1567 sayılı kanuna muhalefet kabahatinde uygulanan idari para cezasına itirazda, mercii sulh ceza hakimliğinin uyuşmazlığı esastan çözmeyip kararı kaldırmasının kanun yararına bozulması.

1567 sayılı Kanuna muhalefet kabahatinde uygulanan idari para cezasına itirazda, mercii Sulh Ceza Hakimliğinin uyuşmazlığı esastan çözmeyip kararı kaldırmasının kanun yararına bozulması.

Özet: 1567 sayılı Kanuna muhalefet kabahatinden uygulanan idari para cezasına karşı yapılan itirazı inceleyen Sulh Ceza Hakimliğinin, ilk derece mahkemesi kararını eksik araştırma ve inceleme gerekçesiyle kaldırıp, uyuşmazlığı kendisi çözmemesi veya eksikliklerin giderilmesi yönünde talimat vermemesi hukuka aykırı bulunmuştur; zira itiraz merciinin temyiz veya istinaf mahkemesi gibi hareket edemeyeceği, Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince uyuşmazlığı bizzat çözmesi gerektiği belirtilerek, Adalet Bakanlığının talebi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemi kabul edilerek karar bozulmuştur.

7. Ceza Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : █████████ D.İş

KABAHAT : 1567 sayılı Kanun'a muhalefet

Kabahatli hakkında, 1567 sayılı Kanun'a muhalefet kabahatinden, 651.607,00 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, kabahatli tarafından bu karara karşı başvuruda bulunulduğu, Pazar (Rize) Sulh Ceza Hakimliğinin 04.10.2023 tarihli ve ████████ D.İş sayılı kararı ile başvurunun reddine karar verildiği, kabahatlinin bu karara itirazı üzerine de Rize Sulh Ceza Hakimliğinin 23.10.2023 tarihli ve █████████ D.İş sayılı kararıyla itirazın kabulüne karar verildiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 03.07.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2024 tarihli ve KYB - ██████████ sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18.07.2024 tarihli ve KYB - ██████████ sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Dosya kapsamına göre, Pazar (Rize) Sulh Ceza Hâkimliğinin █████/2023 tarihli kararına karşı yapılan itiraz üzerine, mercii Rize Sulh Ceza Hâkimliğince, idari yaptırıma konu ... beyannamelerinin her biri yönünden kabahat tarihinin farklı olduğu, her bir ... beyannamesinin kabahat tarihi olan tahsil süresinin sonu itibariyle geçerli T.C. Merkez Bankası döviz kuru esas alınarak ayrı ayrı idari para

cezasına hükmedilmesi gerektiği, bir kısım ihracat bedellerine ait ihracat bedellerinin tahsil süresi içinde tamamının getirilmediği, ancak belli bir kısmının getirildiği, idari yaptırım kararının getirilmeyen kısım için uygulanması gerektiği, mahallinde eksik araştırma ve inceleme yapıldığından bahisle itirazın kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına karar verilmiş ise de,

Benzer bir olay sebebiyle, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin █████/2021 tarihli ve ██████████ esas, ██████████ karar sayılı ilamında yer alan, "...İzmir 6. Sulh Ceza Hâkimliğinin, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 29. maddesinde belirtildiği üzere itiraz mercii olduğu nazara alındığında, temyiz veya istinaf mercii gibi hareket ederek dosyadaki eksiklerin ikmali için Hâkimlik kararının kaldırılmasına karar veremeyeceği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 271/2. maddesinde yer alan, "İtiraz yerinde görülürse merci, aynı zamanda itiraz konusu hakkında da karar verir." şeklindeki hükmü uyarınca itiraz konusu olan uyuşmazlığı bizzat kendisinin çözmesi gerektiği, dosyada eksiklikler bulunması hâlinde ise Yargıtay Ceza Genel Kurulunun █████/2020 tarihli ve ███████-1150 esas, ████████ karar sayılı ilâmında belirtildiği üzere, "...kendisi de inceleme ve araştırma yapabileceği gibi gerekli gördüğünde bunların yapılması konusunda emir de..." verebileceği cihetle, anılan Hakimlikçe İzmir 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra itiraz konusu olan idarî para cezası hakkında da bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiş... BOZULMASINA..." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,

Rize Sulh Ceza Hâkimliğinin, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 29. maddesinde belirtildiği üzere itiraz mercii olduğu, bu nedenle temyiz veya istinaf mercii gibi hareket ederek dosyadaki eksiklerin ikmali için Hâkimlik kararının kaldırılmasına karar veremeyeceği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 271/2. maddesinde yer alan, "İtiraz yerinde görülürse merci, aynı zamanda itiraz konusu hakkında da karar verir." şeklindeki hüküm uyarınca itiraz konusu olan uyuşmazlığı bizzat kendisinin çözmesi gerektiği, dosyada eksiklikler bulunması halinde ise Yargıtay Ceza Genel Kurulunun █████/2020 tarihli ve ███████-1150 esas, ████████ karar sayılı ilâmında belirtildiği üzere, "...kendisi de inceleme ve araştırma yapabileceği gibi gerekli gördüğünde bunların yapılması konusunda emir de..." verebileceği cihetle, anılan Hakimlikçe Pazar (Rize) Sulh Ceza Hâkimliğinin kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra itiraz konusu olan idari yaptırım kararı hakkında da bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

Rize Sulh Ceza Hakimliğinin 23.10.2023 tarihli ve █████████ D.İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının,Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.06.2026 tarihinde karar verildi.