında sabit olduğu anlaşılmakla, görülmekte olan davanın hasımsız olarak açılmasının mümkün olmadığından, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki gibi hüküm verilmiştir.
H Ü K Ü M ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin alınan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davacı...tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı...üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansın davacıya İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/01/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır