Ölüme bağlı mal rejiminin tasfiyesinde taşınmazın kişisel mal niteliği iddiasının ispatı için murisin borsa hesaplarının eksik araştırılması nedeniyle verilen kararın bozulması.
Özet: Mal rejimi tasfiyesi davasında, ihtilaflı taşınmazın edinilmiş mal olarak kabul edilmesi, davalı mirasçıların söz konusu taşınmazın murisin kişisel malı olan başka bir taşınmazın satışından elde edilen para ve borsa birikimi ile alındığı yönündeki savunmalarının yeterince araştırılmaması nedeniyle hatalı bulunmuştur; özellikle, borsa hesaplarının incelenmesinde murisin tam adı yerine eksik adın kullanılması sebebiyle eksik inceleme yapıldığı ve bu durumun, istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına, doğru isimle yeniden araştırma yapılarak kişisel mal savunmasının değerlendirilmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
2. Hukuk Dairesi         2024/9415 E.  ,  2025/11087 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1857 E., 2024/1856 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 2. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2021/664 E., 2024/54 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
1. TMK'nin 219. maddesinde edinilmiş mallar, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleri olarak tanımlanmıştır.
2. TMK'nin 220. maddesinde de kişisel mallar sayılmış olup düzenlemeye göre, eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşyalar, mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri, manevi tazminat alacakları ve kişisel mallar yerine geçen değerler kişisel maldır.
3. TMK'nin 222/1. maddesi uyarınca, belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. TMK'nin 222/3. Maddesi uyarınca da, bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş maldır.
4. Ayrıca, ispat yükü TMK'nin 6/1. maddesinde “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür” ve HMK'nin 190. maddesinde de, “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir./ Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir” şeklinde düzenlenmiştir.
5. Yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler uyarınca; somut olayda, Mahkemece tasfiye konusu taşınmazın edinilmiş olduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, dosya kapsamında yapılan araştırma ve inceleme yeterli değildir. Şöyle ki, davanın ölüme bağlı mal rejiminin tasfiyesi istemine ilişkin olduğu, davalı mirasçıların tasfiye konusu taşınmazın murisin kişisel malı olan dava dışı taşınmazın satışından elde edilen para ve borsadaki birikimi ile alındığını iddia ettikleri; dosya kapsamına alınan Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş.'nin 10.01.2019 tarihli yazısında muris ... adına hangi kuruluşlarda borsa işlemi olduğuna dair bilginin verildiği, ancak borsa işlemlerinin dökümü için ilgili kuruluşlara yazılan yazılarda ''muris ... ...'' adına olan borsa hesaplarının sorulması gerekirken ''...'' adına olan borsa hesaplarının sorulduğu anlaşılmaktadır. O halde, Mahkemece, Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş.'nin 10.01.2019 tarihli yazısında bildirilen ilgili kuruluşlara yeniden yazı yazılarak ''muris ... ...'' adına olan borsa hesaplarının sorulması, gelen yazı cevaplarına göre davalı mirasçıların kişisel mal savunması yönünden bir değerlendirme yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş, bozmayı gerektirmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma sebebine göre davalı ... ve ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına
Temyiz peşin harcının istek halinde yatırana iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.