Antalyada imar planında idari tesis alanı olarak belirlenen taşınmaza belediyece pazar yeri olarak kamulaştırmasız el atılması nedeniyle bedel tahsili isteminin temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, imar planında idari tesis alanı olarak ayrılıp belediye tarafından pazar yeri olarak fiilen kamulaştırmasız el atılan bir taşınmazın bedelinin tahsili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin tazminat talebini kabul ederek taşınmazın davalı belediye adına tesciline karar vermesini, bu kararın davalı idarece istinaf edilmesi üzerine bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddetmesini ve son olarak davalı idarenin, husumet, el atılan alanın kapsamı ile bilirkişi raporuna yönelik itirazları temelinde temyiz yoluna başvurarak kararın bozulmasını talep etme sürecini detaylandırmaktadır.
5. Hukuk Dairesi         2024/8539 E.  ,  2025/7636 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/252 Esas, 2024/960 Karar
DAVA TARİHİ : 13.04.2022
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/143 Esas, 2022/366 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğu Antalya ili, ....ilçesi, ... Mahallesi 1 17... parsel sayılı taşınmazın imar planında idari tesis alanı olarak ayrıldığını, taşınmazın belediye tarafından fiilen pazar yeri olarak kullanıldığını, davalı tarafından kamulaştırma işlemi yapılmadığını, davacıya bedel de ödenmediğini ileri sürerek belirlenecek kamulaştırmasız el atma tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresi içerisinde açılmadığını, tazminattan davalı ... Başkanlığının sorumlu olmadığını, fiilen el atmanın bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında idari tesis alanı olarak planlandığı, taşınmazın bir kısmının asfalt ile kaplı olduğu, taşınmazın pazar yeri olarak kullanıldığı, davalı tarafça kamulaştırma işlemi yapılmadığı, davacıya bedel ödenmediği anlaşıldığından belirlenen tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı taraftan alınarak davacıya ödenmesine, dava konusu taşınmazdaki davacı payının tapusunun iptali ile davalı ... adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, taşınmaza Kepez Belediye Başkanlığının fiili el atmasının bulunmadığını, tazminat miktarının emsaller dikkate alınmadan değerinden yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmediğini beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile imar planında "İdari Tesis Alanı" olarak ayrılmış olan dava konusu Antalya ili, ... ilçesi, ....Mahallesi 1 17... parsel sayılı taşınmaza, davalı tarafından pazar yeri yapılmak suretiyle kamulaştırma olmaksızın fiilen el atıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, taşınmazın vasfının arsa olarak değerlendirilip 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) maddesi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, davacının hissesi nispetinde kamulaştırmasız el atma tazminatının hesaplandığı, taşınmazın bulunan metrekare değerinin ve tazminat miktarının taşınmazın bulunduğu, konum itibari ile uyumlu olduğu, hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunun denetime açık, ayrıntılı, hüküm kurmak için yeterli olduğu, İlk Derece Mahkemesince bu rapor esas alınmak suretiyle ve davacı tarafın ıslah dilekçesine istinaden proje bütünlüğü gözetilmek suretiyle, davanın kamulaştırmasız el atmaya yönelik tazminat istemi olması nedeniyle dava tarihi itibarıyla faize hükmedilmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığından istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın imar planında idari tesis alanı olarak planlanmış olması nedeniyle husumetin Hazineye yöneltilmesi gerektiğini, taşınmazın fiilen el atılan bölümü yerine tamamının bedelinine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, emsal karşılaştırmasının usulüne uygun yapılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde, davacı payına düşen bedelin davalı idareden tahsilinde, değerlendirme tarihi dava tarihi olduğundan dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde, dava konusu taşınmazdaki davacı payının tapu kaydının iptali ile davalı idare adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden aşağıda yazılı kalan temyiz harcının alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.