Danıştay 4. Dairesi, Boğaziçinde tescilli kültür varlığına komşu parseldeki yapı için Koruma Kurulu kararı alınmadan tesis edilen yıkım işleminin hukuka uygunluğunu incelemektedir.
Özet: Dava, tescilli kültür varlığına komşu parseldeki yapıda tespit edilen projesine aykırılıklar nedeniyle alınan yıkım kararının iptali istemiyle açılmış olup, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, tescilli yapıya bitişik konumda bulunan bir yapının yıkılması işleminin, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümleri ve ilgili ilke kararı uyarınca, koruma kurulunun izni ve bilgisi olmadan tesis edilemeyeceği gerekçesiyle yıkım kararını hukuka aykırı bularak iptal etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye BaşkanlığıVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av....İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak,.... ada, ... sayılı parselde yer alan yapıda, ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile tespit edilen onaylı projeye aykırılıkların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin (d) fıkrası uyarınca yıkımına ilişkin alınan .... tarih ve ... sayılı Encümen Kararı uyarınca █████/2024 tarihinde yıkımın yapılacağına ve yıkım masraflarının %20 fazlası ile davacıdan tahsil edileceğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 7., 8. 9. ve 57. maddeleri ile Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun █████/2017 tarih ve 681 sayılı İlke Kararı'ndan bahisle, tescilli bir esere komşu parselde gerçekleştirilecek inşai faaliyetler gibi yıkıma ilişkin eylemlerin de Koruma Kuruluna iletilmesi ve Koruma Kurulunun kararı doğrultusunda yapının geleceğinin belirlenmesinin isabetli olacağı, koruma kurullarının ruhsat ve eki projesine aykırılığı yapı tatil tutanağına bağlanmış tescilli esere komşu parsele ilişkin vereceği kararların ilgili idareler açısından bağlayıcı nitelik taşıyacağına değinilerek, davaya konu yapının 2. grup korunması gerekli kültür varlığı olarak tescilli olan ...'na ait yapının bitişiğinde olduğu, bu nedenle dava konusu taşınmaz hakkında Koruma Bölge Kurulundan izinsiz olarak yıkım işlemi tescilli bir eserin onaylı projesine aykırı şekilde gerçekleştirilen inşai faaliyetlerin tespit edilmesi durumunda bu tespite ilişkin bilgi ve belgelerin değerlendirilmek üzere Koruma Kuruluna iletilmesi ve Koruma Kurulunun kararı doğrultusunda yapının yıkımının gerçekleştirilmesinin gerektiği, yetkide ve usulde paralellik ilkesi gereğince koruma kurullarının ruhsat ve eki projesine aykırılığı yapı tatil tutanağına bağlanmış tescilli esere komşu parsele ilişkin vereceği kararların davalı idare açısından bağlayıcı nitelik taşıdığı, bu durumda, tescilli yapıya bitişik konumda bulunan dava konusu yapının yıkılması durumunda tescilli yapının da bu yıkımdan etkilenmesinin kaçınılmaz olacağı, yukarıda yer verilen ilke kararı uyarınca yapının geleceği ile ilgili kararın da Koruma Kurulunca alınması gerektiği halde davalı idare tarafından yapıların ve imalatların 2863 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak ruhsatsız olduğu kabul edilerek, Koruma Kurulunun izni ve bilgisi olmadan tesis edilen yıkım işleminin uygulanmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin dayanağı olan yapı tatil tutanağında imara aykırılıkların ayrıntılı şekilde ölçüleri verilerek tespit edildiği, tespit edilen imara aykırılıkların meri mevzuat ve plan gereği ruhsata bağlanmasının mümkün olmadığı, dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun tesis edildiği ileri sürülerek İdare Dava Dairesi Kararının bozulması gerektiği istenilmiştir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : Dosyanın incelenmesinden; davalı idare elemanları tarafından "İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak,.... ada, ... sayılı parselde yer alan taşınmaz" üzerinde yer alan █████/1977 tarihli ... sayılı yapı kullanma izin belgesi ve ... tarih ve ... sayılı tadilat ruhsatına sahip yapıda yapılan denetimde, "BK+ZK+1NK+ÇK'dan oluşan yapıda binanın çatı katında yaklaşık 4,50m*7,00m ebatlarında yeni üstü kapalı ilave alan yapıldığının tespiti edildiği, ruhsat eki onaylı projede ... Sokağı'na bakan bina cephesinde doluluk boşluk oranlarının değiştiğinin tespit edildiği"ne dair 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca ... tarih ve ... sayılı ... nolu yapı tatil tutanağının düzenlendiği, akabinde de davalı idare tarafından anılan yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların yıkımına ilişkin ... tarih ve ... sayılı encümen kararının alındığı, bakılmakta olan davanın, █████/2024 tarihinde yıkımın yapılacağına ve yıkım masraflarının %20 fazlası ile davacıdan tahsil edileceğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin dayanağı mahiyetinde olan İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin █████/2025 tarih ve E:█████████, K.█████████ sayılı kararıyla dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verildiğinden, yıkımın █████/2024 tarihinde gerçekleştirileceğinin bildirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin kabulüne,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.