Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli tahsili davasında, bilirkişi raporları, emsal seçimi ve değerleme itirazlarının Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmesi üzerine Yargıtay temyiz incelemesi.
Özet: Davacı tarafın belediye tarafından kamulaştırmasız olarak park alanı ilan edilen ve üzerine fiziki müdahalede bulunulan taşınmazlar için bedel tahsili talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne karar vermesi üzerine, hem davacı hem de davalı vekillerinin bilirkişi raporundaki emsal seçimi, taşınmaz değer tespiti ve faiz başlangıcı gibi konulardaki itirazlarına rağmen, bölge adliye mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddedilerek ilk derece hükmünün onanması üzerine, dosya her iki tarafın temyizi üzerine yüksek mahkeme önüne gelmiştir.
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2191 Esas, 2024/2162 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 7. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2023/40 Esas, 2024/94 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Kocaeli ili, ... Mahallesi 36 02... parsel sayılı taşınmazda 328/563 hisse oranında, Kocaeli ili, ..., ... Mahallesi 36 03... parsel sayılı taşınmazda ise 69/99 hisse oranında malik olduğunu, 36 02... parsel sayılı taşınmazın 13.03.2014 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli ... Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama imar planında ... alan olarak belirlendiğini, bu taşınmaza ilişkin davalı idareye yaptıkları kamulaştırma başvurularına, davalı idarece ''36 02... parselin imar planlarında park alanında kaldığını, ancak kamulaştırmasının 2020-2024 yılları arası için hazırlanan Stratejik planda yer almadığı'' şeklinde cevap verildiğini, hukuki el atma yapıldığının da ikrar edildiğini, dava konusu 36 03... parsel sayılı taşınmazın da 1/1000 ölcekli Uygulama İmar Planında konut alanı olarak belirlenmiş olsa da davalı tarafından taşınmaz üzerine merdiven inşaa edildiğini ve fiilen el atıldığını, bu nedenlerle, alacak miktarı tam olarak belirlendikten sonra artırılmak üzere; şimdilik 100,00TL kamulaştırmasız el atma bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Belediyece dava konusu parsellere herhangi bir fiili veya hukuki bir el atma, haksız bi işgal söz konusu olmadığını, parsel üzerinde herhangi bir çalışma yapılmadığını, el atma söz konusu olmadığı için müvekkili Belediyeden el atma tazminatı istenmesinin mümkün olmadığını, bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılama esnasında alınan bilirkişi raporlarında yer alan kamulaştırmasız el atma bedeline ilişkin emsal alınan taşınmazların dava konusu taşınmazlara nazaran şehir merkezinden oldukça uzakta olduğunu, taşınmazlara değer katan sosyal yapılaşmalardan da oldukça uzak olduğunu, bu sebeple yapılan mukayese sonucu belirlenen arsa metrekare birim değerinin güncel serbest piyasa koşulları ve gerçek alım satım bedellerinin epey altında kaldığını, güncel piyasa koşulları incelendiğinde dava konusu taşınmazların serbest piyasa koşullarında daha yüksek metrekare birim fiyatıyla talep göreceğinin açık olduğunu, bu hususlar dikkate alınarak somut emsallerin, dava konusu taşınmazlara kıyasla benzer seviyede arz talep gören ve fiziken de benzerlik taşıyan taşınmazlardan seçilmesinin gerektiğini, nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarına karşı sunmuş oldukları itirazlarının İlk Derece Mahkemesi tarafından etraflıca değerlendirilmediğini, dava konusu taşınmazlarla benzerliği bulunmayan, konumu ve nitelikleri itibarıyla dava konusu parsellerden çok farklı ve çok daha değerli bir taşınmazın emsal olarak alındığını, bilirkişi raporu ve rapora dayalı olarak alınan İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, ıslah ile artırılan miktara ancak ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü ile emsal incelemesi yapmak suretiyle 2942 sayılı Kanun'un 11 inci ve 12 inci maddeleri çerçevesinde taşınmazın değerini belirlemeleri ve buna göre bilirkişilerin dava konusu taşınmazla emsal taşınmazın konum, nitelik ve vergi beyanları itibarıyla karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek ve 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi çerçevesinde her iki taşınmazı kıyaslamak suretiyle belirlenen bedelin davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerinde görülerek taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir. 2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi gereğince emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurullarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.