Danıştay, Batmandaki toplulaştırma işleminde mera ve hisseli parsellerin hukuka aykırı devir ve değersizleştirilmesi nedeniyle verilen iptal kararını temyiz başvurusunu reddederek kesinleştirdi.
Özet: Bir köyde gerçekleştirilen toplulaştırma işleminde, davacının hisseli taşınmazları ile Hazineye ait mera parseli karşılığında verilen yeni parsellerin değer ve konum bakımından önceki parsellere göre eşdeğer olmadığı, toplulaştırma amaç ve ilkelerine aykırılık oluşturduğu ve mera alanının uygun şekilde ikame edilmediği tespit edildiğinden, ilk derece ve istinaf mahkemelerince toplulaştırma işleminin kısmen iptaline karar verilmiş; davalı idare ise bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, kamu yararının gözetildiğini iddia ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: █████/2009 tarih ve 27240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygulama alanı ilan edilen Batman İli, Merkez, ... köyünde yapılan toplulaştırma işleminin ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar ile ... parselde bulunan ve Hazine adına kayıtlı anılan köye ait "mera" alanı olan taşınmaza ilişkin kısmının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin; Batman ili, Merkez ilçesi, ... köyü, ... parselde bulunan taşınmaz ile 8 parselde bulunan ve Hazine adına kayıtlı anılan köye ait "mera" alanı olan taşınmazı kapsayan alanda yapılan toplulaştırma işleminin iptali istemi yönünden değerlendirilmesinden; bilirkişi raporu ile birlikte ek bilirkişi raporunun ve dosyadaki diğer bütün bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacının hisseli malik olduğu ... parselin karşılığında toplulaştırma işlemi neticesinde davacıya verilen ... parsellerin önceki taşınmaza nazaran daha değersiz konumda olduğu, hisse alanı artışı yapılarak bu farkın kapatılmaya çalışıldığı, ancak bu farkın hisse alanı artışı ile kapatılamayacağı, yine Hazine adına kayıtlı anılan köye ait mera alanı olan ... parselin ... parsel olarak başka birine verildiği, yeni mera alanın ise ... nolu parsellerden verildiği, bu parsellerin önceki parsele göre eş değer olmadığı, ayrıca ... nolu yeni parselin şekil ve konumundan dolayı mera alanına dönüştürülemeyeceği, mera alanının ... yeni parsele bölünerek yeni parsellerin eski konumundan çok uzaklara planlanması, ... nolu yeni parselin yol güzergahı boyunca şekilsiz uzanması, ... nolu yeni parselin ise ait olduğu yerleşim yerlerinin çok uzağında ve dağlık, eğimli ulaşılmaz yerlerde tahsisi toplulaştırma işleminin özüne aykırı olup derecelendirmenin usulüne uygun yapılmadığı anlaşıldığından dava konusu ... ve ... sayılı parseller yönünden yapılan dava konusu toplulaştırma işleminin, toplulaştırma amaç ve ilkelerine, dağıtım esaslarına ve hukuka uygun olarak yapılmadığı sonucuna varıldığı, ... nolu parsel yönünden ise, bu parselde davacı adına bulunan hisselerin birinin satış birinin de intikal nedeniyle toplulaştırma işlemleri kapsamında davacı adına işlem görmediği, bu bağlamda işbu parsel yönünden davacının "hukuken korunabilir meşru bir menfaati bulunmadığı" gerekçesiyle ehliyet yönünden davanın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle toplulaştırma işleminin ... ve ... sayılı parseller yönünden iptaline, ... sayılı parsele ilişkin kısmı yönünden ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yeni verilen ... ada ... parsel ile ... ada ... parselin bir bütün olarak verilememesinin en büyük nedeninin sulama hattının parsel ortasından geçmesinden kaynaklandığı, sulama hattından dolayı parselin ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel olarak ikiye ayrıldığı, kamu yararı dikkate alındığında yapılan işlemin toplulaştırma ilke ve esaslarına uygun yapıldığı, bilirkişi raporunda özellikle ... sayılı mera parselinin toplulaştırılmasının toplulaştırma esaslarına uygun yapılmadığının belirtildiği, ancak ... parselden gelen ... ada ... parselin zeminde karayolu olarak kullanıldığı, bu parselin karayollarının vatandaş arazisini kamulaştırma yapmadan Maliye Hazinesi ile karşılanması için oluşturulmuş bir parsel olduğu, bu parsele taşınan mera parseline karşılık gerçekte mera olarak kullanılan yerlere fazlasıyla Maliye Hazinesi parseli taşındığı ve İl Mera Komisyonunun olurunun alındığı, bilirkişi raporunda yapılan açıklamalara göre bilirkişi heyetinin sadece tek parsel bazında eksiklik tespit etmesine rağmen sonuç bölümünde bundan bahsedilmeyerek davaya konu tüm taşınmazlarda hata yapılmış gibi hüküm ve ilkelere aykırı olduğunun belirtildiği, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu belirtilerek, kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.