Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinin, iplik ticari satımına dayalı itirazın iptali davasında fatura dayanakları ve ticari defter incelemesi hususlarını değerlendiren istinaf kararı.
Özet: Bu istinaf başvurusu, ticari iplik satımından kaynaklanan alacak iddiasıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında ilk derece mahkemesinin davacı lehine verdiği karara karşı yapılmıştır; davalı, aralarında yabancı para sözleşmesi bulunmadığını, davacının mal teslim etmediğini ve faturalara dayanak belge sunmadığını savunarak borcun olmadığını belirtmiş; ayrıca ilk derece mahkemesinin ticari defterlerin incelenmesi için verdiği kesin süreye davacının uymayarak defterleri ibraz etmemesine rağmen, süresi dışında yapılan yerinde inceleme talebinin kabul edilmesiyle yargılamanın usul ekonomisine ve adil yargılanma hakkına aykırı şekilde yürütüldüğünü ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmektedir.
T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ
T.C....BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : KARAR NO : T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNUMARASI : KARAR TARİHİ : DAVACI : ... VEKİLLERİ : Av. ..DAVALI : ... ...VEKİLİ : Av. ...DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesi ile; taraflar arasında ...-... yıllarına arasında süren mal (iplik) satımına dayalı şifahen kurulmuş bir ticari münasebet söz konusu olduğunu, davalı şirketin cari hesaptan doğan bakiye ...-USD tutarlı borcunu ödememesi akabinde müvekkili tarafça davalı aleyhine █████/... tarihinde ... .... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı yan, ödeme emrini tebellüğ etmesi akabinde sunduğu dilekçe ile borca ve borcun fer'ilerine yönelik itirazda bulunduğunu, bu nedenle takibin durdurulduğunu, anılan bu sebeplerle; davalının ... .... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı icra dosyasına vaki yersiz ve yasal mesnetten yoksun borca, faize ve fer'ilere ilişkin itirazların iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafın herhangi bir mal teslim etmemesine rağmen çeşitli tutar ve tarihlerde faturalar düzenleyerek alacak iddiasında bulunduğunu, haksız ve kötü niyetli olarak icra takip dosyası oluşturulduğunu, davalı müvekkil şirket tarafından uhdesine alınmayan mal ve hizmetler adına davacı şirket tarafından fatura kesildiğini, bu hususta alacağa yönelik ispat külfetinin davacı tarafta olduğu göz önüne alındığında faturaların dayanak belgelerinin dosya içerisinde mevcut olması gerektiğini, ancak faturalara dayanak herhangi bir belge davacı tarafça sunulmadığını, anılan bu sebeplerle; öncelikle müvekkil davalı şirket adına açılmış bulunan işbu itirazın iptali davasının esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulü ile; davalının ... .... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı icra takibine itirazının iptaline, icra takibinin; ... USD asıl alacak üzerinden talepnamedeki koşullarla birlikte devamına, Kabul edilen miktara göre USD'nin takip tarihindeki TL karşılığı (1 USD=7,9677 TL) üzerinden hesaplanan miktarın % 20'si olan ...TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; taraflar arasında yabancı para borcuna dair sözleşme bulunmadığını, davacı taraf herhangi bir mal teslim etmemesine rağmen çeşitli tutar ve tarihlerde faturalar düzenleyerek alacak iddiasında bulunduğunu, faturalara dayanak herhangi bir belge davacı tarafça sunulmadığını, Yerel Mahkemenin ...ara kararında; "Taraflara TTK'nun 83, HMK'nun 222. Maddeleri uyarınca incelemeye esas ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanağı kayıtları ile cari hesap dökümünün onaylı örneğini inceleme günü olan ... günü saat ...'de inceleme yapılabilmesi amacıyla mahkememiz kaleminde (...t ) hazır etmek üzere kesin süre verilmesine, hazır etmeyen tarafın ibrazdan kaçınmış sayılarak diğer tarafın ticari defter ve belgelerin doğru olduğunu kabul etmiş sayılacaklarının ihtarına (ihtarat yapıldı)" şeklindeki ifadelerle ticari defter ve kayıtların incelenmesi amacıyla taraflara kesin süre verildiğini, ... günü taraflarınca mahkeme kalemine gelindiğini, ancak ... tarihli bilirkişi yemin ve teslim tutanağından anlaşılacağı üzere belirtilen gün ve saatte davacı tarafından gelen olmadığını, herhangi bir ticari defter ibraz edilmediğini, davacı vekili tarafından inceleme gününden ... gün sonra █████/... tarihinde elden verilen dilekçe ile; "davacı şirketin ticari defterlerinin mahkeme kalemine getirilemeyecek kadar hacimli olması nedeniyle yerinde inceleme yetkisi talep edildiğini, davacı vekilince kesin süreye aykırı olarak ticari defterlerin inceleme talebi Sayın Mahkemenizce aynı dilekçenin altında belirtildiği üzere "yerinde inceleme yetkisi verilmiştir" şeklindeki ifadelerle kabul edildiğini, süresi dışında sunulan davacı vekilinin talebi ile davacının ticari defter ve dayanağı kayıtları ile cari hesap dökümünü sunmasına muvafakati olmadığını, BA-BS formlarının borcu kanıtlayan delil mahiyetinde olmadığını, alacağın likit olmadığının mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: Dava, ticari alım satımdan kaynaklı, cari hesap alacağının tahsiline ilişkin itirazın iptali istemine ilişkindirİnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.█████/... tarihli bilirkişi mali müşavir raporunda, davacı tarafın ticari defterlerinin incelendiği, davalı yanın ticari defterlerini sunmadığı, davacı ve davalı şirketin açık hesap çalıştığı, davacı şirket tarafından, davalı şirkete düzenlenen faturaların USD olarak düzenlendiği, davacı ve davalı şirketin ... yılı BA-BS formlarının birbirini teyit ettiği, davacı şirketin resmi defterlerinde takip tarihinde, davacı şirketin, davalı şirketten 2.870,50 USD alacaklı gözüktüğü belirtilmiştir.Mahkemece, davacının ticari defterleri üzerine yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora ve davalıya ait BA formlarına istinaden davacının davalıdan 2.870,50 USD alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Somut olayda, davacı taraflar arasındaki ticari ilişki ve mal satımı nedeniyle davalıdan alacaklı olduğunu ileri sürmekte olup davalı taraf mal teslimini inkar etmektedir. Satım sözleşmesinden kaynaklanan alacak davalarında satıma konu malın teslim edildiğinin ispat yükü satıcı/davacı taraftadır. Davacı tarafça dava konusu açık hesap alacağında belirtilen malların davalıya teslim edildiğini ispat etmesi gerekmektedir. Öte yandan, borçlunun faturayı BA formu ile vergi dairesine bildirilmiş olması malın teslim edildiğine karine teşkil eder, bu durumda bu karinenin aksine fatura içeriğini teslim almadığını usulüne uygun delillerle borçlu tarafından ispat edilmesi gerekir.Bu kapsamda, davalının faturaya yönelik ilgili vergi dairesine BA formu ile alış bildirimi gerçekleştirdiği, bu durumun malın teslimine karine teşkil etmesi sebebiyle karinenin aksinin, yani fatura konu malın teslim edilmediğinin davalı tarafından ispatının gerekmesine rağmen bu nitelikte delil ve ödeme olgusunun ileri sürülüp ispat edilememesi, ayrıca defter incelemesine gerek bulunmadığı, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu davalı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nun 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-) Davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.370,42 TL istinaf karar ve ilâm harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 340,98 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.029,44 TL harcın davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,...-) İstinaf eden davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, ...-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın m. 362/1-a hükmü uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere, oybirliği ile karar verildi. ...Başkan... ¸e-imzalıdır Üye... ¸e-imzalıdır Üye... ¸e-imzalıdır Katip... ¸e-imzalıdır