tapu kaydının orman vasfıyla hazine adına tescil edilmesi sonucu türk medenî kanunu 1007. maddesi uyarınca istenen zararın tazmini davasında taşınmaz değerlemesi, kusur ve zamanaşımı itirazlarına ilişkin yargıtay incelemesi.

Tapu kaydının orman vasfıyla hazine adına tescil edilmesi sonucu Türk Medenî Kanunu 1007. maddesi uyarınca istenen zararın tazmini davasında taşınmaz değerlemesi, kusur ve zamanaşımı itirazlarına ilişkin Yargıtay incelemesi.

Özet: Davacılar, tapu kayıtlarının mahkeme kararıyla iptal edilerek orman vasfıyla Hazine adına tescil edilmesi nedeniyle oluşan zararlarının Türk Medeni Kanununun 1007. maddesi uyarınca tazmini talebiyle dava açmıştır. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiş, karara karşı hem davacılar hem de davalı Hazine vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi, davacıların istinaf başvurusunu esastan reddederken, davalı vekilinin başvurusunu miktar yönünden reddederek ilk derece kararını onamıştır. Davacılar vekili, taşınmazın değerinin hatalı tespit edildiği, bilirkişi raporunun yetersiz olduğu ve objektif değer artışı uygulanmadığı gibi gerekçelerle bölge adliye mahkemesi kararını temyiz etmiştir. Davalı Hazine vekili ise belirsiz alacak davası açılamayacağı, zamanaşımı ve hukuki menfaat yokluğu gibi usuli itirazlarını tekrarlamıştır.

5. Hukuk Dairesi 2025/2803 E. , 2025/14427 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1513 Esas, 2024/1959 Karar

KARAR : Esastan ret/ Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Isparta 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/178 Esas, 2023/298 Karar

Taraflar arasındaki tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf dilekçesinin miktar yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Isparta ili, ..., ... köyü 1 01... parsel sayılı taşınmazın tapusunun ... Müdürlüğü tarafından açılan dava sonucunda iptal edilerek orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verildiğini, Mahkeme kararının 03.04.2021 tarihinde kesinleştiğini, uğramış olduğu zararın işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın belirsiz alacak davası açamayacağını, zaman aşımı itirazlarının olduğunu, hukuki menfaat yokluğu itirazlarının olduğunu, davacıların dava açmakta hukuki yararlarının bulunmadığını, ... köyünde ilk tesis kadastrosunun 1953-1954 yıllarında yapıldığını, 1955 yıllarında askıya çıkarıldığını, askı ilan süresinde dava açılmadığını, 6831 sayılı Kanun'a göre 19 83... yıllarında tescil edildiğini, açılan davayı kabul etmediklerini, Hazinenin kusurlu veya kusursuz sorumluluğu bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından teknik ve hukuken yetersiz Yargıtay içtihatlarına aykırı olarak tanzim edilen rapor esas alınarak hüküm kurulduğunu, Isparta ilinde yaygın olarak gül, patates, şeker pancarı, soğan, fasülye, korunga gibi tarımsal bitkiler yetiştirilmekte olup en ucuz ve en düşük ortalamalı ürünler ile taşınmaz değerinin hesaplanması sonucu taşınmazın gerçek değerine ulaşılmasının mümkün olmadığını, bilirkişi kurulu tarafından hatalı rapor tanzim edildiğini ve taşınmazın gerçek değerinin çok altında değer tayin edildiğini, taşınmazın herhangi bir yol ile bağlantısının olmadığını, fiilen orman sahası içerisinde kaldığını, uzun süredir tarımsal faaliyet yapılmadığını, bilirkişi kurulu tarafından hukuki ve fiili duruma aykırı olarak objektif değer hatalı yorumlanarak iş bu dava konusu taşınmaz için hiçbir objektif değer artışı uygulamazken Isparta 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/103 Esas sayılı dosyasında %300 objektif değer artışı uyguladığını, kapitalizasyon faizinin en fazla %4 alınmaması gerekirken %5 alınmış olmasının taşınmazın gerçek değerine ulaşmasını engellediğini, Hazinenin harçtan muaf olmasına rağmen hüküm ile birlikte harcın iade edilememesinin de hatalı olduğunu belirterek hükmün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince verilen hükmün usul ve kanuna aykırı olduğunu, davanın dava dilekçesinde de belirtildiği üzere belirsiz alacak davası olarak açıldığını, ancak taşınmazın değerinin belirlenebilmesi mümkün olduğundan hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verildiğini, davanın zaman aşımına uğradığını, son 5 yılın verilerine göre zararın meydana geldiği yıl hesaplamaya dahil edilmeden yapılan değerlendirmenin hakkaniyete aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alındığı belirtilmişse de taşınmazın olduğu gibi kullanılması halinde üzerinde tarım yapılması ve ürün yetiştirilmesinin mümkün olmadığını, taşınmazın bulunduğu bölgede kuru tarım yapıldığından bahisle bilirkişilerce buğday ve nohut münavebesi esas alındığını, dava konusu taşınmazın kuru-nadas münavebe usulü ile kayıtlı olmasına rağmen, nadas uygulamasının taşınmazın değeri hesaplanırken dikkate alınmadığını ve hesaplamaya dahil edilmediğini, bilirkişi raporunda değinilen taşınmazın özellikleri karşısında, belirlenen %7 kapitalizasyon faiz oranın çok yüksek olduğunu, taşınmazın üzerinde uzun yıllardır tarımsal faaliyet olmayıp, taşlı, kumlu, çok yüksek eğimli, engebeli yapıda kıraç topraklar olduğunu, davacı tarafından yatırılan keşif harcı için muafiyet söz konusu olmadığından Mahkemece, hüküm fıkrasının 3 numaralı bendinde keşif harcının davalı Hazineden tahsiline dair hüküm kurulmasının kanuna aykırı olduğunu belirterek hükmün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın değerleme tarihi itibarıyla arazi vasfında olduğundan net gelire göre gerçek değerin belirlenmesinde, kapitalizasyon faizinin %7 olarak alınmasında ve taşınmazın bilirkişi raporunda belirtilen özelliklerine göre objektif değer artışı veya azalışı uygulanmamasında, taşınmazda sulama sistemi bulunmaması nedeniyle kuru arazi olarak kabulü ile buğday-nohut münavebe ürünü alınmasında usul ve kanuna aykırılık bulunmadığından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf dilekçesinin miktar yönünden kesin olması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu Isparta ili, ..., ... köyü 1 01... parsel sayılı 4764,99 m² yüz ölçümlü tarla vasıflı taşınmazın ... Müdürlüğü tarafından açılan dava sonucunda Isparta 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/145 Esas, 2020/166 Karar sayılı kararı ile tamamının tapusunun iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verildiği, kararın 03.04.2021 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın 06.05.2022 tarihinde 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

3. Tarım arazisi niteliğindeki Isparta ili, ..., ... köyü 1 01... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.