İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, taşıma sözleşmesine aykırılık, gecikme ve mal kaybı iddiasıyla açılmış, cezai şart ve proje feshi zararı tazminatı davası.
Özet: Bir inşaat şirketinin, Afganistandaki projesi için malzemelerin İzmirden taşınması konusunda anlaşma yaptığı nakliye şirketleri aleyhine açtığı tazminat davasında davacı, sözleşmeye aykırı olarak malların gecikmeli teslimi ve aktarma yapılması sonucu malzemelerin kaybolduğunu, 20 günlük teslim süresine uyulmaması nedeniyle günlük 150 USD cezai şart, 198.600 Euro kayıp mal bedeli ve ihale iptali kaynaklı milyonlarca liralık zarar oluştuğunu iddia ederek bu meblağların davalılardan müteselsilen tahsilini talep ederken, davalı şirket navlun ücretinin tam ödenmediğini savunmaktadır.
T.C.
İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2014/893KARAR NO : 2018/133DAVA : TazminatDAVA TARİHİ: 15/06/2012KARAR TARİHİ: 09/02/2018Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREKÇE :Davacı vekili İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sırasına kaydolunan dava dilekçesinde; müvekkili şirketin... tarafından ...bulunan ... atık ve temiz su inşaatlarının yapımı için açılan ihaleye girerek kazandığını, şartnameye uygun inşaat malzemelerinin tedarikini sağladığını, malzemelerin inşaatın bulunduğu ...'a taşınması hususunda davalı şirketlerden...Şti.ile anlaşmaya vardığını, yükü boşaltma süresinin 20 gün olarak belirlendiğini, sözleşmenin...Maddesi gereğince taşınacak malların aktarma yapılamayacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin ...Maddesi gereğince taşıma işini gerçekleştirecek araçların sözleşmede belirtilen sürede varış yerine varmadığı takdirde günlük 150 USD cezai şart ödeneceğinin taahhüt edildiğini, 08.11.2011 tarihinde İzmir'den Afganistana taşımak için yüklenen davacıya ait yüklerin sözleşmede belirlenen 20 günlük sürede ve dava tarihi itibarı ile Afganistan'da bulunan inşaat sahasına ulaştırılamadığını, davalıya ihtarname keşide edildiğini ancak cevap vermediğini, davalı ...Şti. ...Şti. tarafından taşınmazı taahhüt edilen malların sözleşmede aktarma yapılmayacağı yazılı olmasına rağmen aktarma yapılarak taşımayı yapan şirket olduğunu, bu hususun tır karneleri ile sabit olduğunu, CMR Konvansiyonunun...Maddesine göre her iki davalının da davacının taleplerinden sorumlu olduğunu, davacının davalı ... şirketi ile akdedilen sözleşme gereği tüm edimlerini yerine getirdiğini, navlun ücretlerinde sözleşmede belirtildiği gibi ödendiğini, navlun ücreti olarak davalı ... şirketine ...numaralı 28.12.2011 tarihli 80.000,00 TL bedelli çek ile 28.12.2011 tarihli 40.000,00 TL bedelli bono verildiğini, 80.000,00 TL bedelli çekin davalı ... şirketi tarafından ciro edilmesi ile...A.Ş.tarafından başlatılan İzmir...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasına ödendiğini, ancak yükün yerine varmaması nedeni ile navlun bedeli olarak verilen kıymetli evrakla ilgili menfi tespit davasının İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davasında sürdüğünü, yine yükün yerine varmaması ile ilgili olarak davalı şirket yetkileleri aleyhine İzmir C. Başsavcılığının 2012/14550 hz. Sayılı soruşturmasının sürdüğünü, sözleşmenin ...Maddesi gereği gecikmeden kaynaklanan cezai şart alacaklarının bulunduğunu, yükün 18.11.2011 tarihinde İzmir'den alındığını, dava tarihi olan 05.06.2012 tarihine kadar 197 günlük sürenin geçtiğini, her bir gün için 150 USD gecikmeden kaynaklanan cezai şart alacağının söz konusu olması itibarı ile taşımayı yapan her bir araç için 29.550 USD cezai şart gerçekleştiğini, taşımanın 6 araçla yapılması itibarı ile dava tarihine kadar oluşan gecikmeden kaynaklı cezai şart alacaklarının 177.330 USD olduğunu, bunun dava tarihi itibarı ile TL karşılığının 1 USD 'NİN 1.8519 TL olarak kabulü ile 328.397,42 TL olduğunu, davalılarca taşınan yükün kaybolmuş olması nedeni ile CMR Konvansiyonunun 20/1 maddesi uyarınca sözleşmede kararlaştırılan zaman limitinin sona ermesini izleyen 30 gün içinde varma yerine teslim edilmemesi karşısında yükün kaybolduğunun kabul edileceği ve bedelinin davalı şirketlerce ödenmesi gerektiğini, kaybolan yük bedelinin 7 adet faturada belirtildiği üzere 198.600 EURO luk dava tarihi itibarı ile 1 EURO'nun 2,3014 TL olarak kabulü ile 457.058,04 TL olduğunu, inşaatta kullanılcak malzemelerin zamanında inşaat alanına götürülmemesi nedeniyle davacının işe başlayamadığını ve ihaleyi düzenleyen merci tarafından ihalenin fesh edildiğini bu nedenle de davacının milyonlarca lira zararının bulunduğunu, bu aşamada ihalenin feshi nedeni ile uğranılan zararların taraflarınca tespit edilemediğini, şirket banka hesaplarının ticari defter ve belgelerinin bilirkişilerce incelenerek tespit edilebileceğini ileri sürerek, gecikmeden kaynaklanan cezai şart olarak 328.397,42 TL nin kaybolan mal bedeli olarak 457.058,04 TL nin, davacı şirket tarafından kazanılan ihalenin feshine sebep olduklarından şirketin ihalenin feshi nedeni ile uğranılan zararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalılardan müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...Şti.vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde; davacının navlun ücreti olarak 80.000,00 TL lik çek ve 40.000,00 Tl lik bono verdiğini beyan ettiğini, kıymetli evrakın ödeme aracı olup bedelinin ödenmesi ile ödemenin gerçekleşmiş sayılacağını, söz konusu çek ve senedin ödenmediğini, müvekkilinin ciroladığı çekin üçüncü kişi ...A.Ş. Tarafından vade tarihinden sonra ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe konu edildiğinin ancak 76.000,00 TL nin tahsil edildiğini, davacının taşıma ücretinden kaynaklanan borcunun devam ettiğini, alacağın 120.000,00 TL den fazla olduğunu, davacı ile müvekkili arasında akdedilmiş üç adet sözleşme bulunduğunu, bu sözleşmeler gereğince müvekkilinin ... tırlık malı önce Almanyadan Türkiyeye taşıyarak daha sonra aynı malları Türkiyeden Afganistan'a taşımasının kararlaştırıldığını, malların... tırla Türkiyeye taşındığını, bu taşımaya ilişkin 19.600 EURO taşıma ücretinin ödenmediğini, Türkiyeden Afganistana 5 tırla yapılacak taşıma bedelinin 55.000 ... olarak kararlaştırıldığını, bu ödemenin yarısının peşin yarısının mal tesliminde yapılacağını, mal teslim yerine kadar getirilmiş olmasına rağmen ödemenin yapılmadığını, yine Türkiyeden Afganistana bir tırla yapılacak taşıma bedelinin 11.000 DOLAR olup bunun da ödenmediğini, Afganistana yapılan taşımalardan iki araçtaki malların teslim edilmiş olmasına rağmen müvekkiline ödenmesi gereken bedellerin ödenmediğini, bu nedenle müvekkilinin davacıdan 66.000 AMERİKAN DOLARI ve 19.600 EURO alacaklı duruma geldiğini, ayrıca yüklerin bekletilmesi nedeni ile aylardır doğan şoför bekleme ve benzeri masraflar nedeni ile yoksun kaldığı günler nedeni ile günlük 150 DOLAR zarar doğduğunu, bunun da yaklaşık 100.000 DOLAR'a tekabül ettiğini, netice itibarı ile davacının müvekkiline borcunun olduğunu, taşıyıcının sözleşmelerde belirtilen ödemeler kendisine ödenmediği için malları teslimden kaçınma hakkına sahip olduğunu, TTK 891 maddesi gereğince müvekkilinin mal üzerinde hapis hakkının mevcut olduğunu, malların kayıp olmadığını, taşıma bedelleri ödenmediği için malların teslim edilmediğini, davacı tarafla bu hususun defalarca görüşüldüğünü, İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına verilen beyanlarda da bu durumun izah edildiğini, müvekkilinin hapis ve rehin hakkını kullandığını, bu dava dosyasında da malum olduğunu, sözleşmede malların aktarma işine tabi tutulmayacağı yönünde bir hüküm bulunmadığını, iddiaları kabul anlamına gelmemek üzere müvekkilinin zarardan sorumluluğunun navlun ücreti ile sınırlı olduğunu, yoksun kalınan kazancın veya umulan kar kaybının müvekkilinden istenmesinin mümkün olmadığını, davanın reddine, % 40 dan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini savunmuştur. Davalı ...Şti.vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde, davacının iddiasında bahsettiği yük anlaşması başlıklı iki adet taşıma sözleşmesi incelendiiğinde, davacı ile davalı ...Şti. Arasında imzalandığının görüleceğini, müvekkilinin taşıma sözleşmesinde taraf olmadığını, üst taşıyıcı olan ...Şti.'nin dava dışı ...ile teslim yeri ...11.11.2011 tarihli sözleşmeyi imzalandığını, ... taşıma şirketinin bu kez aynı yük ile ilgili olan merkezi İranda olan dava dışı ...şirketi ile imzaladığı 07.11.2011 tarihli sözleşmede vekil eden davalı şirkete ait altı adet araç ile ...yüklenecek malların ... tesliminin kararlaştırıldığını, taşıyıcı ...Şti. Taşıyan konumunda olan ... şirketi ile 13.11.2011 tarihinde taşıma sözleşmesi imzalandığını, İzmir Kemalpaşadan yüklemeisi yapılacak yükün İran Bazargana taşımasının üstlenildiğini en son ...Şti. Yükün İzmir - Bazargan/ İran'a taşınmasının 14.11.2011 tarihinde müvekkili ...Şti. bıraktığını, davacının taraf olduğu taşıma sözleşmesinde güzergahın ...olarak gösterildiğini, taşıma sözleşmeleri sonrası ilk sözleşmede gösterilen güzergah kullanılmak sureti ile taşımanın gerçekleştirildiğini, müvekkilinin... taşımasını üstlendiğini, sözleşme ile üstlendiği edimini yerine getirdiğini,...Şti. ...Şti.ne karşı daha önceki taşıma sözleşmeleri nedeni ile olan taşıma borcundan dolayı bu davaya konu yükün ... şirketi tarafından...'da alıkonulduğunu, borcun ödenmesinden sonra yükün serbest bırakıldığını, ilk taşıma sözleşmesinde yazılı varış yerine teslim edildiğini, müvekkilinin bu gelişmelerden habersiz olup, haberdar olan davacı şirketin haksız olarak müvekkiline karşı dava açtığını, davacının davalı ... şirketi ile olan sözleşmesine dayalı olarak müvekkilinden cezai şart tahsil edemeyeceğini, kendileri yönünden öncelikle cezai şart talebinin reddinin gerektiğini, yükün aktarılmasız taşınacağı yönündeki davacı ile diğer davalı arasındaki hükmün kendilerine ileri sürülemeyeceğini, yükün teslim edilmediği yönündeki iddianın öğrenilmesi üzerine durumun müvekkili şirket tarafından araştırıldığını, iddianın aksine yükün ...'da bulunan alıcısına teslim edildiğinin 6 tırla gerçekleştirilen taşıma nedeni ile malın alıcısına teslim edildiğine dair belge asıllarına uzun çabalar sonrasında ulaşıldığını, tercüme ettirilerek dilekçe ekinde sunulduğunu, CMR taşıma senetlerinde de 6 tır yükün Afgan sınırını geçtikten sonra ...Bakanlığı Genel Müdürlüğünce teslim şerhlerinin yer aldığını, kendileri hakkında haksız iddialarda bulunulduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere CMR konvansiyonunun 23/1 maddesine göre yük bedeline ilişkin tazminatın yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamanındaki kıymetine göre hesap edileceğini, bu miktarın da 23/3 maddesine yazılı miktarı geçemeyeceğini, davacının istediği tazminatın CMR 23 maddesine aykırı ve fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesinin faaliyetinin dondurulup dava dosyalarının İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesine devri ile dava İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sırasına almıştır. Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, davacının delil olarak dayandığı sözleşme, taşıma belgeleri, davalı tarafça sunulan teslime ilişkin olduğu belirtilen belgeler, İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası, İzmir C. Başsavcılığının...hz. Sayılı soruşturma dosyası incelenmiş, bilirkişi incelemesine başvurulmuştur. Davacı şirket ile davalı...Şti. arasında imzalanan yük anlaşmasının incelenmesinden, sözleşmede plakaları belirtilen 5 araç ve römorku ile yapılacak taşımaya ilişkin olduğu, yükleme yeri İzmir olup, boşaltma adresinin... olduğu, güzergahın ... olduğu, yükün boşaltma süresinin maksimum 20 gün olup, taşınacak malın... borular ve aksesuarlar olduğu, CMR sigortasının taşıyıcı tarafından yaptırılacağı, navlun bedelinin 11.000 USD karşılığı 5 araç 55.000 USD olduğu, ödeme şeklinin % 50'sinin 1-10 gün içinde % 50'sinin mal tesliminde yapılacağının kararlaştırıldığı, sözleşmenin...Maddesinde araç zamanında varış yerine varmadığı takdirde günlük 150 USD yükleyici firmaya ödemenin taahhüt edildiği anlaşılmıştır. Ayrıca imzasız yük anlaşması belgesi ile aynı taşıma için 1 tır plakasının daha belirlendiği, navlun bedelinin 11.000 USD olduğunun yazılı olduğu, aynı ödeme şartlarına tabi olduğu saptanmıştır.Dava dilekçesi ekindeki taşıma belgelerinden taşımanın taraflarca imzlanan sözleşmede belirtilen 5 adet tır ve imzasız yük anlaşması belgede belirtilen 1 adet tır olmak üzere toplam 6 tırla yapıldığı ve taşımanın ...Şti. ile yapıldığı, yükleme tarihinin 5 adet tır için 15.11.2011 olup, 1 adet tır için 23.11.2011 olduğu belirlenmiştir. İzmir C. Başsavcılığının ... soruşturma ... karar sayılı soruşturma evrakının incelenmesinden dava konusu yükün kaybolmasına ilişkin davacının şikayeti üzerine yapılan soruşturmada konunun hukuki ihtilaftan kaynaklandığı gerekçesi ile kovuşturma yapılmasına yer olmadığına ilişkin karar verildiği, verilen kararın kesinleştiği belirlenmiştir. İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasının incelenmesinden, davacı ...Şti.tarafından davalı...Şti.'ne karşı dava konusu taşımaya ilişkin navlun bedeli olarak verilen 80.000,00 TL bedelli çek ve 40.000,00 TL bedelli bonoya ilişkin taşımaya konu malın varma yerine teslim edilmediği, kaybolduğu ileri sürülerek, borçlu olmadığının tespiti talepli olduğu, davalı ...şirketi tarafından bu davada da alacaklarının ödenmediğinden bahisle hapis hakkının kullanıldığının, savunulduğu, yargılamanın ilerleyen aşamalarında davalı tarafça malın teslim edildiğinin belirtilerek teslim belgelerinin sunulduğu, İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.02.2013 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararı ile malların teslim edilmediği, daha sonra teslim edildiği iddiasının savunmanın genişletilmesi yasağına aykırı olduğu gerekçesi ile kabul edilmediği, davalı tarafın sonradan delil sunmasına muvafakat etmediğinden teslim belgesi olarak sunulan belgelere itibar edilmediği kabul edilerek davanın kabulüne, navlun bedeli olarak verilen Çek ve Bono nedeni ile davacı ...Şti.'nin...Ltd.Şti'ne borçlu olmadığının tespitine ve yapılan ödeme tutarının istirdatına karar verildiği, bu kararın davalı vekilince temyiz olunduğu, Yargıtay...Hukuk Dairesinin 09.01.2014 tarihli kararı ile teslim belgelerinin borcun ifasına ilişkin ve bir borcun sükutunu gösteren belgeler niteliğinde olduğundan, savunmanın genişletilmesi kapsamında olduğu düşünülemeyeceğinden, teslim belgelerinin değerlendirilerek bu konuda ek rapor alınarak karar verilmesi gerektiğinden bahisle söz konusu kararın bozulduğu, bozmaya karşı karar düzeltme yoluna başvurulduğu, karar düzeltme talebinin reddedildiği, daha sonra İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin faaliyetinin dondurulması ile dava dosyasının İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesine devri ile ... numarası aldığı, teslim belgeleri konusunda alınan ek rapordan sonra teslim belgesi olarak sunulan belgelerin davaya konu ...'a teslim edildiğine ilişkin nitelikte kabul edilmediği, malların Afgan gümrüğüne teslim edildiği varsayılsa bile gönderilenin teslim anlamına gelmediği gerekçesi ile 17.11.2015 tarihli ...Esas... karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, navlun ücreti olarak verilen kambiyo senetlerinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, yapılan ödemenin istirdatına karar verildiği, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulduğu, Yargıtay ...Hukuk Dairesinin 26.01.2017 tarihli kararı ile hükmün onanmasına karar verildiği, Yargıtay kararının taraflara tebliğ olunduğu, karar düzeltme yoluna başvurulmaması üzerine hükmün 17.03.2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Davalı ... şirketinin teslim iddiası ile ilgili teslim yerinde gerekli araştırmanın yapılarak teslimin gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda mahkememize bilgi verilmesi için Adalet Bakanlığı aracılığı ile yazılan yazımıza verilen cevapta, Dış İşleri Bakanlığı Konsolos İşleri Genel Müdürlüğünün cevabında, ...Başkonsolosluğumuzdan alınan yazıda...Komutanlığının mektubuna istinaden ...kayıtlarında davacı şirketin Alman Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı için 2011 yılında inşaat işlerini yaptığı anlaşıldığı, ancak 2011-2012 yıllarına ait kayıtların istenilen bilgileri sağlayabilecek durumda olmadığı, bu çerçevede talep edilen detayların temin edilebilmesinin mümkün olmadığı bildirilmiştir.Bilirkişiler Yard. Doç. Dr. ...ve ...sundukları 24.08.2017 tarihli raporda İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.11.2015 tarihli ... Esas... Karar sayılı kesinleşen kararı gözetildiğinde üstlenilen taşıma işinin tamamlanmadığı ve bu taşımadan kaynaklı olarak navlun alacağına hak kazanılamadığı, davalı ... şirketinin taşıma sürecinde kendisinin ...'a kadar taşımayı üstlendiği ve orada malı teslim ettiğini, orada mala dava dışı taşıyıcının hapis hakkı ileri sürdüğünü iddia ettiği, oysa davada mevcut CMR taşıma senetleri incelendiğinde taşıyıcının ...Şti. Gönderenin ...Şti. Varma yerinin ..., çıkış yerinin İzmir Türkiye olduğunun, toplam 6 tırla taşımanın söz konusu olduğunun görüldüğünü, 18.11.2014 tarihli tır karnesi ve taşıma senetlerinin uyumlu olduğu, bu durumda ... şirketi vekilinin iddia ettiği ...veya ... Şilat ya da ... firmalarının somut olayda taşıyıcı sıfatlarının sabit olmadığını, CMR taşıma senetlerine göre bu firmaların hapis hakkı iddialarının da geçerli olmadığı, yük anlaşmasının taraflarının ... ve ... olduğunu, taşımanın... şirketi tarafından gerçekleştirildiğinin taşıma senedinden anlaşıldığını, 18.11.2011 tarihinden itibaren hesaplanan 20 günlük taşıma süresini aşan süreler için 6 araç için araç başı hesaplanan cezai şarttan sözleşmenin tarafı olan ... Şirketinin sorumlu tutulabileceğini, CMR madde 20/1 gereği, 20 gün olarak öngörülen taşıma süresinin 30 günlük süre aşılması ile malın kaybolmuş sayılması gerektiği, 6 sefer için her birinde 30 gün olmak üzere 180 gün gecikme cezası uygulanabileceğini, her bir gün 150 USD den 27.000 USD karşılığının 49.086,00 TL olarak hesaplandığını, bundan sadece davalı... şirketinin sorumlu olduğunu, malın teslim edilmediği kanaatinin söz konusu olması halinde mevcut mal faturaları üzerinden bedelin 198.600 EURO olup, bunun TL karşılığı olan 455.767,14 TL nin her iki davalıdan müteselsilen istenebileceğinin ancak Afganistan İslam Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü yazıları dikkate alındığında malların aslında ... yetkililerine Afgan Gümrük İdaresi izni ile teslim edildiğinin gözetilmesi gerektiği, bu belgeler karşısında malın teslim edildiğinin kabul edilebileceğini ortaya koymuşlardır. Toplanan tüm deliller karşısında, davacı ...Şti.ile...Uluslararası Taş. İnş. San.veTic.Ltd.Şti.arasında sunulan yük anlaşmasının imzalandığı, bu anlaşma ile davacıya ait ...boru ve aksesuarlarından oluşan inşaat malzemesinin İzmir'den ...'a 5 adet tır ile taşınmasının ve araç başına 55.000 USD ödenmesinin kararlaştırıldığı, taşıma süresinin maksimum 20 gün olarak belirlendiği, araç zamanında varış yerine varmadığı takdirde günlük 150 USD cezai şart ödenmesinin kararlaştırıldığı, ilaveten yük anlaşması başlıklı imzasız belge ile taşımaya 1 adet tır daha ilave edildiği, navlun bedelinin 11.000 USD olarak kararlaştırıldığı, taraf şirketlerinin kabulü olduğu üzere ve bu sözleşmeleri doğrular şekilde taşımanın 6 araçla yapıldığı, sözleşmenin tarafının... şirketi olmasına rağmen taşıma belgelerinden taşımanın ...Şti. Tarafından gerçekleştirildiği, ... senetlerinde yükleme yerinin İzmir, varış yerinin... olarak gösterildiği, davacı tarafından yükün varış yerine teslim edilmediğinin ileri sürüldüğü, davalı...şirketi tarafından cevap dilekçesinde hapis hakkını kullandıklarının savunulduğu, ... şirketi tarafından da yükün yerine teslim edildiğinin savunulduğu anlaşılmıştır. ... şirketi tarafından...şirketi aleyhine açılan dava konusu taşımanın navlun bedeline ilişkin verilen kambiyo senetleri ile ilgili menfi tespit-istirdat isteminin İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davasında verilen ve kesinleşen 17.11.2015 tarihli kararda dava konusu yükün varış yerine teslim edilmediği kabul edilerek navlun bedeline ilişkin verilen kambiyo senetleri nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve ödenen bedelin istirdatına karar verilmiş olup, gerek davanın tarafları arasında kesin delil oluşturan bu karar ve gerekse davamızda...şirketinin cevap dilekçesinde navlun bedeli ödenmediği için hapis hakkının kullanıldığı yönündeki savunma ve kabulü karşısında yükün varma yerine teslim edilmediği kanaatine varılmıştır. Her ne kadar ... şirketi tarafından yükün yerine teslim edildiği savunulmuş ise de, sunduğu teslim belgelerinin İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı davasında da değerlendirildiği, söz konusu belgelerde teslimin kime yapıldığının anlaşılamadığı gibi eğer teslimin gümrük idaresine yapılması söz konusu ise davacı ile...şirketi arasındaki anlaşmaya göre teslim yerinin...olmasına göre usulüne göre varma yerine yapılmış bir teslimden söz edilemeyeceği değerlendirilmekle, malın varma yerinde davacıya teslim edilmediği kanaati oluşmuş ve buna göre değerlendirme yapılmıştır.Bu davada, gecikme nedeni ile araç başına sözleşmede belirtilen günlük 150 USD cezai şartın talep edildiği, buna ilişkin olarak 328.397,42 TL tazminin istendiği, ayrıca yük bedeli olarak 457.058,04 TL nin talep edildiği, dava açılırken bu iki kalemde toplam tutar üzerinden peşin karar ve ilam harcı yatırıldığı, ancak dava dilekçesinde belirtilen inşaat malzemelerinin yerine zamanında varmaması nedeni ile ihalenin feshi nedeni ile uğranılan zarar iddiası nedeni ile parasal bir talep ileri sürülerek peşin karar ve ilam harcı yatırılmadığından, ihalenin feshi nedeni ile uğranıldığı ileri sürülen zararın bu davanın kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmış, sadece gecikme nedeniyle cezai şart ile teslim edilmeyen yük bedeli konusunda değerlendirme yapılarak karar verilmiştir.Davacının gecikme nedeni ile cezai şart talebine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede, gecikme cezasının davacı ile davalı...şirketi arasında imzalanan sözleşmenin... Maddesinden kaynaklandığı, bu nedenle davacının ancak gecikme cezasını...şirketinden talep edebileceği, davalı... Kardeşler şirketinin cezai şart hükmü içeren sözleşmenin tarafı olmaması itibarı ile gecikme cezasında sorumluluğunun bulunmadığı, tarafların kabulünde olduğu üzere taşımanın 6 tırla yapıldığı, sözleşmenin ... Maddesindeki günlük 150 USD cezai şartın her bir araç için uygulanması gerektiği, teslim süresinin maksimum 20 gün olmasına göre CMR 20/1 maddesi dikkate alındığında sözleşme ile belirlenen teslim süresinin 30 gün aşılması ile yükün kaybolmuş sayılacağına göre ancak her bir araç için sözleşmede belirlenen teslim süresinden sonra başlayan 30 günlük süre için gecikme cezası hesaplanması gerektiği, 30 günden sonra ise davacının yükün kaybolduğundan bahisle mal bedelini talep edebileceğinden gecikme hesabı hesaplanamayacağı kanaatine varılmış, her bir araç için 30 günlük gecikme süresine göre 6 tır için toplam gecikme süresinin 180 gün olduğu, günlük 150 USD den toplam gecikme cezasının 27.000 USD olarak hesaplandığı, 27.000 USD nin dava tarihindeki geçerli kura göre TL karşılığının bilirkişilerce 49.086,00 TL olarak hesaplandığı belirlenmekle, cezai şart talebine ilişkin davanın kısmen kabulüne, 49.086,00 TL nin davalı...Şti. 'den alınarak davacıya verilmesine, ... şirketi aleyhindeki fazlaya dair cezai şart talebinin reddine, davalı ...Şti. Aleyhindeki cezai şart talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Hüküm altına alınan 49.086,00 TL gecikme cezasının CMR 23/5 maddesinde ortaya konulan taşıma ücretini geçmediği, böylelikle yasal sınırın aşılmadığı değerlendirilmiştir.Davacının yük bedeline ilişkin talebinin değerlendirilmesinden taşıma sözleşmesinin davacı ile davalı...Şirketi arasında gerçekleştirildiği, taşıma senetlerine göre taşımanın ... Kardeşler şirketi tarafından gerçekleştirildiği dikkate alındığında gerek sözleşme ile taşıma işini üstlenen...şirketinin gerekse taşımayı fiilen gerçekleştiren alt taşıyıcı konumundaki ... Kardeşler Ltd.Ştinin kaybolan yük bedelinden sorumlu oldukları CMR 23/1-2 maddesi dikkate alınarak faturalara göre bilirkişilerce hesaplanan yük bedelinin 198.600 EURO olup, bunun TL karşılığının bilirkişilerce dava tarihindeki kura göre 455.767,14 TL olarak hesaplandığı, davacının bu yük bedelini her iki davalıdan müteselsilen talepte haklı olduğu değerlendirilmekle, davacının teslim edilmeyen yük bedeline ilişkin talebinin kısmen kabulüne, 455.767,14 TL maddi tazminatın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair yük bedeli talebinin reddine, karar vermek gerekmiştir. CMR 23/3 maddesi uyarınca yük bedeli konusundaki tazminatın azami sınırının, yükün brüt ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 SDR olduğu, kaybolan yükün toplam ağırlığının taşıma senetlerindeki ağırlık toplamı dikkate alındığında 37.150 kg olduğu ve her bir kilogramın 8,33 SDR den toplam tazminat azami sınırının 309.459,50 SDR olduğu belirlenmiştir. Yükün 18.11.2011 tarihinde taşınmak üzere kabul edildiği dikkate alındığında maksimum taşıma süresi 20 gün ilave edildiğinde teslim süresinin son gününün 08.12.2011 günü olduğu, bu tarihten sonra CMR 20/1 maddesindeki 30 günlük sürenin başladığı, 30 günlük sürenin geçmesi ile 08.01.2012 tarihinde yükün kaybolmuş sayıldığından 09.01.2012 tarihinde geçerli sura göre 1 SDR 'nin 2,8611 TL ettiği, 309.459,50 SDR karşılığının ise 885.394,57 TL olduğu, dolayısı ile hüküm altına alınan yük bedelinde bu sınırın aşılmadığı, davalı tarafın yük bedeli konusundaki CMR 23/3 maddesindeki sınırın aşıldığı savunmalarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davacının cezai şart talebinin kısmen kabulüne, 49.086,00 TL nin davalı...Uluslararası Taş. İnş. San. Ve Tic. Ltd.Şti. 'den alınarak davacıya verilmesine, Karmer şirketi aleyhindeki fazlaya dair cezai şart talebinin reddine, ... Kardeşler Paz. Tic. Ltd.Şti. Aleyhindeki cezai şart talebinin reddine, 2-Davacının teslim edilmeyen yük bedeline ilişkin talebinin kısmen kabulüne, 455.767,14 TL maddi tazminatın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya dair yük bedeli talebinin reddine, 3-Karar tarihi itibari ile alınması gerekli 34.486,51-TL harçtan, peşin alınan 11.664,05-TL harcın mahsubu ile bakiye 22.822,46-TL harcın davalılardan tahsili ile (davalı...Uluslararası Taş. İnş. San. Ve Tic. Ltd.Şti. bu harcın tamamından ... Kardeşler Paz. Tic. Ltd.Şti. 'nin harcın 20.603,47-TL sinden diğer davalı ile birlikte sorumlu olmak üzere) Hazine'ye gelir kaydına,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine ve hüküm altına alınan cezai şart miktarı ve kaybolan yük bedeli miktarına göre takdir olunan 34.144,12-TL avukatlık ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak (davalı ... Kardeşler Şirketinin bu avukatlık ücretinin 30.824,34-TL sinden diğer davalı ile birlikte sorumlu olması,...şirketinin bu tutarın tamamından sorumlu olması kaydı ile) davacıya verilmesine,Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, davanın reddedilen kısmı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte olan avukatlık asgari ücret tarifesine göre takdir olunan 25.731,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak haklarındaki davanın ret durumuna göre 14.781,00 TL sinin davalı ... Kardeşler Paz. Tic. Ltd.Şti.'ne, 10.950,00 TL sinin davalı...Uluslararası Taş. İnş. San.veTic. Ltd.Şti.'ne verilmesine, 5-Davacı tarafından bu dava için sarf olunan 1.689,00-TL yargılama giderinden kabul edilen kısmına göre takdiren 1.085,60-TL yargılama gideri ile 21,15-TL başvurma harcı ve 11.664,05-TL peşin harç olmak üzere toplam 12.770,80-TL yargılama harç ve giderinin davalılardan müteselsilen alınarak (davalı ... kardeşler şirketinin bu tutarın 11.529,11- TL sinden diğer davalı ile birlikte sorumlu olması kaydı ile) davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, Davalı...şirketi tarafından bu dava için sarf olunan 639,50-TL yargılama giderinin davanın reddedilen kısmına göre takdiren 220,45-TL sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, bakiye giderin bu davalı üzerinde bırakılmasına, Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan yargılama giderinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, oybirliği ile verilen karar davacı vekili ile davalı...şirketi ile davalı ... şirketi vekilinin yüzüne karşı, tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 09.02.2018Başkan ...Üye ... Üye ...Katip ...