2942 sayılı kanun uyarınca arazi niteliğindeki taşınmazın net gelir esaslı kamulaştırma bedeli tespiti ve tescili davasında istinaf red kararına yönelik temyiz incelemesi.

2942 sayılı Kanun uyarınca arazi niteliğindeki taşınmazın net gelir esaslı kamulaştırma bedeli tespiti ve tescili davasında istinaf red kararına yönelik temyiz incelemesi.

Özet: Davacı idarenin kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesince belirlenen bedelin adil olduğuna karar verilmesinin ardından, hem idarenin bedelin yüksek olduğu hem de davalının bedelin düşük olduğu ve kalan kısım için değer azalışı talep ettiği istinaf başvuruları Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan reddedilerek, bilirkişi raporuyla tespit edilen 81,73 TL/m² birim değerdeki kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu ve değer azalışı verilmemesinin yerinde olduğu onanmıştır; tarafların temyiz başvurularını inceleyen Yargıtay, nihai değerlendirmesinde, arazi niteliğindeki taşınmazın kamulaştırma kanunundaki ilgili madde uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesinin usul ve yasaya uygun olduğunu vurgulamıştır.

5. Hukuk Dairesi 2024/7575 E. , 2025/7651 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2212 Esas, 2024/625 Karar

DAVA TARİHİ : 18.03.2021

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Çorlu 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/85 Esas, 2022/223 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Tekirdağ ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 2 11... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazı için uzlaşma görüşmeleri sırasında teklif edilen ve acele kamulaştırma dosyasında tespit edilen bedellerin çok düşük olduğunu, kamulaştırma sonucu arta kalan alanda değer kaybı olacağını belirterek öncelikle davanın reddine karar verilmesini, aksi takdirde taşınmazın gerçek değerinin tespiti ile yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin yüksek olduğunu, arazi net gelir hesabının hatalı yapıldığını, verim değerlerinin yüksek olduğunu, münavebe ürünlerinin hatalı belirlendiğini, kapitalizasyon faizi oranı ve objektif değer artışı oranlarının hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin düşük belirlendiği, kamulaştırmadan arta kalan kısımlar yönünden değer azalışı verilmesi gerektiğini, nispi vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla arazi niteliğindeki taşınmaza dava tarihi itibarıyla geçerli 2021 yılı resmî verilerine göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, bilirkişi kurulunca belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının taşınmazın konum ve niteliğine uygun düştüğü, dava tarihi itibarıyla 81,73TL/m² birim değer üzerinden tespit edilen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu gibi dava konusu taşınmazda kamulaştırılan alan dışında kalan kısım yönünden yüzölçümü, geometrik şekli ve tarımsal faaliyet açısından değer azalışı verilmemesinin yerinde olduğu, böylece Mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.