kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, istinaf sonrası temyiz edilen, yapı bedeli, faiz ve takyidatların değerlendirilmesi ile idarenin kamulaştırma amacından vazgeçmesi itirazlarını inceleyen yargı kararı.

Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, istinaf sonrası temyiz edilen, yapı bedeli, faiz ve takyidatların değerlendirilmesi ile idarenin kamulaştırma amacından vazgeçmesi itirazlarını inceleyen yargı kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili istemine ilişkindir; ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, ancak istinaf mahkemesi, yapı bedeli hesaplama hatası, faiz başlangıç-bitiş tarihi belirtilmemesi, bloke faiz iadesi yapılmaması ve taşınmaz üzerindeki haciz şerhinin bedele yansıtılmaması gibi eksiklikler nedeniyle kararı düzelterek yeniden hüküm kurmuş ve davanın kabulüne karar vermiştir; hem davacı idare hem de davalı, özellikle kamulaştırma amacının ortadan kalktığı iddiasıyla, bölge adliye mahkemesinin bu kararını temyiz etmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2024/11519 E. , 2025/7818 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2530 Esas, 2024/1371 Karar

DAVA TARİHİ : 03.07.2018

KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/305 Esas, 2022/220 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili ve davalı tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; İstanbul ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 40... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafça verilmiş cevap dilekçesine dosya içerisinde rastlanmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bina alanının hatalı hesaplandığını, yapı bedeli açısından fazla kamulaştırma bedeline hükmedildiğini, takyidatların bedele yansıtılması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; üç ayrı bilirkişi incelemesi yapıldığını, emsal taşınmazın hatalı seçildiğini, hükmedilen tutarın tam karşılığa erişmediğini, emsal karşılaştırmasının doğru yapılmadığını ileri sürmüş, ayrıca davalı bizzat vermiş olduğu ek beyan dilekçesinde metro yapım faaliyetlerinden vazgeçildiğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer belirlenmesinde 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık bulunmadığı, taşınmaz üzerinde bulunan yapının yüzölçümüne yönelik itirazların ek bilirkişi raporu alınarak giderildiği, taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu; ancak dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının değerlendirme tarihindeki sınıfına göre resmi birim fiyatları esas alınarak yapı bedeli belirlenmesi gerekirken, eskalasyon uygulanarak fazlaya hükmedilmiş olması, kararda bedele uygulanacak faiz başlangıç ve bitiş tarihi belirtilmeyerek infazda tereddüt oluşturulması, mahkemece faize hükmedildiği hâlde davacı idare tarafından bloke edilen faiz bedelinin iadesine karar verilmemiş olması, dava konusu taşınmazda davalı hissesinde bulunan haciz şerhinin hükmedilen bedele yansıtılmaması nedenleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; takyidata ilişkin husus hariç olmak üzere, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı temyiz dilekçesinde özetle; cevap dilekçesi, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen itirazlarının karşılanmadığını, ekte yer alan evraklara göre davacı idarenin söz konusu metro yapım ihalesinden vazgeçtiğini, kamulaştırmanın da konusunun kalmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak, yapı alanı belirlenmek suretiyle, üzerindeki yapıya ise aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre; davacı idarece kamulaştırmadan vazgeçildiğine dair herhangi bir bilgiye rastlanmadığından davanın kabulü yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekili ve davalının yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.