ticaret mahkemesinde görülen, bankanın kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağının kefillerden tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasının gerekçeli kararı.

Ticaret Mahkemesinde görülen, bankanın kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağının kefillerden tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasının gerekçeli kararı.

Özet: Bir banka, ana borçlu şirketin konkordato talebinin kabul edilmesine karşın, krediye kefil olan davalıların konkordato taleplerinin reddedilmesi üzerine, ödenmeyen kredi borcundan kaynaklı ilamsız takibe yaptıkları itirazın iptali ve takibin devamı talebiyle dava açmış; davalıların cevap vermediği yargılama sürecinde, mahkemece alınan bilirkişi raporuyla takip tarihi itibarıyla kefillerden toplam 3.006.145,91 TL asıl alacak ve işlemiş temerrüt faizinden oluşan bir alacak hakkının bulunduğu tespit edilmiştir.

T.C. ......... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

.........

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

..........x..............x.........

..............x................x.

.......x.........x.................x

DAVA : ............ Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ : █████/2021

KARAR TARİHİ : █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan ............ Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ............ A.Ş. ile ......... Makine İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile akdedilen kredi sözleşmesi uyarınca müvekkil bankaca borçluya krediler kullandırıldığını, davalılar .......... ve ...........'in iş bu sözleşmeye kefil sıfatıyla imza attıklarını, asıl borçluya kullandırılan krediden kaynaklı bu borçtan imzaladığı sözleşmede belirtilen kefalet tutarı ve kendi temerrüdünden dolayı doğmuş ve doğacak borçtan sorumlu olduklarını, anılan sözleşmelere dayanılarak kullandırılan kredilerin geri ödenmemesi üzerine borçlulara ........ 47.Noterliğinin 20.02.2019 tarih ve 02326 yevmiye numarası ile kat ihtarnamesi keşide edildiği ve kendilerine usulüne uygun mehil süresinde borçlarını ödemeyerek temerrüte düştüklerini, davalı borçlular .......... ve ........... ve dava dışı ......... Makine İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. konkordato talebiyle Mahkemeye başvurularında ......... Makine Ltd. Şti.'nin Konkordatosu kabul edilirken kefiller .......... ve ...........'in konkordato taleplerinin reddolduğunu, temerrüde düşen borçlular hakkında iş bu davaya konu ilamsız takip başlatıldığını, borçlular vekili tarafından takibe itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin tarafları UETS hesaplarına 26.03.2021 tarihinde geldiğini, davalıların itirazlarının incelendiğinde; borçluların gönderilen ödeme emirlerine karşı borca, ödeme emrine, takibe, faiz oranına, işlemiş faize ve takibin tüm ferilerine itiraz edildiği ve takibin durdurulduğunun anlaşıldığını, dosyada mevcut ihtiyati hacizlerin muhafazasını ve haksız itirazların bertarafını teminen 30.03.2021 tarihinde █████████ büro dosya numarası üzerinden Bankaca arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu 05.05.2021 tarihli son tutanak aslının ekte sunulduğunu, arabuluculuk sürecinin anlaşma ile sonuçlanmaması nedeniyle yasal süresi içerisinde işbu itirazın iptali davasının açılması zaruretinin doğduğunu, davalıların ......... 30.İcra Müdürlüğü'nün █████████ E. sayılı icra takip dosyasına yaptıkları itirazların iptali ile her bir davalı yönünden takip talebinde bildirilen tutarlar üzerinden takibin devamına; asıl alacağa takip tarihinden işleyecek %42 temerrüt faizi, BSMV ve ferileri ile birlikte tahsili ve asgari %20 icra inkar tazminatı ile yargılama giderlerinin davalılardan müştereken tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

GEREKÇE:

Dava, ......... 30. İcra Dairesi'nin █████████ Esas sayılı dosyasında alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı bankanın dava dışı ......... Makina İnş. ... Ltd. Şti. ile imzalanan Kredi Çerçeve Sözleşmesi kapsamında kullandırılan kredilerden dolayı davalı kefillerden alacağının bulunup bulunmadığı, varsa alacağın takip tarihi itibariyle miktarı konusundan kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Davacı tarafından alacağın tahsili için ......... 1. Genel İcra Dairesi (......... 30. İcra Dairesi █████████ Esas)'nin ██████████ Esas sayılı dosyasında genel haciz yoluyla takip başlatıldığı, 1.996.338,17 TL asıl alacak ve 2.081.224,06 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.077.562,23 TL alacak talebinde bulunulduğu, davalı tarafından ödeme emrine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, davacı tarafça bir yıllık hak düşürücü sürede 2004 sayılı İİK'nın 67.maddesine göre iş bu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce deliller toplandıktan sonra, dosya bankacı bilirkişi ........'a tevdi edilmiş, alınan █████/2022 tarihli rapor ile; davacı Bankanın takip tarihi 17.03.2021 itibariyle; dava dışı asıl borçlu (kredi lehtarı) ......... Makina İnş. San. ve Tic. Ltd.'ne kefaletlerinden dolayı, davalı kefiller .......... ve ...........'in kefaletleri nedeni ile ......... 30. İcra Müdürlüğünün █████████ E. sayılı Dosyasından ilamsız takip nedeniyle açılan itirazın iptali davasında, 1.938.976,21 TL asıl alacak, 1.067.169,70 TL işlemiş temerrüt faizi olmak üzere toplam 3.006,145,91 TL talep hakkına sahip bulunduğu, takipten itibaren 1.938.976,21 TL asıl alacağın, 1.890.095,66 TL asıl alacak bölümüne yıllık %29,63 temerrüt faizi, 48.880,55 TL asıl alacak bölümüne yıllık %25,20 temerrüt faiz oranını geçmemek kaydıyla 5464 sayılı ............ Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 26/3. Maddesi uyarınca Ye 25,20 ilerde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın Kredi Kartı İşlemlerinde Uygulanacak Azami Faiz Oranları Hakkında Tebliğleri ile belirlenecek gecikme faiz oranlarından faiz talep edebileceği, depo talep edilen çek riskleri nedeniyle sözleşmede açıkça hüküm bulunmadığından sorumluluk yüklenemeyeceği, taleple bağlılık ilkesi gereği davacı Bankaca BSMV'si talep edilmediğinden BSMV hesaplanmadığı hususları belirlenmiştir. Rapora itiraz edilmesi üzerine █████/2022 tarihli ek rapor alınmıştır.

Dosya bu defa bankacı bilirkişi .........'a tevdi edilmiş olup alınan █████/2022 tarihli rapor ile; davalı asıl borçlu ......... Makine İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacı Türkiye ......... Bankası A.Ş. arasında; █████/2015 tarihinde ve █████/2018 tarihinde 2.500.000,00 TL limit ile Kredi Çerçeve Sözleşmesi akdedildiği, konu sözleşmeye davalılar ........... ve ..........’in müteselsil kefil sıfatı ile kefil olduğu, kefalet türünü el yazısı ile “müteselsil” olarak belirtildiği, kefalet tarihini ve kefalet tutarını da el yazısı ile yazıldığının şeklen görüldüğü, dosya muhteviyatında bulunan bilge/belgeler üzerinde yapılan incelemede; davacı bankanın dava dışı asıl borçlu firmaya, Taksitli Ticari Krediler, Kredili Ticari Mevduat Hesabı, İskonto İştira Kredileri kullandırıldığı, Çek Kredisi Hesabı tanımlandığı, çek karnesi verildiği, davacı ............ tarafından T.C. ........ 47.Noterliği aracılığı ile █████/2019 tarihli 02326 yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiği, söz konusu ihtarnamede; muhataplardan borçlu; ......... Makine İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile ............ arasında akdedilen kredi sözleşmelerine istinaden adı geçene kredi kullandırılmış ekli hesap özetlerinde görüleceği üzere söz konusu kredilere nedeniyle █████/2019 tarihi itibariyle; 2.182.799,63 TL olmak üzere nakit, 114.420,00 TL(00057 ÇEK) gayrinakit borcu bulunduğu, █████/2019 tarihi itibariyle toplam 2.182.799,63 TL karşılığı olmak üzere toplam 2.182.799,63 TL borçlarını işbu ihtarnamenin tebliğini izleyen 1 gün içinde, İhtarnamenin tebliğini izleyen 1 gün içinde gayrinakdi kredi borcuna ilişkin 114.420,00 TL’nin bankada faiz getirmeyen bir hesaba nakden ve defaten bloke edilmesi, gayrinakdi kredilerin tazmini halinde tazmin edildiği tarihten itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte kefalet, rehin ve diğer teminatlara müracaat ve kur farkından doğan alacağı talep haklarının saklı kalacağı hususunun ihtaren bildirildiği, tebliğ mazbataları incelendiğinde; davalılara █████/2019 tarihinde tebliğ edildiği, verilen 1 süre dikkate alındığında davalıların temerrütte düşme tarihinin █████/2019 olduğu, ihtarname sonrası davacı ............ tarafından █████/2021 tarihinde ......... 30. İcra Müdürlüğü’nün █████████ E, sayılı dosyası ile davalılar aleyhine 1.996.338,17 TL Asıl Alacak ve 2.081.224,06 TL İşlemiş Faiz Toplamı 4.077.562,23 TL Nakit, 19.010- TL 10 adet çek tutarlı gayrinakit riskten kaynaklı icra takip başlatıldığı, başlatılan icra talebine, davalılar Sayın vekilinin █████/2021 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durdurulduğu, davacı bankaca, uygulanabilecek temerrüt faizinin yıllık %54,75 olarak tespit edildiği, ancak takip tarihinden önce asıl alacağa yıllık %57,00 temerrüt faizi, takip tarihinden sonra ise tahsiline kadar yıllık %42,00 temerrüt faizi talebinde bulunduğu, talebe bağlı kalınarak takipten sonra yıllık %42,00 temerrüt faizi talep edebileceği, davacı bankanın kredili mevduat hesabından kaynaklı asıl alacak tutarına TCMB Tebliğine uygun yıllık %33,00 temerrüt faizi talep edebileceği, İşbu raporun “İnceleme-Değerlendirme” başlığı altında detaylı olarak arz ve izah edildiği üzere, tarafıma tevdi edilen dosya kapsamı, tüm bilgi/belge, hesap dökümlerinin ve akdedilen sözleşmelerin incelenmesi sonucunda, takdiri mahkemeye ait olmak üzere, davacı Bankanın █████/2019 geçici mühlet tarihi itibariyle toplam nakdi alacak tutarının 2.177.872,31 TL asıl alacak ve 1.490,45 TL işlemiş tem. faizi olmak üzere toplam 2.179.362,76 TL tespit edildiğini, gayrinakdi alacağa ilişkin ise; taraflar arasında akdedilen Kredi Genel Çerçeve Sözleşmesinde müteselsil kefillerden çek risklerinden kaynaklı gayrinakit alacak tutarının depo edilmesinin talep edilebileceği hususunda açık hüküm bulunmadığı, var ise ilk bilirkişi raporu itirazı ekinde sunulmadığının tespit edildiği, dava dosyası muhteviyatına sunulan hesap hareketleri incelendiğinde; geçici mühlet tarihi ile icra takip tarihi arasında; 205.330,34 TL anapara, 30.197,94 TL faize tahsilat sağlandığı, icra takip tarihi ile dava tarihi arasında; 271.622,82 TL faize tahsilat sağlandığı, dava tarihinden sonra ise 86.663,86 TL faize tahsilat sağlandığı, ayrıca geçici mühlet tarihinden sonra davacı bankanın 7 adet çek yaprağı için toplam 14.210,00 TL çek yaprağı ............ sorumluluk bedeli ödemesi yaptığı hususlarının belirlendiği anlaşılmaktadır. İtiraz üzerine █████/2023 tarihli ek rapor alınmıştır.

Alınan raporlar ve ek raporlar arasında çelişki oluşması nedeniyle dosya bu defa nitelikli hesap bilirkişisi İbrahim Ermenek ile bankacı bilirkişi ...'den oluşan bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş olup, alınan █████/2024 tarihli rapor ve █████/2024 tarihli ek rapor ile; takip tarihi itibariyle 3.945.431,98 TL, dava tarihi itibariyle 4.057.567,69 TL, son ödeme tarihi itibariyle ise 1.985.002,68 TL asıl alacak, 2.063.381,19 TL işlemiş temerrüt faizi olmak üzere toplam 4.048.383,87 TL alacağın davalıların kefalet limitleri dahilinde olduğu, davalı vekilinin itirazlarının kök ve ek raporda yapılan tespit ve kanaatlerini değiştirir mahiyette olmadığının değerlendirildiği, kök ve ek raporda görevlendirme kapsamında yapılan takip, dava, en son ödeme tarihli hesaplanan borç tutarının davalıların toplam 5.000.000,00 TL tutarlı kefalet limitleri dahilinde olduğu, asıl borçlu hakkında verilen konkordatonun kefil hakkında hüküm ve sonuç doğurmayacağı, konkordato kesin mühleti verilmesinin, rehinle temin edilmemiş her türlü para alacağına faiz işlemesini durduracağına dair İİK m. 294/3 hükmünün sadece konkordato mühleti verilen asıl borçlu hakkında hüküm ve sonuç doğuracağı, kefil hakkında bu hükmün uygulanmayacağı hususlarının belirlendiği anlaşılmakta olup, bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen söz konusu rapor ile ek rapor hükme esas alınmıştır.

Yapılan yargılama sonucunda, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; davanın, kredi alacağına kefaletten kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemli olduğu, davacı T. ......... Bankası A.Ş. ile dava dışı asıl borçlu ......... MAKİNE İNŞ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. arasında, 08.06.2015 tarihli ve █████/2018 tarihli 2.500.000,00 TL tutarlı iki farklı "Kredi Çerçeve Sözleşmesi" lerinin asaleten imzalandığı, davalı ........... ve ..........'in sözleşmeleri müteselsil kefil olarak imzalamak sureti ile dava dışı asıl borçlu şirketin davacı ............ nezdinde bu kredi sözleşmeleri tahtında kullandığı/kullanacağı kredilere müteselsil kefalet verdiği, buna göre davalıların toplam kefalet tutarı 5.000.000,00 TL olduğu, kredi borcunun ödenmemesi üzerine davacı ............ tarafından hesabın kat edilerek davalı müteselsil kefillere ihtarname gönderildiği, ödeme yapılmaması üzerine davacı tarafından alacağın tahsili için ......... 1. Genel İcra Dairesi (......... 30. İcra Dairesi █████████ Esas)'nin ██████████ Esas sayılı dosyasında genel haciz yoluyla takip başlatıldığı, 1.996.338,17 TL asıl alacak ve 2.081.224,06 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.077.562,23 TL alacak talebinde bulunulduğu, davalı tarafından ödeme emrine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, davacı tarafça iş bu itirazın iptali davasının açıldığı, nitelikli hesap bilirkişisi İbrahim Ermenek ile bankacı bilirkişi ...'den oluşan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen kök ve ek rapor ile; müteselsil kefil olan davalıların başlatılan ödenmeyen kredi borcuna istinaden başlatılan icra takibi dolayısıyla 1.985.002,68 TL asıl alacak ve 2.063.381,19 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.048.383,87 TL'den sorumlu oldukları, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek %42 temerrüt faizi uygulanması gerektiği, toplam 19.010,00 TL 10 adet çek tutarlı gayri nakit riskin faiz getirmeyen bir ............ hesabına depo edilmesi sonuç ve kanaatine varılarak, davanın belirtilen bu miktarlar üzerinden kısmen kabulüne fazlaya ilişkin istemin reddine, alacağın kredi sözleşmelerine dayandığı ve likit olduğu anlaşılmakla %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine ......... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi tarafından █████/2025 tarih ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararıyla "Hal böyle olunca mahkemece, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi ve Dairemiz uygulamaları doğrultusunda davacı bankaca aynı tür kredilere fiilen uygulanan kredi faiz oranının esas alınması suretiyle ticari krediler yönünden temerrüt faiz oranın % 24,795 olarak, KMH kredisi yönünden ise % 27,36 olarak tespit edilmesi ile bankanın takip tarihi ve sonrasında takipten dava tarihine kadar yapılan ödemelerin de göz önünde bulundurulması suretiyle dava tarihi itibariyle kefillerden talep edebileceği tutarların, bankacı bilirkişiden ek rapor alınması suretiyle az yukarıda işaret edilen ilke ve kurallar uyarınca hesaplanarak hasıl olacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yukarıda yazılı olduğu üzere karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. O halde, mahkemece, Dairemiz denetimine elverişli olmak üzere bilirkişiden, belirtilen bu hususlarda yapılan her bir tahsilat tarihine göre yapılacak hesaplamaları ve ayrıntılı dökümünü içerir rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu anlamda bir tahkikat yapılmaması ve delillerin tartışılmaması HMK 353/1-a-6 anlamında esaslı delillerin toplanmaması ve değerlendirilmemesi anlamında olmakla; yetersiz bilirkişi raporu nedeniyle Dairemize bir değerlendirme ve hesaplama yapılması da mümkün olmamıştır. Bu eksiklik aynı zamanda tahkikate ilişkin iki dereceli yargılama hakkına ilişkindir.

Tüm bu nedenlerle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle sair hususlar incelenmeksizin ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 353/(1)-a.6.maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davalılar vekili tarafından █████/2025 tarihli dilekçe ile; davaya konu ......... 1. Genel İcra Dairesi ██████████ Esas sayılı icra takibine yapmış oldukları itirazlardan 31.07.2025 tarihli dilekçe ile vazgeçmiş bulunduklarını, işbu hususa ilişkin vazgeçme dilekçesini yine 31.07.2025 tarihinde ......... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin ████████ E. Sayılı istinaf dosyasına sunmuş olmalarına karşın istinaf incelemesi sırasında işbu hususun dikkate alınmayarak Mahkememizin 05.02.2025 tarih ve ████████ Esas ███████ sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmişse de huzurdaki dava konusu icra takibine itirazlarından vazgeçmiş olmaları nedeni ile davanın konusuz kalmış olduğunu, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini, yargılama gideri vekalet ücreti talebinin olmadığını beyan etmiştir.

Davacı vekili tarafından ise █████/2025 tarihli dilekçe ile; ......... 1. Genel İcra Dairesi ██████████ Esas sayılı dosyasında icra takibinde borçlu vekili tarafından yapılmış olunan itirazların 31.07.2025 tarihinde geri alındığını, takibin devamına karar verilmesi talep edildiğini, bu nedenle, itirazın iptali davasının konusunun kalmamış olduğunu, davalı tarafça yargılama gideri, vekalet ücreti talebi olmadığının beyan edildiğini, taraflarınca da aynı beyanların ......... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin ████████ Esas Sayılı dosyasına sunulmuş ise de işbu beyanlar istinaf mahkemesince dikkate alınmadığını, bu nedenle itirazın iptali davasının konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini, taraflarının da yargılama gideri, vekalet ücreti talebi bulunmadığını beyan etmiştir.

Yapılan yargılama sonucunda, taraf vekillerinin beyan dilekçeleri doğrultusunda davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, tarafların yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi bulunmadığından vekalet ücreti ve yargılama gideri takdirine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;

1-Dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

2-Davacı tarafın talebi olmadığından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

3-Talep olmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

4-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin talep olmadığından kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

5-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin olarak alınan 49.246,76 TL harcın mahsubu ile bakiye 48.631,36 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 madde hükümlerine göre İADESİNE,

7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ......... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025