Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, süt birliğinin şarküteri işletmesine karşı ticari satımdan kaynaklanan icra takibine itirazın iptali davasında çifte ödeme savunması ve bilirkişi raporu ışığında verilen karar.
Özet: Bu ticari satıştan kaynaklanan itirazın iptali davasında davacı, davalının icra takibine haksız itiraz ederek müvekkiline olan 716.319,13 TL borcunu ödemediğini iddia etmiş ve itirazın iptalini talep ederken; davalı, şarküteri ürünleri imalatı için ihtiyaç duyduğu sütü üçüncü bir şahıstan sözleşmeli üretim kapsamında alıp bedelini doğrudan ödediğini, davacının hukuken geçerliliği olmayan bir belgeye dayanarak aynı borcu ikinci kez tahsil etmeye çalıştığını savunmuş; ancak mahkemece alınan bilirkişi raporu, davalının davacıya 31.12.2024 tarihi itibarıyla 921.400,75 TL alacak bakiyesi olduğunu, yapılan ödemeler sonrası 20.01.2025 itibarıyla bakiye borcun 553.410,75 TL olarak kaldığını tespit etmiştir.
T.C. KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO: HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... VEKİLİ : DAVALI : ... - ... VEKİLİ : DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZMA TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalının, icra dosyası içerisinde mevcut bulunan belgeden de anlaşılacağı üzere müvekkiline olan 716.319,13 TL borcunu ödemediğini, icra dosyası içerisinde bulunan müvekkilinin sunduğu hesap pusulasına göre davalının 716.319,13 TL borçlu olduğunu, davalının zaman kazanmak için icra takibine itiraz ettiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla davalının icar takibine haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline ve icra takibinin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekillik ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Müvekkilinin şarküteri sektöründe Peynir, Çökelek ve Sütten İmal Edilen diğer ürünlerin imalatı ile iştigal ettiğini, bu anlamda müvekkilinin imal ettiği ürünlerin temel ham maddesi süt olduğunu, müvekkilinin dava dışı ... isimli süt üreticisinden sözleşmeli üretim kapsamında süt temin ettiğini, müvekkilinin ... isimli şahıstan yaklaşık 540.000,00 TL'lik süt aldığını ve bedelini de nakit ödediğini, söz konusu ödemeye dair dekontlar dilekçe ekinde sunulduğunu, dava dışı ... , davacı Süt Birliğinin kendilerine ödeme yapmadığından ve/veya çok geç ödemeler yaptığından şikayet ederek ve davacı birliğe de komisyon ödemek istemediğini de ifade ederek müvekkil ile sözleşmeli üretim konusunda anlaştığını, dava dışı ... , müvekkiline davacı süt birliğinin komisyon aldığını ve yine süt birliği tarafından kendilerine çok geç ödemeler yapıldığını oysa kendisinin acil paraya ihtiyacının olduğunu beyan ettiğini, müvekkilinin de süte olan acil ihtiyacından dolayı dava dışı ... talebi ve ısrarı doğrultusunda dava dışı ... ödeme yaptığını ve sütleri teslim aldığını, ödemeler banka üzerinden yapıldığını ve dekontlar da dilekçemiz ekinde sunulduğunu, davacı birliğin 5200 sayılı Kanuna tabi olup bu kanun kapsamında kurulduğunu ve bu kanun kapsamında faaliyette bulunduğunu, müvekkili ile dava dışı ... arasındaki bu alışverişten sonra davacı süt birliği müvekkiline karşı hukuken geçerliliği ve bağlayıcılığı olmayan bir belgeye istinaden icra takibine girdiğini, müvekkilin de kendilerine söz konusu bedeli dava dışı ... isimli şahsa ödediğini bu nedenle de tekrar aynı bedeli ikinci defa ödemesinin mümkün olmadığını beyan ettiğini, akabinde de davacı taraf, icra takibi başlattığını ve müvekkilinin ona da itiraz ettiğini, müvekkilinin sözleşmeli üretim kapsamında almış olduğu sütün bedelini ... isimli şahsa ödediğini, davacı tarafın müvekkilinin ... Sözleşmeli Üretim kapsamında almış olduğu sütler için hukuken geçerliliği ve bağlayıcılığı olmayan bir belgeye istinaden aynı bedeli ikinci defa tahsil etmek istediğini, müvekkilinin süte olan acil ihtiyacı ve süt üreticisinin nakit paraya olan acil ihtiyacı sebebi ile süt üreticisinin isteği ve ısrarı ile müvekkil sözleşmeli üretim kapsamında süt aldığını ve bedelini de süt aldığı dava dışı ... isimli gerçek kişiye ödediğini, davacının süt birliği müvekkiline süt temin etmediğini, tüm nedenlerle davacı birliğin hukuken müvekkiline mal sevki ve satımı söz konusu değilken hukuken geçerliliği ve bağlayıcılığı olmayan bir belgeye istinaden müvekkilinin borçlandırılması mümkün olmadığını, müvekkilinin davacı birlik üyesi ve dava dışı ... ile sözleşmeli üretim konusunda anlaştığını, bu anlaşma doğrultusunda müvekkilinin dava dışı ...'tan süt almış ve bedellerini de ödemiştir. Buna vakıf olan davacı süt birliği ödenmiş bedelin ikinci defa tahsili amacıyla hukuken geçerliliği ve bağlayıcılığı olmayan bir belgeye istinaden müvekkilinin borçlandırmaya çalıştığını, tüm bu nedenlerle işbu haksız davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Konya . İcra Dairesinin ... icra takip dosyası Uyap üzerinden dosya kapsamına alınmıştır. Mahkememizce aldırılan SMMM bilirkişisinin █████/2026 tarihli bilirkişi raporundan özetle;-31.12.2024 tarihi itibariyle Davalı cari hesabının 921.400,75 TL Alacak bakiyesi verdiği ve 2025 yılına devrettiği, Yani Davacının 31.12.2024 tarihi itibariyle davalıdan 921.400,75 TL alacağının olduğu, 2025 Yılı: Davalı 2025 ocak ayında borcuna istinaden toplam 367.990,00 TL ödemede bulunduğu, 20.01.2025 tarihi itibariyle Davalının kalan Bakiye borcunun 553.410,75 TL olduğu, davalı ticari defterlerine göre; 2024 yılı cari hesap hareketlerinde davacının düzenlediği Faturalar ve Davalı ödemeleri sonucunda, 31.12.2024 tarihi itibariyle Davalının 716.000,00 TL Borcu olduğu ve 2025 yılına devrettiği, 2025 Yılı: 2024 yılından devredilen 716.000,00 TL Borç olarak kaydedildiği, daha sonra 15.01, 20.01 ve 30.01.2025 tarihli kayıtlarda, davacıya olan 716.000,00 TL borç alıcı cari hesaplarına mahsup edilerek kapatıldığı, 2025 yılında borcun kapatılması kayıtları "FİKTİF" kayıt olduğu, ödeme belgelerinin bulunmadığı, davalının 01.01.2025 tarihi itibariyle 716.000,00 TL borçlu olduğu, takip tarihi itibariyle davacı defterlerine göre, davacının 553.410,75 TL alacaklı olduğu, takip tarihi itibariyle davalı defterlerine göre Davalının 716.000,00 TL borçlu olduğu rapor edilmiştir. Davalının sütü aldığını bildirdiği kişi ile arasında süt satışına ilişkin kayıt ve belgelerin varsa belirlenmesi, davacı ile davalı ticari defterleri arasındaki miktar yönünden oluşan farklılığın hangi sebepten olduğunun tespiti ve davalı vekilinin rapora itirazları (itiraz edilirse) hususunda ek rapor aldırılmak üzere dosya kök rapor hazırlayan bilirkişiye tevdii edilmiş, SMMM bilirişisinin █████/2026 tarihli ek raporundan özetle; Davacının beyanına istinaden kök raporda yapılan tespitler davacının resmi ticari defter kayıtları incelenerek yapıldığını, dosyaya sunulan cari hesap belgesi resmi bir belge olmadığını, davalı beyanına istinaden davalı ticari defterlerinde tespit edilen davacı cari hesabında █████/2025 tarihli 398.421,22 TL, █████/2025 tarihli 111.033,78 TL ve █████/2025 tarihli 206.545,00 TL toplam 716.000,00 TL ödemelerin kanıtlayıcı belgelerin olmadığı, bu yüzden hesabı olarak kayıtların gerçekleştiği tespit edildiği, fiktif kayıt genellikle kasa hesabı ile geçici hesaplarda yapılan hileli ve kurgusal işlemleri ifade eder, şeklinde literatürde açıklandığı, davalı ticari defterlerinde davacı adına açılan 320.17 nolu hesapta davacının yapmış olduğu süt satışlarının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının dava dışı ... ile ticari ilişkisinin olduğu karşılıklı fatura düzenlendiği tespit edildiği rapor edilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın süt satışından kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafın temel savunması, davacı birliğin 5200 sayılı kanun gereğince doğrudan süt satamayacağı ve sütlerin dava dışı ...'tan satın alındığı yönündedir.5200 Sayılı kanunun amacı üretici birliklerinin faaliyetlerini düzenlemek olup, birliklerin görevleri kanunda belirtilmiştir. Ancak somut uyuşmazlıkta çözülmesi gereken husus, davacının kanun kapsamında hangi faaliyetleri yürütebileceğinden ziyade, taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişkinin ve tarafların kendi ticari kayıtlarının ortaya koyduğu hukuki durumdur.Dosya kapsamındaki bilirkişi incelemesinde, hem davacı hem de davalı ticari defterlerinde taraflar arasında cari hesap ilişkisinin bulunduğu tespit edilmiştir.Davalı ticari defterlerinde davacı adına açılmış ... numaralı cari hesap bulunduğu, davalı tarafından davacıya yönelik borç kayıtlarının işlendiği, hatta davalı kayıtlarında dahi 31.12.2024 tarihi itibariyle 716.000,00 TL borç bulunduğunun kabul edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda davalı tarafın, davacı ile hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığı yönündeki savunmasının kendi ticari kayıtları ile çeliştiği görülmektedir.Öte yandan davalı, borcun sonradan ödendiğini ileri sürmüş ise de, dosya kapsamına söz konusu muhasebe kayıtlarını doğrulayan ödeme belgeleri ibraz edilmemiştir. Davalı ticari defterlerinde yer alan mahsup ve kapatma kayıtlarının tek başına borcun ödendiğini ispata yeterli olmadığı değerlendirilmiştir.Davalı tarafından dava dışı ...'a yapılan ödemelere ilişkin dekontlar sunulmuş ise de, bu ödemelerin davacıya karşı mevcut cari hesap borcunu sona erdirdiğini gösterir herhangi bir hukuki ilişki veya mahsup anlaşması ispatlanamamıştır.Bununla birlikte davacı ticari defterlerine göre davalının yaptığı ödemeler mahsup edildiğinde takip tarihi itibariyle davalı hesabında 553.410,75 TL bakiye borç kaldığı bilirkişi incelemesi ile tespit edilmiştir. Mahkememizce davacı ticari defterleri hükme esas alınırken, davacı kayıtlarında davalı lehine yapılan ödemelerin de dikkate alınmış olması, kayıtların kendi aleyhine sonuç doğuran hususları da içermesi ve bilirkişi incelemesinde bu kayıtların usulüne uygun tutulduğunun belirlenmiş olması gözetilmiştir.Takip konusu alacak tarafların ticari defter ve kayıtları ile belirlenebilir nitelikte olup likit alacak olduğundan kabul edilen asıl alacak miktarı üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin █████/2018 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı emsal alınarak davalı/borçlunun icra takibinden önce 6098 Sayılı TBK'nın 117. Maddesi çerçevesinde temerrüde düşürüldüğünün davacı tarafından dosyadaki mevcut delil durumuna göre ispatlı değildir. Nitekim davacı taraf da davasını sadece asıl alacak yönünden açmış olup yargılama giderleri oranlaması ve vekalet ücreti takdirinde bu husus gözetilmiştir (Takipten önce işlemiş faiz yönünden istemin reddine dair karar verilmesi, infazda oluşabilecek tereddütün önüne geçilmesi amacıyla yazılmıştır.).HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;-Davalının Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 553.410,75-TL üzerinden aynı hal ve şartlarla devamına, bakiye miktar ve takipten önce işlemiş faiz yönünden istemin REDDİNE,2-Asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 110.682,15 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 37.803,49 -TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 8.269,84-TL peşin harç ve 3.963,10-TL icra harcının mahsubu ile bakiye 25.570,55-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL başvurma harcı, 8.269,84-TL peşin harç ve 3.963,10-TL icra harcı olmak üzere toplamda 12.848,34-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Hazine tarafından karşılanan 4.600,00 -TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre (553.410,██████.319,13) hesaplanan 3.553,85-TL'sinin davalıdan alınarak, 1.046,15-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Davacı tarafından karşılanan 350,00-TL posta ve tebligat gideri, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 87,50-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 4.437,50-TL nin haklılık oranına göre (553.410,██████.319,13) 3.428,30-TL'sinin davalıdan alınarak davacı yana verilmesine, bakiye kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı tarafından karşılanan 87,50-TL vekalet ücreti giderinin haklılık oranına göre hesaplanan (162.908,██████.319,13) 19,90-TL'sinin davacıdan alınarak davalı yana verilmesine, bakiye kalan kısmının davalı üzerinde bırakılmasına, 8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 88.545,72-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı yana verilmesine, 9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı yana verilmesine, 10-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. █████/2026Katip ... Hakim ...