Ders saatinde okuldan ayrılarak parkta yaralanan öğrencinin müterafik kusuru ile idarenin hizmet kusurunun tazminat miktarına etkisi tartışılıyor.
Özet: Ders saatinde okulu terk ederek okul dışında oyun oynarken sakatlanıp %92 engelli kalan lise öğrencisi için açılan tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin red kararı Danıştay tarafından bozulmuş; idarenin hizmet kusuru ve öğrencinin müterafik kusuru birlikte değerlendirilerek öğrenci ve ailesi lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesine rağmen, bu karara karşı hem tazminat miktarlarını düşük bulan davacılar hem de idarenin kusursuz olduğunu savunan davalı taraf temyiz başvurusunda bulunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : ████████Karar No : █████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: 1- (DAVACILAR)1.1... 1. 2 ... 1.3 ... VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) ... BakanlığıVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımların temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacılar tarafından, ... Merkez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencisi olan çocuklarının ders saatinde okulun dışındaki parkta uzun eşek isimli oyunu oynarken sakatlanarak %92 engelli hale gelmesi nedeniyle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla davacılardan... için 5.000,00-TL maddi ve 500.000,00-TL manevi, baba ... için 50.000,00-TL manevi, anne ... için 50.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 605.000,00-TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; olay tarihinde reşit olan davacılardan...'in okul kurallarına aykırı bir şekilde ders saatinde okuldan ayrılarak okul dışında arkadaşları ile oyun oynadığı sırada meydana gelen olaydan dolayı ortaya çıkan zararla davalı idare tarafından yürütülen hizmet arasında uygun illiyet bağı bulunmadığı, bu olaydan dolayı ortaya çıkan davacıların maddi ve manevi zararlarının davalı idareden tazminine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi ve Danıştay Kararları: ... Bölge Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Bu kararın temyiz incelemesi sonucu Dairemizin █████/2022 tarih ve E:███████, K:█████████ sayılı kararı ile olay günü 18 yaşında olan ve ders saatinde okulda olması gereken davacının kendi kusurlu davranışları yanında, okul kapısında gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmaması nedeniyle idarenin de olayın oluşumunda ortak kusurunun bulunduğu, idarenin de hizmet kusurunun olduğu; olayın gelişimi, davacının fiili ve olay tarihinde 18 yaşında olduğu hususları dikkate alınarak, belirlenecek kusur oranlarına göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir. Dairemizin Bozma kararına uyulmak suretiyle verilen ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; konuya ilişkin yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor hükme esas alınarak, davacının maddi zararının 6.351.610,00-TL olduğu, olayda %50 oranında davacının müterafik kusurunun bulunduğu anlaşıldığından, 3.375.805,00-TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine; manevi tazminat istemlerine ilişkin olarak davacı için 100.000,00-TL, anne için 50.000,00-TL, baba için 50.000,00-TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, hükmedilen tazminat miktarlarının düşük olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.Davalı idare tarafından, davacılardan...'in olay tarihinde 18 yaşında olduğu ve iradi hareketi nedeniyle olayın meydana geldiği, İdarelerinin olayda kusurunun bulunmadığı, tazminat ödeme yükümlülüğünün olmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Kararın düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: █████/1998 doğumlu olan ve ... Merkez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 12. sınıf öğrencisi olan...'in, █████/2016 tarihinde derste olması gerekirken, okulu terk ederek okulun yanındaki parkta arkadaşları ile uzun eşek oynarken meydana gelen rahatsızlanma nedeniyle hastaneye kaldırıldığı, █████/2016 tarihli Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi engelli sağlık kurulu raporuna göre %92 engelli hale gelmesi nedeniyle davacılardan... için 5.000,00-TL maddi ve 500.000,00-TL manevi, baba ... için 50.000,00-TL manevi, anne ... için 50.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 605.000,00-TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Temyize konu Kararın esasının incelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.Temyize konu Kararın hükmedilen faiz, maddi tazminat tutarı ve vekalet ücretleri yönünden incelenmesi:Bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesi tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve hükme esas alınan raporda; davacılardan...'in 6.351.610,00-TL maddi zararının olduğu belirtilmiş; Mahkemesince olayda davacının %50 oranında müterafik kusurlu olduğu dikkate alınarak, bilirkişi tarafından hesaplanan maddi tazminattan orantısal indirim yapılarak, 3.375.805,00-TL'nin davacıya ödenmesi gerektiğine hükmedilmiş olup, kabul edilen maddi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 414.064,40-TL vekalet ücretinin de davalı idareden alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.Ancak uyuşmazlık konusu olayda %50 oranında müterafik kusur dikkate alındığında davacıya 3.175.805,00-TL maddi tazminat ödenmesi gerekmekte olup, kabul edilen ve reddedilen maddi tazminat tutarlarına ilişkin olarak vekalet ücretlerinin de yeniden hesaplanması gerekmektedir.Ayrıca; davacılar tarafından, █████/2017 tarihinde açılan davada, maddi ve manevi tazminat taleplerinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmekte olup, Mahkemesince taleple bağlılık ilkesi gözardı edilerek idareye başvuru tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte maddi ve manevi tazminatların davacılara ödenmesine karar verilmiştir.Bu itibarla, hüküm fıkrasında yer alan "maddi tazminat talebinin kabulü ile davacının müterafik kusuru da nazara alınarak 3.375.805,00-TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine,...,yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen maddi tazminat üzerinden belirlenen 414.064,40-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,...,yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ret edilen maddi tazminat üzerinden belirlenen 414.064,40-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresinin, "maddi tazminat talebinin kabulü ile davacının müterafik kusuru da nazara alınarak 3.175.805,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine,...,yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen maddi tazminat üzerinden belirlenen 398.064,40-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,...,davanın reddedilen maddi tazminat üzerinden belirlenen kısmı yönünden, yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3. maddesi uyarınca belirlenen 398.064,40-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.Temyize konu Kararın hükmedilen yargılama giderleri yönünden incelenmesi:492 sayılı Harçlar Kanunu'nun "Mevzuu" başlıklı 2. maddesinde; yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu, "Mükellef" başlıklı 11. maddesinde; genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu, "Harçdan müstesna işlemler" başlıklı 13. maddesinin (j) fıkrasında; Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğu belirtilmekle birlikte, parantez içi hükmünde yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline igili yargı merciince karar verileceği düzenleme altına alınmıştır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerine hükmedilmesi" başlıklı 332. maddesinde; 'Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir. Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır.' hükmüne yer verilmiştir.Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerin yargı harçlarını ödemekle mükellef olduğu, Harçlar Kanunu'nun 13/1-j bendi gereğince Genel Bütçeye dahil idarelerin Harçlar Kanunu'nun (1) ve (3) sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğu, anılan Kanun maddesiyle öngörülen muafiyetin bu idarelerin davacı veya kanun yollarına başvuran sıfatını haiz olduğu davalar için söz konusu olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinin 1. fıkrasında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen tarafa yükleneceğine açıkça yer verildiği, yargı harçlarının da yargılama giderlerinin bir unsuru olduğu, dava açılırken davacı tarafından yatırılan veya adli yardım nedeniyle yatırılması ertelenen ve dava sürecinde yargılama giderine dönüşen yargı harçlarının -haklılık oranı gözetilerek- davalı idarece ödenmesine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.Bu itibarla, hüküm fıkrasında yer alan "Mahkemesince adli yardım talebi kabul edilmiş olması nedeniyle tahsil edilmediği anlaşılan mahkeme, istinaf ve temyiz safhalarına ilişkin,...,1.272,89-TL yargılama giderinin davalı idareler genel bütçeye dahil olduğundan tamamlatılmasına yer olmadığına" ibaresinin, "Mahkemesince adli yardım talebi kabul edilmiş olması nedeniyle tahsil edilmediği anlaşılan mahkeme, istinaf ve temyiz safhalarına ilişkin,...,1.272,89-TL yargılama giderinin davalı idareden tahsili için ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına" şeklinde düzeltilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz istemlerinin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hükmedilen faiz, maddi tazminat tutarı, vekalet ücretleri ve yargılama giderleri yönünden yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, davacıların adli yardım istemi Mahkemece kabul edildiğinden, temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin tahsili için Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarların Mahkeme tarafından davalı idareye iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.