bursa 3. asliye ticaret mahkemesinin, kooperatif üyeliğinden istifa sonrası haksız tahsil edilen aidatların iadesi talepli itirazın iptali davasına ilişkin gerekçeli kararı.

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, kooperatif üyeliğinden istifa sonrası haksız tahsil edilen aidatların iadesi talepli itirazın iptali davasına ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Davacı, taşınmazını devrettiği halde kooperatif üyeliğini sonlandırmayı unuttuğunu belirterek, iki kez noter aracılığıyla ve bizzat yönetim kuruluna istifa dilekçesi sunmasına rağmen kooperatifin istifasını kabul etmeyip 2020-2023 yılları aidatlarını icra tehdidiyle tahsil ettiğini, 2024 yılı aidatlarının da talep edilmesi üzerine bu haksız tahsilatların iadesi ve 2024 aidatlarının istenmemesi için başlattığı icra takibine kooperatifin itiraz etmesi üzerine, itirazın iptali davası açarak ödenen meblağların iadesini ve takibin devamını talep ederken, davalı kooperatif ise davacının üyelik sırasında kabul ettiği ana sözleşme hükümlerini dikkate almadan yaptığı istifa beyanlarının geçersiz olduğunu savunmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2025/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI :

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/07/2024

KARAR TARİHİ : 22/12/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 22/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı ... ... Konut ... Kooperafi ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/ ... E. Sayılı ilamsız takibe ilişkin ödeme emrine haksız ve kötüniyetli olarak vekil vasıtasıyla ibraz etmiş bulunmakla itirazın iptali için iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, müvekkil ..., ... ... Konut ve ... Kooperafi nezdinde bulunan .../ ... adresinde bulunan ... numaralı bağımsız bölümü 25.12.2019 tarihinde ... Tapu Tescil Müdürlüğünde ...’ ya devir ve teslim ettiğini, tapu devri sırasında ayrıca kooperatif üyeliğini devretmek veya istifa etmek aklına gelmeyen müvekkil ... daha sonra 1163 sayılı Koopera6fler Kanununun 13. Maddesi uyarınca Kooperatif üyeliğinden kaynaklı taşınmazının tapuda devir ve temlik işlemlerinin yapıldığına ve kooperatif üyeliğinden istifa edildiğine ilişkin ... 21. Noterliğinin 26.06.2020 tarih ve ... yevmiye no’lu ihtarnamesi ile davalıya ihtarname göndermiş olup, ihtarnamenin 16.07.2020 tarihinde karşı tarafa tebliğ edildiğini, ihtarname tebliğine ve Kooperatifler Kanunu’ndaki açık düzenlemeye rağmen davalı tarafça kooperatif üyeliğinden istifanın noter vasıtasıyla yapılamayacağının müvekkiline belirlenmiş ve 2020 yılı şubat, mart, nisan, mayıs aylarına ilişkin aidat alacağına yönelik müvekkil ...’e ... 9. İcra Müdürlüğünün 2020/ ... E. Sayılı icra dosyasıyla takip başlatıldığını, Kooperatif üyeliğinden istifasına ilişkin ihtarnamenin davalı tarafa 16.07.2020 tarihi itibariyle tebliğ edilmiş olduğundan ve takibe dayanak alacaklar, 2020 yılı Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ilişkin olduğundan öncesinde icra takibine itiraz etmesine rağmen, bu icra dosyasına ilişkin gözüken alacak müvekkil tarafından arabuluculuk aşamasında ödendiğini, arabuluculuk aşamasında ödenen icra takibi alacağına yönelik sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında yeni malik ...’ya karşı yasal haklarımız saklı olduğunu, sonrasında ise müvekkil ... tarafından tekrar ... 21. Noterliğinin 16.02.2021 tarih ve yevmiye no’ lu ihtarnamesi ile Kooperatif üyeliğinden istifa ettiğine dair ihtarname gönderildiğini, ancak söz konusu ihtarnamenin davalı tarafından bilinçli olarak tebliğ alınmadığını, bunun üzerine müvekkil tarafından ihtarname aslının Kooperatife gidilerek bizzat davalı kooperatifin yönetim kurulundaki asil üyelerden biri olan ... isimli yöneticiye elden teslim edildiğini, buna rağmen genel kurul toplantılarında müvekkilin istifa beyanına hiçbir şekilde yer verilmediğini ve bu konuda gündem oluşturulmadığını, müvekkil ...’e karşı tekrar icra takibi tehdidi ile ve kooperatif üyeliğinden istifanın noter vasıtasıyla yapılamayacağı yönündeki baskılar neticesinde 2021, 2022 ve 2023 yılı aidatları da davalı kooperatif tarafından müvekkilinden tahsil edildiğini, buna göre müvekkil ... tarafından 24.12.2021 tarihinde 3000 TL, 03.09.2022 tarihinde 3000 TL ve 13.11.2023 tarihinde 5000 TL olarak kooperatife ödeme yapıldığını, 2024 yılı aidat ödemesinin de davalı tarafından sözlü olarak halen müvekkilinden talep edilmekte olduğunu, öncelikle, Kooperatifler Kanunu 13. Maddesi gereğince Kooperatif üyeliğinden istifası nedeniyle müvekkil ... tarafından 2024 yılı aidat ödemesi yapılmayacağına ve kendisinden baskı ve icra tehdidi altında tahsil edilen 2021 yılı 2022 yılı ve 2023 yılı aidat ödemelerinin de geri verilmesini içeren ihtarnamenin ... 13. Noterliği aracılığıyla 29.04.2024 tarihinde yevmiye numarası ile gönderildiğini, bu ihtarnamenin 03.05.2024 tarihinde ... isimli yöneticiye teslim edildiğini, ihtarname tebliğine yönelik müvekkile geri ödenmeyen ve haksız tahsil edilen aidat ödemeleriyle ilgili olarak ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatılmış olup, davalı- borçlu tarafından haksız şekilde borca itiraz edildiğini davanın kabulüyle davalı borçlu ... ... ... Kooperatifi‘ nin ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024 /... E. sayılı icra takibine itirazının iptaliyle takibin devamına, davalı aleyhine asıl alacağın %20’si oranında inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davacı tarafından da ikrar edildiği üzere davacı kooperatif üyeliği bulunan taşınmazı devrettiği 25.12.2019 tarihinde kooperatif üyeliğini devretmediğini, davacı tarafından her ne kadar "aklına gelmediği" iddia edilse de bu iddia hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının, üye olurken kabul ettiği ana sözleşme hükümlerini gözetmeksizin taşınmaz devrini gerçekleştirdiğini, kooperatif üyesi olarak vecibelerini yerine getirmesi istenince yani taşınmazın devrinden tam 7 ay sonra ihtarname çekerek taşınmazın devredildiğini müvekkil kooperatife bildirdiğini, Kooperatifler Kanunu'nun 23. Maddesinde "ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dâhilinde hak ve vecibelerde eşittirler." denilmiş olup müvekkil tarafından davacının edimlerini yerine getirmesi talep edildiğini, davacının ikrarıyla da sabit olduğu üzere davacının yeni malike kooperatif üyeliğini devretmediğini , nitekim yeni malik tarafından da kooperatif üyeliğinin devrine ilişkin müvekkil kooperatife herhangi bir başvuru olmadığını, davacı tarafın iddialarının doğru olduğu düşünüldüğünde kimse zorla kooperatif üyesi yapılamayacağından davacının istifasıyla birlikte kooperatif üyeliğiyle kazandığı taşınmazın müvekkil kooperatife devredilmesi gerekir ki davacı tarafından söz konusu taşınmaz üçüncü bir kişiye devredildiğini, Kooperatifler Kanunu'nun 1. Maddesinde "Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklara kooperatif denir." denilerek kooperatifin tanımı yapılmış olup davacının usulsüz devirden sonra taşınmaz için tarafımızca tapu iptali ve tescil gibi bir dava açılması gerekir ki bu da Kanun'da açıkça belirtilen "ekonomik menfaat"e aykırılık teşkil edeceğini, davacı tarafından, bir yandan kooperatif üyeliğine özgülenen taşınmazın devri yapılırken "kooperatif üyeliğinin devrinin unutulduğu" söylendiğini, diğer yandan ise kooperatif üyeliğinden istifa ettiğinun öne sürüldüğünü, davacı tarafından, devrin tam anlamıyla oldu bittiye getirilerek müvekkil kooperatif zor durumda bırakılmaya ve amacına aykırı işlemler yaptırılmaya çalışıldığını, davacı tarafından kooperatif ödemelerinden sorumlu olmadığı iddia edilmişse gerek Kooperatifler Kanunu gerekse ... içtihatları davacının kooperatif üyeliğinden sorumlu olduğunu göstermekte olduğunu, davacının TMK'nin 2. Maddesi ve Kooperatifler Kanunu'na aykırı davasının reddi ile davacı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı Dosyası, Kooperatif ana sözleşmesi ve toplantı tutanakları, Banka kayıtları, ... 21. Noterliğinin 26.06.2020 tarih ve yevmiye no’ lu ihtarnamesi ve tebliğ şerhleri, ... 21. Noterliğinin 16.02.2021 tarih ve yevmiye no’ lu ihtarnamesi ve tebliğ şerhleri,... 13. Noterliğinin 29.04.2024 tarih ve yevmiye no’ lu ihtarnamesi, tanık Anlatımları, arabuluculuk dosyası, keşif, bilirkişi incelemesi, Uzman Görüşü, Yemin, ... Kararları Ve Her Türlü Delil

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; Davacı tarafından, davalı aleyhine, ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine karşı, davalı/borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.Mahkememizce davacı ...'ün davalı kooperatif üyeliğinden kaynaklı her hangi bir borcunun bulunup bulunmadığı hususunda kooperatif hususunda uzman hesap bilirkişisinden rapor alınmasına karar verildiği, 10/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacı tarafından keşide edilen ... 21.Noterliğinin 16.02.2021 tarih ve yevmiye sayılı ihtarnamesi ile, istifa beyanına yer verilmiş olup anılan ihtarnamenin davalı Kooperatife ne zaman tebliğ edildiğine dair dosya içerisindeki kayıtlar uyarınca herhangi bir tespit yapılamadığı, davacının talebine konu olan 2021, 2022 ve 2023 yılı Genel Kurulları ile alınan kararlar iptali sağlanmadıkça tüm üyeler açısından bağlayıcı mahiyette olup, davacının istifa beyanının davalı Kooperatife ulaştığı tarihe kadar bu borçlardan sorumlu olduğu, ancak istifa beyanını içeren ihtarnamenin tebliğ tarihi dosya içerisinden tespit edilemediğinden davacının anılan aidatlardan sorumlu olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.16/11/2025 tarihli ek raporunda; mahkemenin 29.09.2025 tarihli duruşmasında davalı Kooperatif yetkilisi ... tarafından ihtarnamenin elden alındığı beyan edilmekle tarihi konusunda bir beyana yer verilmediği, ... 21.Noterliğinin 16.02.2021 tarih ve yevmiye sayılı ihtarnamesinin Posta yolu ile tebliğ edilmediği ve mercie iade edildiği görülmekle elden tebliğine dair herhangi bir bilgi bulunmadığı, dava açılmasından önce keşide edilen ... 13.Noterliğinin 29.04.2024 tarih ve yevmiye sayılı ihtarnamesi içeriğinde de ihtarnamenin elden teslim edildiğine dair bir beyana yer verilmediği, bu itibarla elden tebliğe ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığını, yer verilen açıklamalar kapsamında dosya içeriğinden istifa beyanının davalı Kooperatife ne zaman ulaştığına ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığından kök raporda değişiklik yapılmasına gerek görülmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.Kooperatif Kanunu'nda, kooperatifin ortaklığından edinilen konutun tapu devri yapılması suretiyle satış işlemi gerçekleştirilmesiyle birlikte ortaklığın da sona ereceğine dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. ... yerleşik içtihadı uyarınca, ... kooperatiflerinde kooperatif tarafından yaptırılan ve müstakil tapu ile ortağı adına tescil edilen taşınmazın ortak tara`ndan üçüncü kişilere sakşı halinde ortaklık payı da kendiliğinden satın alana geçmez, payın ayrıca devredilmesi gerekir. Ortaklık payı devredilmedikçe, kooperatif karşısında taşınmazı satan ortağın ortaklık sıfat ve sorumluluğu devam eder. 1163 sayılı KK.m.10 ile, “Her ortağın kooperatiften çıkma hakkı vardır. Çıkma keyfiyetinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi halinde ayrılmak isteyen ortağın, muhik bir tazminat ödenmesine dahi hüküm anasözleşmeye konulabilir.” 1163 sayılı KK.m.11 ile, “Kooperatiften çıkma hakkının kullanılması, anasözleşme ile en çok 5 yıl için sınırlandırılabilir. Haklı ve önemli sebeplerle bu süreden evvel çıkabileceği hususunda Anasözleşmeye hüküm konulabilir. Bir ortağın hiçbir suretle kooperatiften çıkamıyacağına dair bağlamalar hükümsüzdür.1163 sayılı KK.m.12 ile, “Çıkış, ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Anasözleşmede daha kısa bir süre belirlenip hesap senesi içinde çıkışa müsaade edilebilir.” 1163 sayılı KK.m.13 ile, “Yöne6m kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatifin istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir.” Yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca taşınmazını satan ve fakat Kooperatif üyeliğini devretmeyen davacı tarafından Kooperatif üyeliğinden istifa edilebilmesi hukuken mümkün kılınmıştır.1163 sayılı KooperaDfler Kanunu'nun 12. maddesindeki, ortağın, istifasının genel kurullarda alınan karara dayanarak hesap yılı sonundan belli süre önce başvuru yapılması koşulu istifanın geçerliliğine etki etmeyip, ertesi yıl yapılmış gibi sonuç doğuracağı anlamına gelmekte olup, kooperatif ile ilişkisi kesilen ortağa yapılacak ödemelerin muaccel olduğu tarihin tespiti açısından çıkma payının tahsiline ilişkin davalarda sonuca etkilidir.Kooperatifler Kanunu'nun 13 maddesi uyarınca noter kanalıyla yapılan istifanın davalı kooperatife tebliğ edildiği tarihten itibaren hüküm ve sonuç doğuracaktır.

Davacı tarafından keşide edilen ... 21.Noterliğinin 26.06.2020 tarih ve yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacı tarafından istifa beyanına yer verilmediği, taşınmazını ve kooperatif üyeliğini dava dışı 3.kişiye devredildiğinin bildirilerek taşınmaz ve üyelik nedeni ile hukuki sorumluluğunun kalmadığının bildirildiği, bu hali ile istifa beyanının bulunmadığı görülmekle; davacı tarafın keşide edilen ... 21.Noterliğinin 16.02.2021 tarih ve yevmiye sayılı ihtarnamesi ile, davalı Kooperatife istifa beyanının iletilmiş olduğu görülmektedir. Ne var ki anılan ihtarnamenin tebliğine dair dosya içerisinde bilgi bulunmamaktadır.Davalı Kooperatif tarafından sunulan kayıtlardan davacının; 08.05.2022 tarihli 2021 yılı Olağan Genel Kurula davet edildiği ancak Hazirun Cetveline göre katılım sağlamadığı, 30.04.2023 tarihli 2022 yılı Olağan Genel Kurula davet edildiği ancak Hazirun Cetveline göre katılım sağlamadığı, 03.03.2024 tarihli 2023 yılı Olağan Genel Kurula davet edildiği ancak Hazirun Cetveline göre katılım sağlamadığı, görülmekle istifa beyanı uyarınca işlem yapılmadığı görülmektedir.Davalı Kooperatif tarafından sunulan kayıtlardan; 02.02.2020 tarihli 2019 yılı Olağan Genel Kurulu ile ...’in yönetim kuruluna seçildiği, 14.03.2021 tarihli 2020 yılı Olağan Genel Kurulu ile ...’in yönetim kuruluna seçildiği, 03.03.2024 tarihli 2023 yılı Olağan Genel Kurulu ile ...’in yönetim kuruluna seçildiği görülmektedir.Davacı tarafından istifa beyanını içeren ... 21.Noterliğinin 16.02.2021 tarih ve yevmiye sayılı ihtarnamesinin davalı Kooperatife tebliğ edildiğine dair dosya kapsamında şerh bulunmamakla birlikte ... tarafından ihtarnamenin ne zaman alındığına dair dosya içerisinde tespit yapılamadığı ve davalı Kooperatifin herhangi bir kabulünün de bulunmadığı görülmektedir.Öte yandan, bir kooperatif ortağı, istifasının noter ihtarı ile kooperatife ulaştığı ya da ihracın kesinleştiği tarihe kadar aidat borçlarından 1163 sayılı KooperaDfler Kanunu'nun 16/son maddesi uyarınca sorumlu olup, üyelerin ödemeleri arasındaki eşitliğin istifanın ulaştığı ya da ihracın kesinleştiği tarih itibarile bu şekilde sağlanması gerekir. Kural olarak ortak, üyesi olduğu kooperatifin belirlediği inşaat finansmanı ve genel giderlere ilişkin aidat borçlarının, sonradan istifa etmiş ya da ihraç edilmiş olsa dahi istifanın ulaştığı ya da ihracın kesinleştiği tarihe kadar doğan kısmından sorumludur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının talebine konu olan 2021, 2022 ve 2023 yılı Genel Kurulları ile alınan kararlar iptali sağlanmadıkça tüm üyeler açısından bağlayıcı mahiyette olup, davacının istifa beyanının davalı Kooperatife ulaştığı tarihe kadar bu borçlarda sorumlu olduğu, ancak istifa beyanını içeren ihtarnamenin tebliğ tarihi dosya içerisinden tespit edilemediğinden davacının anılan aidatlardan sorumlu olduğu, davacı tarafından keşide edilen ... 21.Noterliğinin 16.02.2021 tarih ve yevmiye sayılı ihtarnamesi ile, istifa beyanına yer verilmiş olup anılan ihtarnamenin davalı Kooperatife ne zaman tebliğ edildiğine dair dosya içerisindeki kayıtlar uyarınca herhangi bir tespit yapılamadığı,

davacının talebine konu olan 2021, 2022 ve 2023 yılı Genel Kurulları ile alınan kararlar iptali sağlanmadıkça tüm üyeler açısından bağlayıcı mahiyette olup, davacının istifa beyanının davalı Kooperatife ulaştığı tarihe kadar bu borçlardan sorumlu olduğu, ancak istifa beyanını içeren ihtarnamenin tebliğ tarihi dosya içerisinden tespit edilemediğinden davacının anılan aidatlardan sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : (Yukarıda açıklanan nedenlerle),

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 732,00.-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 427,60.-TL harçtan mahsubu ile bakiye 304,40.-TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.600,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.göre belirlenen 12.325,83 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, 2024 yılı ... parasal sınır yönünden Kesin olmak üzere karar verildi. 22/12/2025

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır