Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen haksız fiil kaynaklı trafik kazası sonrası araç değer kaybı ve mahrumiyet bedeli talepli tazminat davası.
Özet: Davacı, trafik kazasında %100 kusurlu bulunan davalı aracın çarpmasıyla kendi aracında oluşan değer kaybı ve kullanımdan mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ederken; davalı sigorta şirketi, maddi hasar bedelinin ödendiğini, aracın geçmiş hasarları nedeniyle değer kaybı talebinin haksız olduğunu ve faiz başlangıcının tartışmalı olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C. KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO: HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : 1- VEKİLİ : DAVALILAR : 2- 3- DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZMA TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 22.02.2025 tarihinde ... Sigortanın sigortalısı, ... Dijital şirketine ait ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç park halindeyken aniden geri geri çıkarak ana yolda ilerleyen müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ... %100 asli ve tam kusurlu bulunduğunu, müvekkiline ait ... plakalı ... araç 2003 model olup, 311.415 Km oludğunu, müvekkilinin aracında daha önce bir hasar olmaması sebebiyle orijinal bir araçken, mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçaları yenileriyle değiştirilmiş, bir kısım parçaları ise tamir görerek onarılmış olup, aracın gördüğü işbu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi ve TRAMER kayıtlarına işlenen 78.000,00-TL hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağı kaçınılmaz bir gerçek olduğunu, bu nedenle HMK m. 107'ye göre araçta meydana gelen şimdilik 500,00-TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen istenilmesi zarureti hasıl olduğunu, bu nedenlerle haklı davalarının kabulü ile HMK m. 107'e göre şimdilik 500,00-TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, HMK m.107'ye göre şimdilik 500,00-TL mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı ... Dijital Ltd. Şti ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; 22.02.2025 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı belirtilen ... plakalı araç █████/2024 başlangıç – █████/2025 bitim tarihli ve ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile ... Dijital Reklam Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına maddi hasarda kaza tarihi itibarıyla araç başına 300.000,00 -TL'ye kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini, söz konusu maddi teminat miktarı davalı müvekkili sigorta şirketinin işbu poliçeden doğan sorumluluğunun üst limiti olduğunu, davacı, dava dilekçesinde söz konusu kaza sebebiyle müvekkilinin aracında kaza nedeniyle maddi zararın meydana geldiğini bu kaza sebebiyle şimdilik 500 TL değer kaybı tazminatının ve 500 TL araç mahrumiyet bedelinin tahsilini kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini talep ettiğini, davaya konu araç hasarı ve değer kaybı talebi için davacı vekilinin müvekkili şirkete başvurusu üzerine ...-2 nolu hasar dosyası açıldığını, araç maddi hasarına ilişkin ... numaralı dosya kapsamında müvekkil şirket tarafından dilekçe ekinde sunulan eksper raporu uyarınca 78.000,000 TL ödeme davacı yana yapıldığını, değer kaybına ilişkin olarak ise söz konusu kazanın davacı tarafından müvekkil sigorta şirketine ihbarı sonrasında müvekkili şirket nezdinde ... numaralı hasar dosyası açıldığını, yapılan inceleme neticesinde davacı yana ait aracın kaza tarihinden önce aynı bölgelerden hasara uğradığının tespit edildiğini, davacının kaza tarihinden itibaren avans faiz talebi haksız ve yersiz olduğunu, faize hükmedilmesi kabul anlamana gelmemek kaydıyla; faize hükmedilmesi durumunda ise; uygulanacak faizin başlangıç tarihinin belirlenmesi ve konuyu değerlendirmek için öncelikle motorlu araç işleteninin üçüncü kişilere karşı mali sorumluluğunu yüklenen sigortacının, rizikonun gerçekleşmesi halinde ne zaman temerrüde düşeceği, önem kazandığını, davanın reddine, davacıya ait aracın geçmiş hasar kayıtlarının SBM'den talep edilmesine, Mahkemenizce resen seçilmek üzere araç maddi hasar hesaplamalarında sigortacılık alanında uzman 64 kod numaralı bilirkişiye tespit için atanmasına karar verilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine, diğer beyanları da göz önünde tutularak karar verilmesini talep etmiştir.ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın █████/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan mahrumiyet bedeli ve değer kaybının davalılardan tazminine ilişkin olduğu görülmüştür.... Sigorta Genel Müdürlüğüne, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğüne, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine ve Türkiye Sigorta Birliğine yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasında dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.Mahkememize sunulan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu trafik kazasında; ... Plakalı araç sürücüsü ...'nın %100 (Yüzde Yüz) kusurlu olduğunu, ... Plakalı araç sürücüsü ...'ın kusurunun bulunmadığını, dava konusu ... Plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 20.000,00 TL olarak hesaplandığını, bu değer kaybı bakiyesinden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin, ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, davalı ... ve ... Dijital Reklam Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin Müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğunu, dava konusu ... Plakalı aracın onarımdan kaynaklanan araç mahrumiyeti süresinin 5 gün, günlük araç kirasının 1.100,00 TL olup toplam araç mahrumiyeti tutarının 16.500,00 TL olarak tespit edildiğini, 2.038,02 TL amortisman ve yakıt tasarrufu düşüldükten sonra kalan rakamın 14.461,98 TL olacağı, bu tutardan da poliçe teminatlarında olmadığından davalı ... ve ... Dijital Reklam Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu bulunduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür. Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tazminine ilişkindir.Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı, araç işleteni ve sürücüsü olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zararlardan (değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur. Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir. Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı █████/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerekir. Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı tarafın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu değerlendirilerek yapılan hesaplama uyarınca değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının aşağıdaki hüküm uyarınca tazminine dair karar vermek gerekmiştir. Davalı sigorta şirketi yönünden limit dahilinde davanın kabulüne karar verilmiştir. Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede; 2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.Davalı ZMMS sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani █████/2025 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:█████/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. 6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ ile;a) Davacının █████/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 20.000,00 TL değer kaybı bedeli maddi zararının; DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak üzere, temerrüt tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte, DAVALILAR ... ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ve ...'dan kaza tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,b) Davacının █████/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 14.461,98 TL araç mahrumiyet bedeli maddi zararının, DAVALILAR ... ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ve ...'dan kaza tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.354,10-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 615,40-TL peşin harç ve 571,45-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.167,25-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, (Davalı sigorta şirketinin (20.000,█████.461,98) oranına isabet eden 677,41-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ... ... Ticaret Limited Şirketi'nin tamamından sorumlu olduğuna,)3-Hazine tarafından karşılanan 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından karşılanan 615,40 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç ve 571,45TL tamamlama harcı olmak üzere toplamda 1.802,25 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (20.000,█████.461,98) oranına isabet eden 1.045,93-TL'den diğer davalılar ... ve ... ... Ticaret Limited Şirketi ile birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)4-Davacı tarafından karşılanan 2.845,00-TL posta ve tebligat gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 87,50-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 9.572,50-TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin (20.000,█████.461,98) oranına isabet eden 5.555,40-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ... ... Ticaret Limited Şirketi'nin tamamından sorumlu olduğuna,)5-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 34.461,98-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (20.000,█████.461,98) oranına isabet eden 20.000,00-TL'den diğer davalılar ile müştereken ve müteselsilen birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ... ... Ticaret Limited Şirketi'nin tamamından sorumlu olduğuna,)6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. █████/2026Katip Hakim