Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin emsal karşılaştırmasıyla tespiti ve yasal faiziyle tahsiline dair bölge adliye mahkemesi kararını yerinde bulan içtihadı.
Özet: Bu dava, imar planlarında kamu alanı olarak ayrılan ve fiilen okul spor sahası olarak kullanılan davacıya ait taşınmaza, davalı idarenin kamulaştırma yapmayarak kamulaştırmasız el atması nedeniyle bedelinin tahsili istemine ilişkindir; ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, davalı idarenin idari yargı görevi, husumet, zamanaşımı ve bilirkişi raporundaki hatalar gibi istinaf itirazları bölge adliye mahkemesince hukuki ve fiili el atmanın gerçekleştiği, taşınmazın arsa vasfında olduğu ve emsal karşılaştırmasıyla belirlenen birim fiyat üzerinden bedel tespitinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir; Yargıtay da bölge adliye mahkemesinin 2942 sayılı kanunun 11. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve yasal faiziyle bedelin tahsiline ilişkin kararında herhangi bir hukuka aykırılık görmeyerek, temyiz itirazlarını reddetmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2024/9835 E.  ,  2025/7828 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/693 Esas, 2024/3081 Karar
DAVA TARİHİ : 05.11.2022
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/397 Esas, 2023/517 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 181 37... parsel sayılı taşınmazın 1988 yılından beri kamu alanı ve eğitim tesisi alanı olarak ayrıldığını, ayrıca ilköğretim okulunun iki adet futbol sahasının parsel sınırlarında kaldığını, taşınmaza fiilen el atıldığını belirterek belirlenecek tazminat bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idari yargının görevli olduğunu, uzlaşma şartının yerine getirilmediğini, husumetin kendilerine düşmediğini, zamanaşımı defiinde bulunduklarını, bedelin fahiş olduğunu, rayiç değerin daha düşük olması gerektiğini, bilirkişi raporunda esaslı maddi ve hukuki hatalar mevcut olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Konya ili, .... ilçesi, ...Mahallesi 181 37... parsel sayılı taşınmazın 19.11.1990 tarihinde ilk kez yapılan imar planında (kök parsel 181 37... parsel) kültür merkezi ve ilkokul alanı olarak planlandığı, bu tarihten sonra 28.11.1995, 15.12.20 05... .09.2010 tarihli Belediye Meclis kararlarıyla plan değişikliği yapıldığı ve eğitim tesis alanı olarak ayrıldığı, plan değişikliklerin onaylanarak tapuya tescil edildiği, ancak ilgili idare olan Milli Eğitim Bakanlığının amacına uygun olarak kamulaştırma görevini yerine getirmediği gibi bir kısmının komşu parselde bulunan okulun spor sahası olarak kullanıldığı, dolayısıyla hukuki ve fiili el atmanın gerçekleştiğinin anlaşıldığı, arsa niteliğindeki taşınmazın bedelini 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca değerlendirme tarihinden önceki özel amacı olmayan ... Mahallesi 181 71... parselin 25.10.2022 tarihli satışını emsal alarak, her iki taşınmazın da imar parseli olması nedeniyle düzenleme ortaklık payı ilavesi veya eksiltmesi yapmaksızın, birbirlerine üstün ve eksik özelliklerinin karşılaştırılması suretiyle emlak vergi değerlerine uygun şekilde 2.004,21 TL/m² birim fiyatı üzerinden tespit etmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca tespit edilen bedele dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle sorumlu davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.