Davacı idarenin kamulaştırma bedelinin tespiti davasında arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir esasıyla yapılan değerlemeye itirazları reddedilerek karar onanmıştır.
Özet: Yargıtay, kamulaştırma bedelinin tespiti davasında davacı idarenin, objektif değer artıran unsurun olmaması, verimlerin yüksek alınması ve bilirkişi kurulu raporunun veriler sorulmadan hazırlandığına yönelik istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü ancak sulu-kuru durumu değerlendirilmesi dışındaki temyiz itirazlarını incelemiş; taşınmazın arazi vasfında kabulü ve 2942 sayılı Kanun’un 11. maddesi uyarınca net gelir esasına göre yapılan değerlemenin usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek, bölge adliye mahkemesince verilen başvurunun esastan reddi kararını onamıştır.
5. Hukuk Dairesi         2024/11030 E.  ,  2025/7829 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3065 Esas, 2024/1202 Karar
DAVA TARİHİ : 23.01.2019
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/73 Esas, 2022/48 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafıından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ... ilçesi, ... köyü 1 39... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılan kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan kısmın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı tarafça verilmiş cevap dlekçesine dosya içersinde rastlanmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle;objaktif değer artırcı unsurun olmaması gerektiğini, verimlerin yüksek alındığını, bilirkişi kurulu raporunun veriler sorulmadan ve sulu-kuru durumu değerlendirilmeden hazırlandığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın arazi vasfında kabul edilmesinde isabetsizlik görülmediğini, bilirkişi kurulu raporunda arazi vasfında kabul edilen taşınmaza % 4 oranında kapitalizasyon faizi ve %10 oranında objektif değer artışı uygulanmak suretiyle 2019 yılı itibarıyla m² birim fiyatı 173,28 TL olarak belirlenmiş, söz konusu birim fiyatın taşınmazın özelliklerine uygun olduğu, raporda mutat yetiştirilen ürünlerin münavebeye esas alınarak değerlendirme tarihine göre verilerin uygun olarak tespit edildiği anlaşıldığı, Dairelerinin 2020/289 Esas sayılı dosyasında incelenen ... ilçesi, .... Mahallesi, 1 40... parsel için aynı birim fiyatı üzerinden hesaplanan bedele ilişkin kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2021/736 Esas, 2021/8872 Karar sayılı kararı ile onandığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi kurulu raporunun veriler sorulmadan ve sulu-kuru durumu değerlendirilmeden hazırlandığına ilişkin husus hariç olmak üzere istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.