İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin, çekten doğan alacak sebebiyle ihtiyati haczin yetki itirazı üzerine kaldırılmasına yönelik ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bir alacaklının vadesi geçmiş çek alacağı sebebiyle borçlu aleyhine başlattığı ihtiyati haciz kararı, borçlunun mahkemenin yetkisine itiraz etmesi üzerine ilk derece mahkemesince kaldırılmış; alacaklı ise çekin karşılıksız kalmasıyla borcun götürülecek borç niteliği kazandığını ve kendi yerleşim yerindeki mahkemelerin de yetkili hale geldiğini ileri sürerek bu karara itiraz etmiştir. İstinaf incelemesinde ise, ihtiyati haciz için yetkili yerin çekin keşide edildiği veya muhatap bankanın bulunduğu yer olduğu belirtilerek, davacının yetki itirazının dayanağı olan iddiaları değerlendirilmeye alınmıştır.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ44. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R IDOSYA NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████İNCELENEN EK KARARINMAHKEMESİ : İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2025 (Tarihli Ek Karar)NUMARASI: █████████ E. - █████████ K.DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :Tarafların İddia ve Savunmaları: TALEP: İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı vekili Mahkemeye verdiği dilekçesinde özetle; müvekkilinin borçludan ibraz edilen vadesi geçmiş kambiyo senedi nedeniyle alacaklı olduğunu belirtilerek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştirİlk Derece Mahkemesi'nin █████/2025 tarihli D. İş kararı ile; "Talep dilekçesi ve belge asılları ile tüm dosya kapsamına göre; talebin İ.İ.K'nun 257. ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu anlaşılmakla, TALEBİN KABULÜ İLE, Alacaklının iddia ettiği yukarıda belirtilen alacak miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İHTİYATEN HACZİNE,Alacağın %15 oranında 59.881,97-TL nakdi veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun alacaklı tarafından 10 gün içerisinde Mahkeme veznesine teminat olarak yatırılmasına,yatırılmadığı takdirde ihtiyati haczin kalkmasına, karar verilmiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili Mahkemeye verdiği dilekçesi ile; müvekkili şirket adresinin ...olduğunu, takibe konu çekteki keşide yerinin ve banka şubesinin ...olduğunu, yetkili mahkemenin ve icra dairelerinin ...olduğunu belirterek, yetkiye ilişkin itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nin █████/2025 kararı ile; 1-İhtiyati hacze itiraz eden ....Şti.'nin yetki itirazının kabulü ile mahkememizce verilen █████/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının bu kişi yönünden kaldırılmasına, 2-İhtiyati hacze itiraz eden eden taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 12.500 TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep edenden alınarak, ihtiyati hacze itiraz edene verilmesine, karar verilmiştir.İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; Davacının, alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü nezdinde başlattığı takibe ve bu kapsamda verilen ihtiyati haciz kararına karşı davalının yaptığı yetki itirazının haksız olduğunu ileri sürdüğü, yerel mahkemenin yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haczi kaldıran ek kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirttiği, icra takibine konu çekin muhatap bankaya ibraz edilip karşılıksız çıkmasıyla birlikte borcun "aranacak borç" niteliğinden çıkarak "götürülecek borç" niteliğine dönüştüğünü savunduğu, Türk Borçlar Kanunu’nun 89. maddesi ve yerleşik Yargıtay ile Bölge Adliye Mahkemesi kararları uyarınca alacaklının kendi yerleşim yeri olan İstanbul mahkemelerinin ve icra dairelerinin de yetkili hale geldiğini vurguladığı, çekin ... A.Ş. Çek Senet Merkezi aracılığıyla işlem görmesi nedeniyle ifa yerinin İstanbul olduğunu iddia ettiği, bu gerekçelerle ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararının kaldırılmasını, ihtiyati haciz kararının devamına karar verilmesini talep etmiştir.GEREKÇE:Talep vadesinde ödenmeyen çek nedeniyle ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İhtiyati haciz isteyen vekili dilekçesi ile; ... A.Ş. ...Şubesine ait █████/2025 tarihli 600.000,00 TL bedelli çek nedeniyle 399.213,14-TL muaccel alacak bakımından ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece % 15 teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verildiği, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen borçlu ....ŞTİ vekili tarafından yapılan yetki itirazının kabulüne karar verildiği, talep eden vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu görülmüştür. İİK'nun 257/1 fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.İİK'nun Madde 265/1 fıkrası uyarınca; "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir".Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz isteyebilecektir.Somut olayda, ihtiyati haciz istemine dayanak çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın bulunduğu yerin ...olduğu, itiraz eden borçlu şirketin yerleşim adresinin de ...olduğu, yukarıda yer verilen yetkiye ilişkin seçimlik yerlerden hiçbirinin İstanbul adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığı görülmekte ise de, Dairemizin daha önce , kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.madde hükmünün uygulanamayacağı ve alacaklı tarafın yerleşim yeri mahkemesinin, ihtiyati haciz talebi yönünden yetkili olmadığı görüşü benimsenmekte iken , bu konuda Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasında uyuşmazlık bulunması nedeniyle, uyuşmazlığın giderilmesi talebi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████████ E. ve █████████ K. Sayılı, 24.11.2025 tarihli ilamı ile; muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanacağı ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK'nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme hâline geleceği ve bu şekilde Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderildiği açıklanmakla, TBK'nın 89/1. maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkili hale geldiğinin kabul edilmesi gerekmiştir. Bu doğrultuda yapılan incelemede; mahkemece itirazın kabulüne dair verilen kararın yerinde olmadığı, talep eden vekilinin istinaf talebinin kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince █████/2025 tarihli ek kararın kaldırılması ile; █████/2025 tarihli █████████ D. İş -2733 sayılı ihtiyati haciz kararına yönelik borçlu ....ŞTİ vekili tarafından yapılan İTİRAZIN REDDİNE karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Talep eden vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile,2-İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...../███████ tarihli ek kararın 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3- █████/2025 tarihli 2025/....D. İş -..... Karar sayılı İhtiyati haciz kararına yönelik borçlu .... Şti vekili tarafından yapılan İTİRAZIN REDDİNE, 4-İstinaf talebi kabul edildiğinden talep eden tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5-İstinaf yargılaması için talep eden tarafından yapılan 2.002,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 315,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 2.317,00 TL'nin karşı taraflardan ....Şti tahsiliyle talep edene verilmesine,6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7-6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi uyarınca kararın tebliği ve harç tahsil işlemleri ile infazının yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına, 8-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. ve 2004 Sayılı İİK'nın 258/(3). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026